Wynalazek dotyczy samoczynnych klowych sprzegów wagonowych, zaopatrzonych w sztyw¬ ne szczeki, a w szczególnosci urzadzen, sprzega¬ jacych i nastawczych tych sprzegów.Ogólnym celem wynalazku jest zastosowanie urzadzenia sprzegajacego do takich sprzegów, które zabezpieczaja przed wzajemnym wcisnie¬ ciem sde sasiednich wagonów przy ich kolizji i wyskoczeniu z szyn oraz urzadzenia, zabezpie¬ czajacego od wypadniecia wyciagnietego sprze¬ gu na torowisko, co mogloby spowodowac wyko¬ lejenie wagonu. Oprócz tego zadaniem sprzegu wedlug wynalazku jest urzadzenie do pewnego i dobrego nastawiania sprzegów w warunkach, gdy sprzegi te sa przestawione wzgledem siebie pionowo lub poprzecznie lub w jednym i w dru¬ gim przypadku.' Sprzeg wagonowy wedlug wynalazku posiada glowice z .poprzecznie ustawionymi sztywnymi szczekami, przy czym szczeki te posiadaja na¬ rzady do wzajemnego zaczepiania sie ze szcze¬ kami sprzegu drugostronnego, umieszczone na glowicy i poprzecznie ustawione z obydwóch stron na jednej z tych szczek dla sprzegania wiazacego sie z odpowiednimi narzadami w sprzegu drugostronnym, gdy sprzegi te sa sprze¬ gniete. , ., Wynalazek dotyczy równiez sprzegów wago¬ nowych, posiadajacych glowice z ciagnacymi i zderznymi szczekami, ustawionymi poprzecznie po przeciwnych stronach srodkowej osi podluz¬ nej sprzegu, przy czym szczeki te sa przystoso¬ wane do sprzegania sie ze szczekami sprzegu drugostronnego, oraz urzadzen na tej glowicy, mogacych zaczepiac o urzadzenia na glowicy sprzegu przeciwnego do ograniczania wzajem¬ nego ruchu pionowego, przy czym urzadzenia te skladaja sie z co najmniej jednej powierzchnioparcia, biegnacej w przód od szczeki ciagnacej i co najmniej jednej powierzchni oparcia, polo¬ zonej w bok od szczeki zdJerznej. I ! Wynalazek dotyczy poza tym sprzegu wago¬ nowego równiez ze szczekami sztywnymi, posia¬ dajacego wystep z przodu na boku glowicy i bo¬ czne przedluzenie z przeciwnej stroily glowicy, pirzy czym wystep ten posiada pionowo rozsta¬ wione powierzchnie oraz wglebienie z pionowo rozstawionymi powierzchniami oparcia, przy, czym. te ostatnie powierzchnie sa przystosowane do wspólpracy z powierzchniami oparcia na wy¬ stepie podobnego czlonu innego sprzegu dla ograniczenia ruchu pionowego miedzy sprzega¬ mi, gdy sia one sprzegniete. | Wynalazek jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry, czescio¬ wo w przekroju, dwóch sprzegów wedlug wy¬ nalazku w pozycji zderzanej, fig. la — czescio¬ wy przekrój pionowy wedlug linii a-a na fig. 1, fig. 2 — widok z góry, ze sprzegami w pozycji ciagnacej, fig. 2b — czesciowy przekrój piono-1 wy wedlug linii b-b na fig. 2, fig. 3 — widok zr góry sprzegu zaczepionego ze znanym sprze-' ®em dotychczasowym, nie zahaczajacym sie ze fszczekami sztywnymi, przy czym sprzegi te po¬ kazano w pozycji zderznej, fig. 4 — widok z gó¬ ry sprzegów wedlug wynalazku w pozycji naj¬ wiekszego wychylenia katowego bocznego jed¬ nej szczeki wobec drugiej w pozycji zdierznej, fig. 5 — w widoku z góry katowy zakres nasta-1 wiania sprzegów, gdy zostaly one odchylone w1 te sama strone od wzdluznej linii srodkowej,1 laczacej