Pierwszenstwo: z dnia 19 marca 1952 r. {Wielka Brytania) Wynalazek niniejszy dotyczy palenisk kotlo¬ wych a w szczególnosci palenisk z zasilaniem opadowym, uzywanych do wytwarzania gora¬ cej wody lub pary w ogrzewnictwie mieszka¬ niowym.Z paleniskami tymi zwiazane jest zagadnie¬ nie usuwania zuzla porcjami w miare spala¬ nia, zwlaszcza w przypadku stosowania paliw z duza zawartoscia popiolu. Celem niniejszego wynalazku jest palenisko kotlowe, w którym odzuzlanie odbywa sie samoczynnie i wyna¬ lazek stosuje sie glównie do palenisk kotlowych o dzialaniu samoczynnym lub pól samoczyn¬ nym.Wedlug jednej postaci wykonania wynalaz¬ ku zuzel utworzony w komorze ogniowej pa¬ leniska kotlowego jest przesuwany za pomoca napedzanych narzadów w polozenie powyzej popielnika, do którego moze spadac. Narzad napedzany moze stanowic przesuwna podstawa paleniska lub przesuwny narzad ponad pod¬ stawa paleniska.W innej postaci wykonania wynalazku pale¬ nisko kotlowe jest zasilane paliwem opadaja¬ cym na podstawe komory ogniowej, przy czym narzady napedzane przenosza zuzel i popiól poza palenisko, ewentualnie do popielnika, pa¬ liwo zas wchodzi do paleniska za zuzlem.Wedlug jeszcze innej odmiany wynalazku w plenisku kotlowym posiadajacym opado¬ we zasilanie paliwem oraz ciag naturalny lub wymuszony, zuzel moze byc popychany za po¬ moca narzadów napedzanych z komory ognio¬ wej do popielnika, przy czym dzialanie urza¬ dzen napedzanych jest nastawne a to w celu regulowania wydajnosci kotla. Takie nastawie¬ nie moze Ibyc uskutecznione przez zmiane posu¬ wu urzadzen wyrzutowych do zuzla lub przez zmiane czestosci jego dzialania, przy czym na¬ stawienie moze odbywac sie samoczynnie pod dzialaniem termostatu lub podobnego urza¬ dzenia. Urzadzenie wyrzutowe do zuzla moze byc uruchamiane zgodnie z dzialaniem wentyla¬ tora wyciajgowego, badz w okreilonych odste¬ pach czasu, badz tez moze byc stosowany uklad regulowania czasowego w zwiazku z praca wentylatora wyciagowego. Regulowanie moze byc przystosowane do gatunku uzytego paliwa.Mozna równiez zastosowac urzadzenie do kruszenia zuzla w postaci specjalnego lamacza.Inne cechy wynalazku sa uwidocznione w przykladowych postaciach wykonania opisa¬ nych szczególowo i przedstawionych na rysun¬ kach, na których fig. 1 przedstawia pionowy przekrój podluzny jednej postaci wykonania, fig. 2 podobny przekrój drugiej odmiany, fig. 3 — przekrój trzeciej odmiany, a fig. 4 — prze¬ krój czwartej odmiany paleniska.Postacie wykonania wynalazku sa opisane w zastosowaniu do paleniska kotlowego z opa¬ dowym zasilaniem paliwa i wentylatorem ste¬ rowanym przez termostat, tak iz dzialanie pa¬ leniska jest w zasadzie samoczynne.. Komora paleniskowa (wlacznie z podstawa) moze byc wykonana jako plaszcz wodny o sciankach podwójnych, w którym krazy woda podlegaja¬ ca ogrzewaniu, przy czym ten plaszcz jest polaczony z innymi komorami wodnymi kotla.W postaci wykonania paleniska 2, przedsta¬ wionej na fig. 1, podstawe stanowi komora prostokatna 2, osadzona przesuwnie na pro¬ wadnicach bocznych.Podstawa 2 jest polaczona za pomoca kor¬ bowodu 3 z korba 4, obracana przez silnik elektryczny, za posrednictwem przekladni 5.Miedzy przewody doplywowe i odplywowe pod¬ stawy paleniskowej, a zewnetrzne komory wod¬ ne kotla (np. 9) sa wlaczone gietkie przewody