Opublikowano dnia 30 maja 1956 r. kiik. HAoi POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38937 Inslytut Geologiczny *)¦ Warszawa, Polska KI.- 5a, 5ar -r8/3fr- A^JQ2 Przyrzqd do pobierania próbek gruntu o nienaruszonej strukturze Patent trwa od dnia 19 maja 1955 r.Przyrzad wedlug wynalazku sluzy do pobie¬ rania próbek gruntu o strukturze nienaruszonej w szybikach i wykopach. Przy odpowiedniej zmianie konstrukcji przyrzadu nadaje sie on równiez do pobierania próbek w otworach wiertniczych.Dotychczas stosowane przyrzady do pobiera¬ nia próbek gruntu wymagaja zwykle wciska¬ nie lub wbijanie ich tulejki w badany grunt.Przy--takim sposobie pobierania próbek grunt pod naciskiem scianki tulejki jest wciskany do wnetrza próbki, wskutek czego nastepuje zmia¬ na jej ukladu strukturalnego. Istotna zaleta przyrzadu wedlug wynalazku jest to, iz podczas pobierania próbek grunt jest skrawany i odpro¬ wadzany na zewnatrz za pomoca rowków srubo¬ wych nie naruszajac struktury pobieranej prób¬ ki. Takie pobieranie próbek posiada duze znar czenie dla badan naukowych jak i dla celów budowlanych. Próbki o strukturze nienaruszo¬ nej umozliwiaja scislejsze Ustalenie wlasciwo- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórrrmi wynalazku sa Marian Pietrusinski, Wladyslaw Krawiecki i Zbigniew Jaworski. sci fizyczno-mechanicznych gruntu, a tym sa¬ mym lepsze wykorzystania jego rzeczywistej nosnosci, co daje znaczne oszczednosci przy wy¬ miarowaniu fundamentów. Przyrzad wedlug wynalazku wykazuje równiez duze zalety pod wzgledem sposobu jego zastosowania. Dotych¬ czas stosowane przyrzady wymagaja duzej sily , do wgniatania ich tulejki oraz oparcia lewarka, co nieraz sprawia znaczne trudnosci a w pew¬ nych warunkach jest niewykonalne.Przyrzad wedlug wynalazku przedstawiono na rysunku w widoku z góry i czesciowym prze¬ kroju. Sklada sie on z tulejki zewnetrznej E, zaopatrzonej w rowki srubowe P utworzone nozami skrawajacymi O, podstawki spawanej G, skladajacej sie z plyty prostokatnej L z ot¬ worem prowadzacym M, oraz z ramy K i na¬ kretki Z. Tulejki E, F sa zamkniete u góry po¬ krywka, C przymocowana dwiema srubkami D.Do pokrywki C przymocowana jest sruba S z kólkiem A.Plyta 1 posiada fczifery otwory H do Unieru¬ chomienia jej za pomoca kolków N. Przy po¬ bieraniu próbek gruntu przyrzad unieruchamiasie kolkami N w scianie wykopu. Obracajac kólko A nadaje sie ruch obrotowo-postepowy tulejce E za posrednictwem sruby B. Pod dzia¬ laniem sruby B tulejka E wraz z tulejka F za¬ glebia sie do gruntu przez otwór M plyty L, skrawajac grunt nozami O. Material skrawany odprowadzony jest rowkami srubowymi P na^ zewnatrz, a w tulejce F uzyskuje sie próbki o strukturze nienaruszonej.Tulejka F w czasie pracy nie obraca sie i wy¬ konuje tylko ruch postepowy, poniewaz tarcie jej o £runt jest wieksze, niz tarcie o tulejke E i pokrywke C.Po zaglebieniu tulejek E i F na zadana gle¬ bokosc obraca* sie kólko A %w odwrotnym kie¬ runku, wówczas próbka u spodu zostaje urwa¬ na i pozostaje w tulejce F. Po podniesieniu przyrzadu do góry odlacza sie tulejki E i F przez czesciowe odkrecenie srubek (D) od na¬ krywki C, wyjmuje sie z kolei tulejke F z tulej¬ ki E i zabezpiecza rdzen parafina. Po osadze¬ niu nowej tulejki F przystepuje sie do pobiera¬ nia nastepnej próbki w podany sposób. PL