trzpienie przegubów, W tym przypad¬ ku przednia powierzchnia koncowa naprzód wy¬ sunietej czesci kaptura nastawczego sprzegu le¬ wego pokazana jest w chwili kontaktu z przed¬ nia powierzchnia wystepu i szczeki sprzegu pra¬ wego, fig. 6 — w widoku z góry wzajemna pOn1 zycje sprzegów, gdy zblizaja sie one do siebie w celu sprzegniecia sie z pozycji, pokazanej na fig. 5. Figura ta pokazuje powstawanie zacze¬ piania miedzy przeciwstawnymi szczekami zde- inznymi dwóch sprzegów, fig. 7 przedstawia w widoku z góry polozenie sprzegów w chwili po pozycji fig. 6i Zamek kazdego ze sprzegów zo¬ stal wcisniety do tylu w odpowiednie wrebie¬ nie przez szczeke zcerzna sprzegu przeciwnego, fig. 8 — w widoku z góry pozycje sprzegów W chwili po pozycji wedlug fig. 7, gdy kazda ze szczek zderznych zaczyna przesuwac sie do odr powiedniego wglebienia1 w sprzegu przeciwnym, fig, 9 — widok z góry, czesciowo w przekroju, podobny do fig. 5, w którym przeciwne sprag^i sa katowo przedstawione na te sama aj$$fl|f podluznej linii srodkowej, laczacej osie trzpieni przegubowych trzonów sprzegów, w momencie gdy sprzeg lewy jest przestawiony o mniejszy kat, anizeli odpowiadajacy mu sprzeg wedlug fig. 5. W tym przypadku szczeka ciagnaca jed¬ nego sprzegu pokazana jest w kontakcie z przed¬ nia powierzchnia kaptura nastawczego, znajdu¬ jacego sie na skrzydle sprzegu przeciwnego, fig. 10— w widoku z góry sprzegi katowo przesta¬ wione w dwie przeciwne strony, liczac od linii srodkowej wzdluznej, laczacej osie obrotu trzo¬ nów sprzegów z wystepami szczek ciagnacych kazdego sprzegu w kontakcie ze szczeka zderz- na sprzegu przeciwnego. Jest to maksymalne odchylenie sprzegów przeciwnych na przeciwne strony od linii srodkowej, z którego to polozenia sprzegniecie jest jeszcze mozliwe, fig. 11 — w widoku z góry zakres mozliwosci bocznego na¬ stawiania sprzegu wedlug wynalazku, podczas kontaktu ze sprzegiem dotychczasowym, zaopa¬ trzonym w sztywne szczeki, fig. 12 — poczatko¬ wy kontakt miedzy para zblizajacych sie sprze¬ gów, które sa poziomo ustawione dobrze, ale pionowo wzgledem siebie przestawione, fig. 12a — czesciowy przekrój pionowy wedlug linii a-a na fig. 12, pokazujacy poczatkowy kontakt miedzy przednia powierzchnia kapturka nastaw¬ czego i przeciwstawnym wystepem, fig. 12b — czesciowy przekrój pionowy wedlug Jioii b-b na fig. 12 pokazujacy wstepny kontakt miedzy wy¬ stepem i przeciwstawna przednia czescia kap¬ turka nastawczego i fig. 13 przedstawia widok z boku na sprzeg wedlug wynalazku (fig. J—12).Na fig. Ii2 sprzegi A i B sa pokazane w po¬ zycji sprzegnietej. Obydwa sprzegi zawieraja szczeki sztywne, znane wedlug systemu Williso- na i sa identycznej budowy, a kazdy z nich po¬ siada glowice 12, zaopatrzona w szczeke ciagna¬ ca 14 i szczeke zderzna 16, które sa ustawione poprzecznie i po przeciwnych stronach wzdluz¬ nej linii srodkowej sprzegu. Szczeki 14 i 16 po¬ siadaja przednie powierzchnie pionowe 14a i 16a.Glowica posiada' normalne wglebienie 18 miedzy wspomnianymi szczekami 14 i 16, sluzace do przyjecia pozycji sprzegnietej szczeki 16 sprze¬ gu przeciwnego a ruchomy wzdluznie zamek 20, znajdujacy