Opublikowano dnia 1 pazdziernika 1956 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr38929 KI. 21 a4, 71 Politechnika Warszawska *) (Zaklad Konstrukcji Telekomunikacyjnych i Radiofonii) Warszawa, Polska Sposób pomiaru opornosci wejsciowej linii rozgloszeniowych w czasie trwania audycji oraz uklad do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia 4 maja 1955 r.Istotna cecha sieci rozglaszania przewodowe¬ go jest ich opornosc wejsciowa. Opornosc ta okresla obciazenie wzmacniacza, w zwiazku z czym jej znajomosc pozwala uniknac znieksztal¬ cen audycji, wynikajacych z przeciazenia wzmacniacza.Ze wzgledu na zmiennosc obciazenia, zalez¬ nie od rodzaju audycji, pomiar winien byc do¬ konany w czasie jej trwania.Ponadto moznosc zmierzenia opornosci wej¬ sciowej linii rozgolszeniowych w czasie ich nor¬ malnej pracy pozwoli na wykrycie bledów, wy¬ nikajacych ze stosowania do ich obliczania uproszconych metod rachunkowych.Dotychczasowe sposoby pomiaru opornosci wejsciowej sieci rozgolszeniowych na ogól nie nadaja sie do stosowania przy eksploatacji ra¬ diowezlów malej i sredniej mocy jako zbyt kosztowne inwestycyjnie.*) Wlascioiel patentu oswiadczyl, ze Iw.Srca. wynalazku jest Zbigniew Zielinski.Najprostszy ze znanych sposobów polega na przylaczeniu na okres okolo 0,1 sek. linii, ob¬ ciazajacej wzmacniacz, zamiast do wzmacniacza do specjalnego generatora. Wielkosc pradu od¬ dawanego w tym momencie przez generator okresla wielkosc opornosci wejsciowej, obcia¬ zajacej wzmacniacz linii.Glównymi wadami tego spoosbu sa: bardzo mala dokladnosc pomiaru oraz brak mozliwosci okreslenia kata opornosci.Celem wynalazku jest stworzenie taniego in¬ westycyjnie urzadzenia, sluzacego do pomiaru opornosci wejsciowej linii rozgloszeniowych i umozliwiajacego okreslenie modulu i kata fa¬ zy tej opornosci dokladniej, niz przy zastoso¬ waniu opisanego poprzednio sposobu. Urzadze¬ nie to winno byc ponadto dostatecznie ekono¬ miczne przy eksploatacji na radiowezlach malej i sredniej mocy.Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomia¬ ru opornosci wejsciowej sieci rozgloszeniowych,pracujacy w czasie trwania audycji, tak wyko¬ nany, ze w celu dokonania pomiaru doprowa¬ dza sie do okreslonego stosunku napiecie, pro¬ porcjonalne do pradu,' dawanego przez wzmac¬ niacz, z napieciem, proporcjonalnym do napie¬ cia, dawnego przez wzmacniacz.Z polozenia narzadu regulacyjnego, sluzacego do ustalenia okreslonego stosunku napiec, od5- czytuje sie wartosc modulu mierzonej opornosci.Jest rzecza celowa dobrac wyzej wymieniony stosunek jako równy jednosci.W celu pomiaru kata fazowego mierzy sie w ukladzie napiecie, którego wartosc z dostatecz- nym przyblizeniu wynosi U cos 9 gdzie U jest jednym z napiec sprowadzonych po¬ przednio do równosci, a opornosci, obciazajacej wzmacniacz.Pomiar odbywa sie przez zrównanie mierzo¬ nego napiecia z napieciem na czesci potencjo¬ metru, obciazajacego jeden z elementów, na których poprzednio dokonano zrównania napie¬ cia. Z polozenia tego potencjometru odczytuje sie fazowy kat. W celu ustalenia znaku kata nalezy równolegle do linii, obciazajacej wzmac¬ niacz, dolaczyc pojemnosc tak dobrana, aby zmniejszajac nieznacznie modul opornosci wy¬ raznie zmienic kat fazy tej ostatniej. Z charak¬ teru zmiany kata mozna okreslic jego znak.Uklad, przedstawiony na rysunku, pracuje w sposób, opisany ponizej. Na wejscie wzmacnia¬ cza równolegle do audycji ze zródla ZA nalezy dac sygnal pomiarowy (sinusoidalny) z genera¬ tora GA o tak malym poziomie, aby wprowa¬ dzone tym sygnalem zaklócenie audycji lezalo w granicach dopuszczalnych. Na wyjsciu wzma¬ cniacza nalezy zmierzyc selektywnym wolto¬ mierzem lampowym SVL napiecie na oporze Ri (pozycja a przelacznika). Napiecie to jest proporcjonalne do pradu, dawanego przez wzma¬ cniacz, przy czym jest to napiecie o okreslonej czestotliwosci np. 1000 Hz. Zaznacza sie przy tym, ze przed rozpoczeciem pomiarów nalezy zestroic generator na wejsciu wzmacniacza i se¬ lektywny woltomierz lampowy.Nastepnie nalezy ustawic przelacznik w po¬ zycji b i doprowadzic potencjometrem Pi wy¬ chylenie do wartosci, uzyskanej w pozycji a. Z polozenia potencjometru pt mozna odczytac modul opornosci obciazenia.Z kolei nalezy ustawic przelacznik w pozycji C i odczytac wychylenie woltomierza SVL. W przypadku gdy przesuniecie fazowe miedzy pra¬ dem i napieciem jest równe 0, wartosc napiecia jest równa poprzednio zmierzonym wartosciom.Bltk 3309 13.12.55 r. 150 B-5 pism. ki 3 T-6-2303 W przypadku zas gdy przesuniecie fazowe mie¬ dzy Pradem i napieciem jest rózne od 0, wartosc napiecia rózni sie od poprzednio zmierzonych wartosci, a mianowicie jest od nich mniejsza.Ustwiajac przelacznik w pozycji d i doprowa¬ dzajac potencjometrem P2 napiecie do równo¬ sci z napieciem, uzyskanym w pozycji c, z po¬ lozenia tego potencjometru mozna odczytac kat fazy mierzonej opornosci. PL