Opublikowano dnia 20 grudnia 1955 r. 4l 6 MU UAOO POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY HSt.AlL Nr38316 KI. 5a, 11 Wroclawskie Przedsiebiorstwo Wiercen Geologiczno-Poszukiwawczych Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione *) Wroclaw, Polska Urzqdzenie do wywolywania drgan w kolumnie obrotowej przy wierceniach poszukiwawczych Patent trwa od dnia 9 listopada 1954 r.Wiercenie obrotowe polega zwykle na scie¬ raniu lub skrawaniu pokladu wierconego za pomoca narzedzia tnacego. Postep wiercenia w wyniku skrawania czy scierania jest stanowczo za maly przy wymaganiach wspólczesnych i przy szybkim rozwoju techniki wiertniczej.Urzadzenie wedlug wynalazku jest dostoso¬ wane specjalnie do kolumn obrotowych uzywa¬ nych w wiertnictwie poszukiwawczym. Zasto¬ sowanie urzadzenia wedlug wynalazku do pra¬ cy koronki do rdzeniowania umozliwia zwiek¬ szenie wydajnosci wiercenia o 25°/o — 100%.Urzadzenie takie ma na celu wywolanie drgan o pewnej liczbie okresów na minute, które wy¬ ladowujac sie na ostrzach koronki sprzyjaja zluzowaniu spójnosci pokladu i tym samym latwiejszemu kruszeniu wierconego pokladu.Urzadzenie wmontowuje sie miedzy przewo¬ dem wiertniczym a kolumna obrotowa; jest ono poruszane pluczka stosowana przy wierceniu obrotowym.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czesciowo w przekroju wi¬ dok boczny urzadzenia przy zamknietych otwo¬ rach przepustowych, fig. 2 — podobny widok urzadzenia przy otwartych otworach przepu¬ stowych, fig. 3 — widok pierscienia tworzacego podstawe cylindra urzadzenia, fig. 4 — widok z boku zespolu tloków pracujacych w cylin¬ drach, fig. 5 — przekrój poprzeczny tloka srod¬ kowego wzdluz linii A-B na fig. 4, fig. 6 — prze¬ krój poprzeczny tloka dolnego wzdluz linii C — Dna fig. 5, fig. 7 — czesciowo w przekro¬ ju widok z przodu lacznika (pasterki), sluzace¬ go do polaczenia urzadzenia z przewodem wier¬ tniczym, a fig. 8 — przekrój poprzeczny tego lacznika wzdluz linii A' — B' na fig. 7.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalaz¬ ku sa Adam Radlowski i Zbigniew Bolechowski..Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z plaszcza stalowego 1, polaczonego z przewodem wiertniczym za pomoca pierscienia U, do któ¬ rego wkrecona jest tuleja 13,lprzy czym jej wy¬ step pierscieniowy jest osadzony w dolnej tulei 12, która z kolei jest polaczona na gwint z lacz¬ nikiem 14, sluzacym jako przejscie do przewo¬ du wiertniczego za pomoca mufy 15. Na dol¬ nym koncu plaszcza 1 wkrecona jest zlaczka 10, sluzaca do polaczenia go z wiertnicza kolumna obrotowa. Na zlaczce 10 spoczywa pierscien 9, zaopatrzony w otwory (fig. 3) do przeplywu pluczki. Pierscien 9 jest równoczesnie podstawa cylindra 7 (fig. 1 i 2), którego drugi koniec przy¬ lega do pierscienia 11. Z pierscieniem tym jest polaczony na gwint cylinder 3 osadzony telesko¬ powo w cylindrze 7. Cylindry 3 i 7 sa zaopa¬ trzone w otwory 4 pokrywajace sie wzajemnie i tworzace przepust dla pluczki. Na dnie cylin¬ dra 7 osadzona jest sprezyna 8, na której spo¬ czywa zespól tloków 20, 5 i 21, zamocowanych sztywno na tloczysku 6. Górny tlok 21 jest za¬ opatrzony w pierscienie i sluzy do zamykania i otwierania otworów 4 do przepuszczania plucz¬ ki. Miedzy tlokami 5 i 20 znajduje sie komora 23 wypelniona olejem.Pluczka wtlaczana przez przewód wiertniczy wchodzi do urzadzenia wedlug strzalki 5 (fig. 1) i wywiera cisnienie na tlok 21. W chwili przy- zwyciezenia dzialania sprezyny 8 zespól tloków 5, 20, 21 pod cisnieniem pluczki obnizy sie o pewna wielkosc i odslania otwory 4 (fig. 2), przez które pluczka przeplywa. W tym czasie cisnienie pluczki na tlok 21 spada i wyzwolona sprezyna 8 przesuwa tloki do ich polozenia pierwotnego. Pluczka po przejsciu przez otwo¬ ry 4 przeplywa przestrzenia pierscieniowa mie¬ dzy plaszczem 1 a cylindrem 7 i przez otwory w pierscieniu 9 wyplywa do kolumny obroto¬ wej. Taki wytrysk pluczki przez otwory 4 na¬ stepuje bardzo czesto. Liczba drgan na sekun¬ de lub liczba skoków tloka na sekunde jest funkcja ilosci pluczki wytryskujacej przez ot¬ wory 4. Jesli wtloczy sie np. do otworu przez przewód wiertniczy 2 dm8 pluczki na sekunde, a 'ilosc wytryskujacej pluczki przez otwory 4 wynosi przy jednorazowym ich otwarciu 1/10 objetosci pluczki wtlaczajacej, to do przeplywu tej ilosci pluczki przez otwory 4 w ciagu se¬ kundy tlok musi wykonac 10 skoków na sekun¬ de, tj. przyrzad wykonuje 600 drgan na minu¬ te. Luzne polaczenie z przewodem wiertniczym czesci urzadzenia podlegajacych drganiom ma na celu zabezpieczenie przewodu wiertniczego przed wplywem powstajacych drgan. PL