sie obok szczeki 16, zamyka sprze¬ gi w pozycji sprzegnietej. Zamek 20 posiada przednia powierzchnie 20a, nachylona na ze¬ wnatrz i do przodu w stosunku do wzdluznej linii srodkowej sprzegu, zasadniczo pod tym sa¬ mym katem co powierzchnia 16a sasiadujacej szczeki cieglowej 16. iPodczas czynnosci sprze¬ gania zamek 20 cofa sie w glowice sprzegu prze¬ ciwnego w pozycji sprzegnietej. Jak tylko sprze- -2-gi polacza sie, zamek 20 kazdego sprzegu prze¬ suwa sie do przodu dla ich zamkniecia. Uchyl¬ ny drazek 22, który moze by polaczony z od¬ powiednim mechanizmem odsprzedajacym, ma za zadanie wyciagniecie zamka 20 z pozycji zam¬ knietej, gdy trzeba sprzegi rozlaczyc.Glowica 12 kazdego sprzegu posiada srube. 23- do ewentualnego zamocowania zwyklego sprze¬ gu srubowego, celem umozliwienia sprzegniecia sprzegu samoczynnego wedlug wynalazku z in¬ nymi typami sprzegów, gdy zajdzie tego po¬ trzeba, j Wglebienie 18 glowicy posiada pionowa po¬ wierzchnie zderzna 24, ustawiona pod katem do powierzchni pionowej, przechodzacej poprzecz¬ nie przez sprzeg, przystosowana do zderzenia sie z powierzchnia dodatkowa 16a na szczece 16 sprzegu przeciwnego. (Powierzchnia 27, stano¬ wiaca jedna strone wglebienia 18, przystosowa¬ na jest do zaczepiania sie o powierzchnie 28 na szczece zderznej 16 sprzegu przeciwnego, gdy polaczone sprzegi s (fig.2. ; Na powierzchni 14a szczeki ciagnacej 14, przy zewnetrznym jej koncii znajduje sie w przód wysuniety wystep nastawczy 30 z powierzchnia przednia 32, najlepiej zakrzywiona wypuklo w przekroju pionowym (fig. la i 2b). Wystep ten posiada zwrócona do przeciwnego sprzegu pio¬ nowa scianke 34, na której znjaduje sie powierz¬ chnia przednia 32, a do tylu pochylone górna i dolna scianki 36, onaz poziome scianki górna i dolna 38, stanowiace boczne przedluzenie po¬ wierzchni 14a. Scianka pionowa tego wystepu 30 jest pochylona poprzecznie tak, aby byla zasad¬ niczo równolegla do powierzchni 14a szczeki 14.Wystep 30 posiada równiez boczne scianki 40 i 42 (fig. 1 i 2). Scianka 40 przebiega skosnie do ty¬ lu od scianki pionowej 34 i konczy sie czescia 40a, zasadniczo prostopadla do powierzchni 14a Bzczeki ciagnacej 14 i laczy sfe z nia. Boczna scianka 42 wystaje prawie prostopadle ze scian¬ ki pionowej 34 i konczy sie skosnie czescia 42u, wychodzaca z powierzchni 14a szczeki ciagnacej 14 blisko zewnetrznego jej konca dla utworzenia na niej oparcia 43. Na koncu szczeki zderznej 16 glowicy sprzegu znajduje sie kaptur nastawczy 44, przesuniety od niej wstecz i wystajacy w bok z kadluba sprzegu Kaptur 44 posiada wglebie¬ nie 46 (fig. 1 i 2), znajdujace sie przy zewnetrz¬ nym jego koncu dla objecia przy czynnosci sprzegania wystepu 30 przeciwnego sprzegu.Kaptur 44 ma scianke 44a, posiadajaca przednia pionowa powierzchnie oporowa 45, zasadniczo skosna do tylu. Posiada on równiez zewnetrzna scianke 44b z przednia powierzchnia oporowa 45a, przebiegajaca skosnie ilo przodu i tworzaca przedluzenie powierzchni 45. Zewnetrzna scian¬ ka 44b kaptura posiada zaokraglona powierz¬ chnie koncowa, przystosowana do nacisku o oparcie 43 na sprzegu przeciwnym w ceru ulat1 wiania