Opublikowano dnia 1 pazdziernika 1956 r. o & M^joH POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWE] OPIS PATENTOWY Nr 38945 KI. 5L Kopalnia Wegla Kamiennego *) „Zabrze-Wschód" <*- 4q/ 7.flbr^. Polska '^/U^ Zabrze, Polska Sposób wykonywania robót strzelniczych przed kombajnem Patent trwa od dnia 18 marca 1955 r.Sposób wykonywania robót strzelniczych przed kombajnem scianowym typu „Donbass" ma na celu rozruszenie pokladu weglowego w taki sposób, aby ulatwic kombajnowi urabianie wegla i zwiekszyc przez to predkosc robocza kombajnu bez narazenia go na uszkodzenie przed" górna warstwa wegla silnie przypieczonej do stropu tak, aby nie musiala byc ona zestrze- liwana za kombajnem, lecz aby spadala do la¬ dowarki kombajnu. Ponadto chodzi o rozrusze¬ nie zwiezlego pokladu weglowego, aby zmniej¬ szyc przeciazenie kombajnu, powodujace jego uszkodzenie i przedwczesne zuzycie. Istota wy¬ nalazku polega na optymalnym wykorzystaniu energii materialu wybuchowego do rozruszenia i spekania pokladu weglowego oraz odspojenia przypieczonej do stropu górnej warstwy wegia w celu umozliwienia lub Ulatwienia pracy kom¬ bajnu w twardych i zwiezlych pokladach we¬ gla. Sposób strzelania zostal opracowany tak, aby po wykonaniu strzalów bylo jak najmniej wegla w polu jezdnym kombajnu (okolo 2—3°/o), *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest toz. mgr Piotr Eras. a sila kruszaca materialu wybuchowego zostala wykorzystana maksymalnie do rozruszenia ca¬ lizny weglowej, która urabia i zaladowuje kom¬ bajn. Przedmiot wynalazku przedstawiono sche¬ matycznie na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia widok z góry jednej zabierki kombajnu w pokladzie weglowym, fig. 2 — pionowy prze¬ krój podluzny urabianego pokladu, fig. 3 — przekrój poprzeczny pokladu, fig, 4—6 przed¬ stawiaja odmiane sposobu. Szerokosc zabierki b = 1,5 m. Kierunek Xi oznacza lfopliwosc po¬ kladu wyrazna, a kierunek X2 — lupliwosc nie¬ wyrazna. Wzajemny odstep otworów strzelnych wynosi a = 1,8 — 2,0 m a kierunek ich w Pla¬ szczyznie poziomej jest w zasadzie zgodny z kierunkiem lupliwosci wyraznej. W razie zmia¬ ny kierunku lupliwosci wyraznej kierunek ot¬ worów ulega równiez zmianie. Kierunek otwo¬ rów w plaszczyznie poziomej okreslony jest po¬ za tym katem 6 = 45° — 60° . Przy miniejiszej zwiezlosci wegla korzystniejszy jest kat 60° przy duzej zwiezlosci kat 45.< W zwiazku z powyzsza rozpietoscia katów kierunki otworów nie pokry-waja sie zawsze dokladnie z kierunkiem luph- wosci, ale w zasadzie sa z nia zgodne.~' ¦ ¦¦ Parametr okresla odleglosc, konca gtworu od linii nowego ociosu e = 0,15 m : C == 1,6 m okre¬ sla dlugosc przybitki (przybitka pelna),yd = Q,3 m okresla dlugosc otworu wypelnionego rnate- rialem wybuchowym; c + d = 1,9 m okresla calkowita dlugosc otworu. Dlugosc i kierunek otworów, które sa w scislej zaleznosci, przyjeto dla warunków przedstawionych na figurach 1, 2, 3 iw zaleznosci Qd kata B i parametru e (fig. 1) oraz grubosci warstwy górnej h = 0,3 m, srodkowej i = 0,05 m; o^eglosci konca otworu ' od stropu g = 0,1 m i kata ^ .= 3W (fig. 3) Przyjmujac wyzej wymienione parametry obli- cz&np dlugosc otworu dla 13 = 450 = ,c + d = 1,95 m dla fi = 600 = c + d = 1,6 m Na fig. 3 przedtsawiony jest przekrój po- oczeczny jednej z zabierki kombajnu. Kierunek y oznacza kierunek lupliwosci w tym przekroju, zas linia przerywana oznaczono zarys dzialania wrebnika kombajnu. Na fig. 2 oznaczono kat nachylenia pokladu a —8 —10«, grubosc war¬ stwy dolnej j = l,0 —1,1 m (srednio zwiazla) srodkowej i = 0 — 05 m (malo zwiezla) i górnej h = 0,3 — 0,4 (bardzo zwiezla i przyspojona do stropu).Na fig. 4—6 przedstawiono sposób rozmiesz¬ czenia otworów dla wymienionych wyzej wa¬ runków urabiania wegla, mianowicie kierun¬ ków lujpliwosci i zwiezlosci poszczególnych Warstw i gpubosci warstwy