wodne 7 i 8.W tylnej czesci paleniska znajduje sie skrzy¬ nia zuzlowa 10, ponad która wystaje podsta¬ wa paleniskowa 2, gdy jest wysunieta do przodu. Pod paleniskiem znajduje sie popielnik 11, pirzymocowany do Skrzyni zuzlowej, przy czym pyl i popiól opadaja z paleniska do po¬ pielnika poprzez waskie przejscia boczne 12 oraz podobne przejscia z boku podstawy, gdy jest ona cofnieta.Gdy podstawa 2 jest wysuwana w glab, to przesuwa ona do tylu zuzel 13, umozliwiajac opadanie do paleniska swiezego paliwa z leja weglowego 14, umieszczonego nad paleniskiem.W ruchu powrotnym przesuwa sie tylko pod¬ stawa 2, natomiast zuzel 13 cofac sie nie moze, gdyz nie pozwala na to swieze paliwo.Zuzel kruszy sie pod " wplywem wlasnego ciezaru, badz tez przy pomocy specjalnego la¬ macza 15, znajdujacego sie poza paleniskiem i uruchomianego synchronicznie z ruchem pod¬ stawy.Lamacz zuzla moze byc uruchamiany przez ruchoma podstawe lub tez napedzany przez silnik elektryczny za posrednictwem przeklad¬ ni.W postaci przedstawionej na fig. 2 kociol posiada stala podstawe paleniskowa 20, chlo¬ dzenie wodne 21, w postaci pochylej przegrody umieszczonej nad cala szerokoscia paleniska, oraz szeroki lej paliwowy 22 z zasuwa 23 do regulowania zsypu paliwa, zaleznie od jego wymiarów i gatunku. Omawiana przegroda wykonana jest w ten sposób, ze powietrze wchodzace do paleniska kierowane jest w dól za pomoca chlodzonej woda scianki odchylowej 24, przebiegajacej w poprzek kotla.Spalanie odbywa sie przy doplywie powiet¬ rza wtlaczanego na calej szerokosci przegro¬ dy 21. Wentylator tloczy powietrze do skrzyni 25 i sterowany jest za pomoca termostatu, przy czym w celu osiagniecia dobrego spalania pali¬ wa uksztaltowano na podgrzewaczu 26 powierz¬ chnie odchylowa, skierowana ponad warstwa paliwa, a - to w celu odpowiedniego kierowania strumienia plomieni.Podgrzewacz z chlodzeniem wodnym 26 zaj¬ muje cala szerokosc paleniska i posiada sze¬ reg wylotów 27, przez które moze byc dostar¬ czane dodatkowo powietrze w dól, dla zapew¬ nienia calkowitego spalania.Kanal 28 umieszczony bezposrednio za pod¬ grzewaczem 26 umozliwia przejscie spalin w góre przed ich wejsciem do komina: osiaga sie w ten sposób wieksza powierzchnie ogrzewal¬ na wewnatrz kotla. Do tego kanalu moga pro¬ wadzic dodatkowe kanaliki powietrzne 29, re¬ gulowane odpowiednio do gatunku spalanego paliwa.Usuwanie zuzla z komory paleniskowej odby¬ wa sie za pomoca suwaka 30, umieszczonego ponizej spodniej scianki przegrody 21 i zajmu¬ jacego cala szerokosc komory paleniskowej.Za pomoca przekladni lufo w inny sposób su¬ wak 30 moze byc przesuwany pod przegroda 21 na zmienna odleglosc lub w zmiennych od¬ stepach czasu, odpowiednio do gatunku spa¬ lanego paliwa, przy czym suwak spycha zu¬ zel ku tylowi. W chwili gdy suwak 30 wraca w polozenie tylne, to swieze paliwo spada po¬ miedzy zuzel 31 i przegrode 21, umozliwiajac ciagle spalanie.Zuzel 31 spada poprzez krawedz czolowa ko¬ mory paleniskowej 20 do popielnika 32 zawie¬ rajacego skrzynie 33, która moze byc latwo wysunieta bez przerywania czynnosci kotla.Wewnetrzna powierzchnia 34 kotla moze byc tak uksztaltowana, zeby zuzel z chwila * przesu- — 2 —niecia go ku nachylonej powierzchni, zostal po¬ lamany lub tez moze byc zastosowany mecha¬ nizm do kruszenia zuzla, podobny