nastawiania sprzegów, gdy zostana one zblizone do siebie przy katowo ograniczonym poziomym odchyleniu (fig. 5 i 9), przy czym za^ stosowane jest poprzeczne zeberko 4t usztyw1 niajace kaptur 44.Jak widac z fig. 1 wglebienie 46 posiada pio¬ nowa scianke tylna 48, rozchylone kii przodowi pionowe scianki boczne 50 i 51 oraz poziome scianki górna 52 i dolna 54. Nalezy zauwazyc, ze scianka boczna 51 wystaje znacznie ku przo¬ dowi sprzegu przed powierzchnia oporowa 45 kaptura, tworzac przez to wyzej opisana scianke 44b. Zewnetrzne lukowe zeberko 55 sluzy dó wzmacniania scianki 51. Wglebienie 46 jest Utworzone z rozchylonych scianek górnej 56 i dolnej 58 (fig. la i 2b), laczacych koncowa scianke 48 z górna scianka 52 i dolna scianka 54.Pionowe kryzy 61 i 63 stanowia przedluzenie górnej scianki 52 i dolnej scianki 54 przy przeó nich ich koncach dla wzmocnienia tych scianek przeciwko pionowym uderzeniom, którym moga one podlegac w czasie pracy.Wedlug fig. la i 2b górna scianka, 52 i dolna scianka 54 wglebienia 46 sa przystosowane dó wspólpracy z górnymi i. dolnymi sciankami 38 przeciwnych wystepów dla ograniczania piono¬ wego odchylenia laczonych sprzegów. Na skutek tego pionowe i poziome wzajemne wtloczenie sie na siebie wagonów, wyposazonych w sprzegi wedlug wynalazku nie moze nastapic w przy¬ padku wykolejenia sie wagonów. Poza tym pio¬ nowe zaczepienie sie znacznie zmniejsza zuzy¬ cie profili sprzegów. Jasne jest równie, ze pio¬ nowe zaczepienie sie przeciwdziala temu, aby wyciagniety przez przypadek z wagonu trzon sprzegu mógl upasc na torowisko i wywolac wy¬ kolejenie. W pozycji zderznej sprzegów (fig. 1) stykaja sie ze soba powierzchnia pionowa 16a szczeki zderznej 16 z pionowa powierzchnia zde¬ rzna 24 glowicy sprzegu. W pozycji ciagu sprze¬ gów (ifg. 2) stykaja sie natomiast powierzchnia 28 szczeki zderznej we wglebieniu 18 z powierz¬ chnia ciagnaca szczeki 14. W obydwóch tych pozycjach (zderznej i ciagnacej) istnieje wzdluz¬ na szczelina E miedzy przeciwnymi powierz¬ chniami skosnymi na wystepach 30 i wglebie¬ niach 46, oraz szczelina F miedzy przeciwnymi przednimi powierzchniami 45 i 14a na kapturze i szczece ciagnacej. - 3 -Jezeli sprzeg dotychczasowy ze sztywnymi szczekami zostaje sprzegniety ze sprzegiem, za¬ czepiajacym wystepem 30 o kaptur 44 (fig. 3), wyzej wzmiankowana szczelina F powstaje rów¬ niez miedzy przedma powierzchnia 45 na kaptu¬ rze sprzegu, zaczepiajacego i przednia powierz¬ chnia 14a szczeki ciagnacej, nie zaczepiajacego sie sprzegu dotychczasowego. Nawet jezeli sprzegnieta para sczepdonych sprzegów w po¬ zycji zderznej zostanie wychylona do maksi¬ mum w bok wzgledem siebie, (patrz fig. 4), szczeliny E i F beda równiez utworzone miedzy wystepami i odpowiadajacymi im wglebieniami przeciwnych plaszczyzn przednich na kapturach i szczekach ciagnacych, jednak beda one zredu¬ kowane w stosunku do pokazanych na fig. 1, 2 i 3. Szczeliny te zapewniaja, aby sily zderzajace *iie byly przylozone do kapturów 44 i wystepów 30, gdy sprzegi beda w pozycji sprzegnietej.Zaleta kapturów nastawczych jest zwiekszony poziomy zakres nastawczy sprzegów, przy któ¬ rych sa