górnej h = 0,3 m.Dla ppdanych 3#yzej grubosci warstwy górnej i $rp4£owej odleglosc punktu nawiercania otwo¬ ru od stropu wynosi Q,4 m. Dla warunków przedstawionych na fig. 6 grubosc warstwy góraej h = 0,5, — Q,6 m, warstwy srodkowej 1 == Q,Q7 m i warstwy dolnej ni = 1,0 przy czym snpspjp, rozmieszczenia, liczba i kierunek^ otwo- - rów isa inne^ Kierunki lupliwosci nie znaczo- re na rysunku sa identyczne jak na fig. 1—3 dlatego kat fi pozostaje bez zmian zgodnie z podstawowa zasada wynalazku. Nachylenie otworów nieparzystych- 1,3... w przekroju pio¬ nowym jest mniejsze niz na fig. 1—£, Odstepy wzajemne tych otworów r = 2 m. W polowie _ odleglosci r miedzy oznaczonymi kolejno nume¬ rami nieparzystymi nawierca sie otwory pa- rjzyste, których kierunek olkreslamy katem fi jest identyczny (fig. 4), za.s nachylenie w pla- / S,zczyznie pionowej T = 2.?°« Odleglosc punktu nawiercenia od stropu s = 0,7 m. Odleglosc kon- -' cpw otworów 1, ?.. od stropu n = 0,05 m zas otworów parzystych* równa sie 0,15 m fig. 6 W przypadku duzej zwiezlosci warstwy dolnej polozenie otworów parzystych zostaje przesu¬ niete w plaszczyznie pionowej równolegle o od¬ leglosc p = 0,25 m (fig. 6).Rozmieszczenie, liczba i kierunek otworów przedstawione na rysunku maja decydujace znaczenie dla skutecznosci sposobu prowadzenia wyprzedzajacych kombajn robót strzelniczych.Dalszymi waznymi cechami wynalazku jest za¬ stosowanie odpowiedniej ilosci materialu wy¬ buchowego na jeden otwór oraz przybitka. Ilosc ta moze ulec pewnym wahaniom, w zaleznosci Qd zwiezlosc} pekladu weglowego i wynosi 250 — 300 g na kazdy otwór. Przybitka musi byc pelna i wyk5nana z dobrej gliny plastycznej * z niewielka domieszka piasku. Glina zbyt sucha lub zbyt rzadka nie nadaje sie. Stosowanie in¬ nej przybitki nie daje wlasciwych rezultatów, Stosowanie przybitki takiej, jak przy zwyklyrn urabianiu wegla z wrebem lub bez wrebu, po¬ woduje wyrzucenie nadmiernej ilosci wegla i wtedy cala energia materialu zuzywa sie na wykonanie wlomu a nie na zadane rozruszenie pokladu. W niektórych przypadkach stosowana dotychczas przybitka zostaje wyrzucona z otwo¬ ru bez rozruszenia urabianego pokladu. Spraw¬ dzianem prawidlowo wykonanego otworu i przy¬ bitki jest skutek po odstrzale: calizna spekana (przy uderzeniu, daje gluchy odglos) a przybit¬ ka tkwi w calosci w otworze.Zapalniki przy tym sposobie musza byc sprawdzone (zapalniki mostkowe) za pomoca specjalnego przyrzadu zbudowanego na zasadzie omomierza, aby uniknac strzalów wadliwych.Mozjia stosowac równiez zapalniki czasowe, ale wtedy wyrzucona ilosc wegla bedzie wieksza.Strzelanie najlepiej wykonywac na zmianie przygotowawczej, poprzedzajacej zmiane wydo-" bywcza. Biorac pod uwage koniecznosc staran¬ nego wykonania roboty strzelniczej, przy wy¬ konywaniu strzelania powinno byc zatrudnio¬ nych dwóch doswiadczonych górników.Musza oni codziennie sledzic, zarówno zmia¬ ny zachpdzace w ppklac(zje weglowym iak i sfcutek swych strzalów, a£y robota byla dobra z wyelirninowaniem ewentualnych bledów.Szczególnie wazne jest stwierp^enie kierun¬ ków lupliwosci i twardosc wegla, nakladanie np. otworów pod katem prostym dp kierunku lupliwosci powoduje wyrzucenie klinów wejgte Wzdluz plaszczyzn lupliwosci, fetpre staja sie plaszczyznami poslizgu. Powstaja wtedy wlo- my, miedzy którymi cajizna pozostaje niewzru-rszona. Prawidlowe wykonanie robót strzelni¬ czych sposobem wedlug wynalazku mozna sprawdzic w czasie pracy kombajnu; w tym przypadku ocios weglowy nie jest powyrywany i wydaje, gluchy dzwiek, a warstwa górna w niektórych miejscach zostaje odspojona od stro¬ pu. Ponadto osiaga sie predkosc robocza kom¬ bajnu na podwójnej linie 0,4 — 0,57 m/min. kombajn pracuje na 4 — 5 hiegu, oraz warstwa górna spada do ladowarki samoczynnie lub przy nieznacznych uderzeniach mlotka pneumatycz¬ nego. PL