do tego jaki byl opisany w zwiazku z fig. 1.Suwak 30 moze byc polaczony za pomoca drazka 35 z jednym ramieniem 36 dzwigni ko¬ lanowej, osadzonej wahliwie na ramie kotla, drugie zas ramie 37 dzwigni kolanowej moze byc polaczone za pomoca nastawnego drazka 38 z korba 39, wprowadzana w ruch przy po¬ mocy silnika elektrycznego.W opisanej. postaci wykonania moga wyste¬ powac pewne niedogodnosci w sposobie roz¬ mieszczenia zuzla, gdyz swieze paliwo zostaje wprowadzone pomiedzy wlot powietrza i zu¬ zel, czyli do rozzarzonej czesci komory pale¬ niskowej, co moze spowodowac chwilowe zmniejszenie wydajnosci kotla.W postaci przedstawionej na fig. 3 usunieto zupelnie te niedgodnosc, poniewaz zuzel jest usuwany z ten sposób, ze swieze paliwo wpro¬ wadzane jest bezposrednio za rozzarzonymi obszarami rusztu i przez to poddawane w spo¬ sób ciagly dzialaniu plomieni i podmuchu, tak iz uzyskuje sie ciagle spalanie przy bardzo ma¬ lym spadku wydajnosci kotla.Podobnie jak w postaci wykonania na fig. 2, zastosowano pochyla przegrode 60 na calej szerokosci paleniska i zasilanie doplywu paliwa z góry przy pomocy wahliwej zasuwy 61, od¬ powiednio do spalanego gatunku paliwa. Pod¬ much powietrza jest kierowany pod przegroda i na calej szerpkosci, jak w poprzednim przy¬ kladzie.Chlodzona woda podstawa 62 komory pale¬ niskowej jest zaopatrzona w otwór 63, znajdu¬ jacy sie poza krawedzia czolowa przegrody 60, przy czym swieze paliwo nie moze wpadac do tego otworu. Suwak 64 umieszczony z przo¬ du komory paleniskowej (na calej jej szero¬ kosci) jest uruchamiany mechanicznie, przy zmiennym posuwie lub w zmiennych okresach czasu (równiez wspóldzialajac z ruchem wen¬ tylatora), przy czym przesuwa paliwo 65 i zu¬ zel 66 znajdujacy Sie na przodzie i ponizej kra¬ wedzi czolowej przegrody 60, w kierunku wstecznym pod przegroda, tak iz zuzel spada na zasuwe 67, zamykajaca otwór 63 pod prze¬ groda.Z chwila powrotu suwaka na zewnatrz, swieze paliwo opada na przód paleniska, ale warstwa zuzlu 66a, przesunieta poprzednio po¬ zostaje ipod przegroda na wierzchu zasuwy 67, zaslaniajacej otwór 63 pomiedzy komora pa¬ leniskowa, a znajdujacym sie ponizej popielni¬ kiem 68. Dzieki temu paliwo, t przesuniete, wraz z zuzlem do tylu paleniska i czesciowo nie spalone, moze teraz ulec calkowitemu spala¬ niu, zanim zostanie zrzucone do popielnika.Podczas pracy zasuwa 67\ jest wyciagana tuz przed ruchem suwaka 64, powodujacym prze¬ suniecie na zasuwe nastepnego zuzla swiezo uformowanego (lub w odpowiednio wczesniej¬ szej chwili).Przy takim sposobie usuwania zuzla jest on mniej podatny do spiekania sie, poniewaz przed wyrzuceniem nie jest chlodzony az do skrzepniecia i moze byc wyrzucany z rozzarzo¬ nego paliwa w postaci cienkich platków, od¬ powiednio do okresu usuwania. Pomimo to z tylu i bezposrednio powyzej zasuwy, zastcK sowano urzadzenie do odchylania zuzla w dól za pomoca powierzchni odchylowej 69, przy czym nalezy zauwazyc, ze zuzel przesuniety na zasuwe nie odcina doplywu powietrza, które przechodzi ponad nim.Moze byc zastosowany równiez odmienny spo¬ sób usuwania zuzla, jednoczesnie z ruchem za¬ suwy ku, przodowi, bez potrzeby zatrzymywa¬ nia zuzla na zasuwie. Przy tym sposobie zwykle urzadzenie zebatkowe sluzy do uruchamiania naprzemian dwóch narzadów ruchem postepo-* wym