one zastosowane. Jest to szczególnie uwidocznione na fig. 5, 8, na których dwa prze- ciwne trzony sprzegów A i B wedlug wynalazku sa osadzone uchylnie na trzpieniach 62 i 64, sa¬ siadujacych ze soba wagonów. Na fig. 5 przed¬ stawione jest najwieksze odchylenie katowe sprzegów w plaszczyznie poziomej, z którego moga one byc jeszcze samoczynnie nastawione i sprzegniete. Zaklada sie dla przykladu ze wa¬ gony znajduja sie na linii X-X, laczacej srodki obrotu trzpieni 62 i 64 sprzegów. Poczatkowy slyk miedzy skosnie wzgledem siebie ustawio¬ nymi sprzegami, gdy one zblizaja sie do siebie, jest w miejscu punktu K miedzy przednim kon¬ cem zewnetrznej czesci 44b, kaptura 44 sprzegu A a opora 43 szczeki ciagnacej 14 sprzegu B.Punkt K lezy po przeciwnej stronie linii X-X, niz szczeka 16.Jasne jest, ze jezeli trzon sprzegu B jeat pod¬ czas zblizenia ustawiony mniej skosnie w pla¬ szczyznie poziomej, anizeli pokazano na fig. 5 tak, ze zewnetrzna czesc 44b sprzegu A natra¬ fia poczatkowo na boczna scianke 42 wystepu 30 trzonu sprzegu B, nachylenie tej scianki spowo¬ duje wzajemny poslizg miedzy scianka 42 i cze¬ scia 44b trzonu sprzegu A, az przednia czesc te¬ go ostatniego natrafi w punkcie K na oparcie 43 trzonu sprzegu B. Widac z tego, ze pochylenie bocznej scianki 42 wraz z czescia 42a w stosun¬ ku do powierzchni 14a na szczece ciagnacej sprzegu zapewni szybki ale stosunkowo gladki ruch sprzegów zasadniczo do pozycji, pokazanej na fig. 5.Dalszy wzdluzny ruch sprzegów ku sobie od pozycji wskazanej na fig. 5, powoduje obrót sprzegów okolo ich srodków obrotu w trzpie¬ niach 62 i 64 w kierunku linii srodkowej X-X do pozycji, pokazanej na fig. 6, w której przed¬ nie powierzchnie 16a na szczekach zderznych sprzegów przeciwnych wejda z soba w kontakt.Z pozycji, pokazanej na fig. 6, pochylone prze¬ dnie powierzchnie 16a szczek zderznych 16 umoz¬ liwiaja przesuniecie sie ich wzgledem siebie, po¬ zwalajac w ten sposób na wslizgniecie sie kaz¬ dej ze szczek zderznych 16 we wglebienie 18 glo¬ wicy sprzegu przeciwnego. W zwiazku z tym zamki 20 sa, jak widac na fig. 7, wtloczone do tylu w odpowiednie wyciecia przez przeciwne szczeki zderzne.Wedlug fig. 7 pionowa scianka boczna 51 wgle¬ bienia 46 trzonu sprzegu A odchyla sie na ze¬ wnatrz o odpowiedni kat, aby uniknac zaczepie¬ nia sie jej o wystep 30 sprzegu B w czasie zwró¬ cenia sie sprzegów do tego polozenia. Dalszy ruch sprzegów ku sobie z pozycji, pokazanej na fig. 7, powoduje boczny przesuw po skosnej przedniej powierzchni 20a zamka, przez co sprze¬ gi wchodza ruchem bocznym jeden w drugi do Pozycji, pokazanej na fig. 8. W tym polozeniu przednia powierzchnia czesci 44b kaptura 44 sprzegu A nie dotyka juz do oparcia 43 sprzegu przeciwnego, poniewaz przesunela sie w bok od tego oparcia, pozwalajac w ten sposób, aby wy¬ step 30 sprzegu B mógl wejsc we wglebienie 46 w kapturze 44 sprzegu A. W polozeniu, poka¬ zanym na fig. 8, wysunieto do przodu czesc 44b kaptura mastawczego sprzegu B, polozona jest na zewnatrz wystepu 30 sprzegu A tak, ze po dalszym zblizeniu sprzegów ku sobie z poloze¬ nia na fig. 8, wystep ten moze wejsc do wgle¬ bienia 46 sprzegu B dla zamkniecia sprzegów.Nalezy zauwazyc, ze zewnetrzne boczne powierz¬ chnie 70 na szczekach zderznych 16 kazdego sprzegu ma.ia sfazowana krawedz 72 tak, aby szczeka zderzna nie przeszkadzala wewnetrznym krawedziom 73 szczek ciagnacych 14 w czasie, gdy szczeki zderzne wslizguja sie we wglebienie 18 glowicy sprzegu przeciwnego.Na fig. 9 widac, ze dla wlasciwego sprzegnie¬ cia nie jest konieczne, aby wystep 44b kaptura nastawczego 44 dotykal do oparcia 43 przeciw¬ nej szczeki ciagnacej. Sprzeg A pokazany jest w polozeniu, katowo przestawionym, w odnie¬ sieniu do linii srodkowej X-X, laczacej srodki trzpieni 62 i 64, w stopniu mniejszym, niz poka¬ zano na fig. 5, podczas gdy sprzeg B pokazany jest w polozeniu, mniej wiecei tak samo przesta¬ wionym jak na fig 5. Wystep 30 sprzegu B wchodzi do wglebienia 46 sprzegu A, ale piono- - 4 —wa scianka koncowa 34 wystepu 30 nie dotyka przeciwleglej scianki bocznej 50 wglebienia. Kon¬ takt nastepuje w punkcie M, miedzy zewnetrzna krawedzia oparcia 43 szczeki ciagnacej 14 sprze¬ gu B i przednia powierzchnia oporowa 45 kap¬ turka 44 sprzegu A Nalezy zauwazyc, ze punkt M lezy po przeciwnej stronie wzdluznej linii srodkowej X-X, anizeli szczeka 16. Wobec tego, ze w przypadku, gdy sprzeg B jest przestawio¬ ny poziomo pod mniejszem katem, niz na fig. 9 i tak, ze zewnetrjjia krawedz opory 43 sprze¬ gu B natrafia poczatkowo na kaptur 44 sprzegu A w punkcie posrednim wzdluz skosnej, wprzód wysunietej powierzchni oporowej 45a, pochyle¬ nie tej ostatniej spowoduje wzajemne przesunie¬ cie wzgledem siebie tej powierzchni w stosun¬ ku do oparcia 43, az oparcie to natrafi na punkt M sprzegu A. Z polozenia, wskazanego na fig. 9, sprzegi beda sie nachylac ku sobie do polozenia sprzegniecia w sposób, podobny do omówionego w zwiazku z fig. 5 do 8.. Fig. 10 przedstawia naj¬ wiekszy zakres nastawnosci sprzegów, gdy sa one przestawione w strony przeciwne od wzdluznej linii srodkowej X-X. Spotkanie nastepuje po¬ czatkowo miedzy koncowymi sciankami 34 wy¬ stepów nastawczych 30 i przeciwnymi szczeka¬ mi zderznymi w punktach P. Nachylenie po¬ wierzchni przedniej 32 scianek koncowych 34 po¬ woduje przesuwanie sie wzgledem siebie szczek zderznych wzdluz tej powierzchni, przez co glo¬ wice sprzegów sa jakby zgarniane i nastawiane do sprzegu. W zwiazku z tym po poprzecznym przesunieciu sie szczek zderznych poza powierz¬ chnie 32 na boczne scianki 40 wystepów 30, ostre pochylenie tych scianek zapewnia, ze sprze¬ gi przesuna sie szybko i pewnie w pozycje usta¬ wienia zgodnego. Dodatkowo nalezy zanotowac, ze zetkniecie, które nastepuje w puokeiie P, jest równo odlegle po przeciwnych stronach od linii srodkowej X-X tak, ze sprzegi zostana nastawio¬ ne sprawnie bez obawy wyftamania lub zlego na¬ stawienia. Uwidoczniony na fig. 11 dobrze po¬ ziomo ustawiony sprzeg, zaczepiajacy sie wyste¬ pem 30 wedlug wynalazku, w czasie sprzegania sie z istniejacym pozbawionym wystepu 30 sprzegiem „Willisona", przestawia sie poziomo w bok na jedna strone od linii srodkowej X-X, laczacej srodki obrotu sprzegów. Szczeka zderz- na 16 na sprzegu zaczepiajacym sie