w przeciwnych kierunkach. ' Zasuwa 70 przesuwna pionowo na przo¬ dzie oslony kotla, bezposrednio powyzej su¬ waka 64, sluzy nie tylko do zamykania oraz zeskrobywania powierzchni tego suwaka przy jego wysuwaniu, lecz moze byc równiez pod¬ niesiona lub zdjeta, w celu umozliwienia dos¬ tepu do komory paleniskowej.Chociaz moga byc stosowane rózne sposoby uruchamiania suwaka 64 i zasuwy 70, to jed^ nak jako przyklad przedstawiono na fig. 3 obro¬ towy wal: poprzeczny 71, osadzony w lozyskach i zawierajacy korbe 72, która za pomoca rolki przesuwa wahliwa dzwignie 74, a to w celu wyciagania zasuwy podczas jednego obrotu oraz uruchamia dzwignie 76 dla popchniecia suwaka 64 podczas drugiego pólobrotu. Obydwa narzady wracaja w polozenie wyjsciowe pod dzialaniem sprezyny sciskanej 77; polaczonej z dzwigniami uruchamiajacymi.W zwiazku z ta specjalna konstrukcja nale¬ zy zauwazyc, ze boczne kanaly spalinowe prze¬ chodza w dól do popielnika, z którego nastep¬ nie spaliny wchodza od tylu do pionowego przewodu kominowego 78, przy czym wentyla¬ tor tloczy powietrze do przegrody poprzez za¬ giecie lukowe, które jest zakonczone scianka odchylowa lub przez szereg przewodów wloto- — 3 —wych wzdluz calej przegrody. Podcisnienie nie pozwala na przedostanie sie pylu do pomiesz- szenia wtedy, gdy wysuwa sie zbiornik popiel¬ nika w celu usuniecia zuzla.Nie ma potrzeby chlodzenia woda suwaka 64, poniewaz pracuje normalnie w chlodniejszym obszarze kotla i pokryty jest niespalonym pa¬ liwem. Zasuwa wyrzutowa tak samo jest chlo¬ dzona czesciowo przez podmuch i czesciowo na skutek swego polozenia w poblizu kanalu wy¬ lotowego.W postaci przedstawionej na fig. 4 paliwo doprowadzane jest z leja 80 i doplyw regulo¬ wany przy pomocy zasuwy paliwowej 81. Nas¬ tepnie paliwo zsuwa sie na chlodzona woda przegrode 82 i na ruszt 83, pochylony w kie¬ runku przeciwnym niz przegroda 82. Ruszt 83 stanowia rusztowiny zawieszone na poprzecz¬ nej osi 84 i podtrzymywane pirzez nastawna os 85.Powietrze doprowadzane jest do warstwy paliwowej za pomoca wentylatora 86, poprzez komore powietrzna 87; nastepnie powietrze przechodzi przez oslone 88 i tylna czesc pale¬ niska do popielnika pod rusztem i w góre przez szczeliny rusztowin. W tym urzadzeniu zuzel 90 tworzy sie na powierzchni warstwy paliwowej, znajdujacej sie miedzy krawedzia rusztu 83, a chlodzona przegroda 82.Przestrzen miedzy tylna krawedzia rusztu 83, a dolna krawedzia tylnej scianki 91 kotla jest zamknieta przez suwak 92, który moze byc posuwany ku przodowi wzdluz powierzchni rusztu, zgarniajac i popychajac warstwe zuzla do skrzyni popielnika 93, znajdujacej sie w ko¬ morze popielnikowej. Przód suwaka 92 ma ksztalt katowy, przy czym suwak ten zajmuje cala szerokosc rusztu.Suwak 92 jest poruszany zebatka 94, urucha¬ miana za pomoca kola zebatego 89, napedzane¬ go przez silnik elektryczny 100, za posrednic¬ twem dzwigni 103, 102, 10L Silnik 100 moze byc uiruchamiany badz za pomoca wylacznika czasowego, uruchamianego w zwiazku z praca wentylatora 86, badz tez za posrednictwem mechanizmu zegarowego, je¬ zeli wentylator 86 jest nieczynny.Kolo zebate 89 moze byc uruchamiane rów¬ niez recznie za pomoca dzwigni 105. Pomiedzy kolem zebatym 89 a dzwignia 105 oraz dzwig¬ nia 103 jest wlaczone urzadzenie 107 do szyb¬ kiego zwalniania. PL