pokazana jest w punkcie a kontaktu z pochyla powierz¬ chnia 14a na sprzegu, podczas gdy szczeka 16' tego ostatniego styka sie z pochylona scianka boczna 40 w punkcie R na wystepie 30 sprzegu.Widac z tego, ze pochylona powierzchnia 14a i pochylona scianka boczna 40 spowoduja ruch nastawczy sprzegów, prowadzacy do sprzegnie¬ cia ich przez poprzeczne przesuwanie sie jedne¬ go wzgledem drugiego. Punkty Q i R kontaktów znajduja sie po przeciwnych stronach linii srod¬ kowej X-X tak, ze w tych warunkach nie mo¬ ze nastapic wylamanie sprzegów z pozycji na¬ stawionej.Inna wazna cecha samoczynnego sprzegu wa¬ gonowego wedlug wynalazku jest moznosc zla¬ czenia sie sprzegów, przestawionych wzgledem siebie pionowo. Sprzegi A i B (fig. 12), Chociaz ustawione równo wzgledem siebie w plaszczyznie poziomej, sa wzgledem siebie przestawione; pio¬ nowo. Na fig. 12a i 12b, które przedstawiaja cze¬ sciowo przekroje wedlug fig. 12 widac, ze sprzeg A jest polozony wyzej, niz sprzeg B. Gdy takie sprzegi zbliazja sie do siebie nastepuje zetknie¬ cie sie w punkcie S (fig. 12a) miedzy kapturem nastawczym 30 sprzegu A i takimze wystepem szczeki ciagnacej sprzegu B i jednoczesnie w punkcie I (fig. 12b) miedzy wystepem 30 szcze¬ ki ciagnacej sprzegu A i kapturem nastawczym sprzegu B. Przy dalszym ruchu zbieznym sprze¬ gów wzgledem siebie od pozycji zetkniecia sie, pokazanej na fig. 12, do pozycji sprzegnietej, po¬ kazanej na fig. 1, kontakt slizgowy miedzy po¬ chylymi plaszczyznami scianek 34 i 36 wyste¬ pów 30 i przednimi powierzchniami oparcia 45 na kapturach nastawczych spowoduje wzajem¬ ny ruch pionowy miedzy sprzegami, az wystepy te wejda we wglebienia 46, po czym sprzegi sie zlacza. Powierzchnia 32 na sciance 34 kazdego wystepu 30 (fig 12a i 12b), wypukla w plaszczyz¬ nie pionowej, pozwala na zwiekszenie zakresu nastawczego w kierunku pionowym ponad ten, który jest mozliwy tylko dzieki pochylosci scia¬ nek 35, gdyz tochylenie tych ostatnich scianek powoduje pionowy wzgledem siebie- przesuw miedzy pionowo wzgledem siebie przestawiony¬ mi sprzegami w czasie wzajemnego ich zblizania sie do siebie. Kontakt zas miedzy pionowo prze¬ stawionymi sprzegami A i B (fig. 12) powstaje w punktach.S i T, które sa jednakowo odlegle po przeciwnych stronach linii srodkowej .X-X.Uniemozliwia to wylamywanie sprzegów pod¬ czas nastawiania pionowego. Zrozumiale jest, ze nawet, gdy pionowo przestawione sprzegi sa przed sprzegnieciem w takiej wzgledem siebie pozycji, a w chwili zblizenia zetkniecie naste¬ puje tylko na jednym z wyzej wymienionych punktów S lub T, wlasciwe ustawienie pionowe sprzegów nastapi nawet wtedy. Zrozumiale jest, ze sprzegi wedlug wynalazku zarówno jak i in¬ ne zaczepiajace sie sprzegi musza byc tak wmon¬ towane do wagonów, aby mogly byc odpowied- - 5 -nio'wychylane w kierunku pionowym Jak i po¬ ziomym.Uzyte w opisie razwy i okreslenia Sluza do wyjasnienia, a nie do ograniczenia wynalazku i nie Jest intencja ich uzycia wykluczenia odpo¬ wiedników mechanicznych pokazanych, czy opi¬ sanych cech lub ich czesci, natomiast w ramach zakresu zastrzezen patentowych mozliwe sa róz¬ ne modyfikacje. PL