Opublikowano dnia 20 grudnia 1955 r» a ca *» a\%*i POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr38299 KI. 42 1, 4/16 Skarb Panstwa *) (Ministerstwo Przemyslu Miesnego i Mleczarskiego — Centralny Zarzad Przemyslu Chlodniczego) (Warszawa, Polska) Sposób pobierania prób powietrza w celu badania zawiesin mikrobiologicznych (lub) i mechanicznych, a takie niektórych gazowych oraz aparat do wykonywania tego sposobu Patent trwa od dnia 7 wrzesnia 1954 r.Zagadnienie ilosciowego i jakosciowego okre¬ slania mikroorganizmów i zawiesin mechanicz¬ nych w powietrzu oraz niektórych gazowych za¬ nieczyszczen powietrza ma duze znaczenie prak¬ tyczne. Stanowilo ono przedmiot wieloletnich badan, prowadzonych za pomoca róznych metod i aparatów, dla potrzeb medycyny, przemyslu i rolnictwa.Zagadnienie to jest szczególnie wazne w epi¬ demiologii i higienie wobec faktu szerzenia sie wielu infekcji i szkodliwych dla zdrowia zanie¬ czyszczen przez powietrze oraz wobec zachodza¬ cej koniecznosci kontroli poczynan sanitarnych, np. dezynfekcji. Sprawa ta nie znalazla dotych¬ czas nalezytego rozwiazania, potrzeby natomiast sa ogromne. Badania ilosciowe i jakosciowe za¬ wiesin biologicznych w powietrzu sa niezbedne, szczególnie w zakladach zbiorowego zywienia, szpitalach, pomieszczeniach publicznych, kosza¬ rach, internatach, szkolach, domach dziecka, przy badaniu warunków zdrowotnych miast i osiedli itp., jak równiez w walce z chorobami zawodowymi w przemysle, dzieki mozliwosciom prowadzenia badan zapylania miast i zakladów pracy oraz wykrywania obecnosci i stezenia szkodliwych gazów w powietrzu. Poza tym ba¬ dania tego rodzaju maja wielkie znaczenie przy kontroli jalowosci powietrza w zakladach wy¬ twarzania leków i materialów opatrunkowych.Wobec rozmiaru szkód wyrzadzanych dotych¬ czas przez drobnoustroje, a wynikajacych z nie¬ dostatecznych metod kontroli stopnia jalowosci powietrza, doniosle znaczenie ma badanie zawie¬ sin mikroorganizmów w powietrzu dla przemy- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalaz¬ ku sa Leonard Kancelarczyk i dr med. Eugeniusz Slawomir Lazowski.slu spozywczego w zakresie przetwórstwa i prze¬ chowalnictwa.Aparat wedlug wynalazku umozliwia doklad¬ ne co do ilosci pobieranie prób powietrza do badan, przede wszystkim w zakresie zawiesin biologicznych, a takze mechanicznych oraz slu¬ zy do pobierania prób do badan na niektóre za¬ nieczyszczenia gazowe powietrza. W porówna¬ niu z dotychczas stosowanymi aparatami stwa¬ rza on znacznie wieksze mozliwosci uzytkowe, gdyz umozliwia dokladny pomiar regulowanego doplywu powietrza przez urzadzenie do posiewu na plytkach Petri'ego z wybiórczymi pozywka¬ mi, a takze w pozywkach plynnych. Mozliwe jest równiez zbadanie zawiesiny mechanicznej przez wychwytanie jej na odpowiednio skalo¬ wana plytke, powleczona lepka substancja do badania ilosciowego i jakosciowego. Przez za¬ stosowanie odpowiednich filtrów z pochlaniacza¬ mi aparat umozliwia pobieranie prób do ozna¬ czania jakosciowego i iloscowego niektórych za¬ nieczyszczen gazowych, znajdujacych sie w po¬ wietrzu jak np. NHs, H2S i innych.Na rysunkach fig. 1 przedstawiono schemat mechanizmów i przewodów rurkowych, fig. 2 — schemat polaczen elektrycznych, a fig. 3 — wi¬ dok zewnetrzny aparatu, zmontowanego w kor¬ pusie metalowym.Na korpusie aparatu umieszczony jest klosz szklany 11 (fig. 1 i 3) z tuba 5 zakonczona szcze¬ lina 6 z krawedziami o wlasciwosciach dielek¬ trycznych. Pod kloszem znajduje sie tarcza obro¬ towa 7, umieszczona na pionowej osi, wprowa¬ dzanej w ruch obrotowy przez silniczek elek¬ tryczny 8, za posrednictwem dwóch przekladni zebatych 9. Urzadzenie pomocnicze 10 sluzy do podnoszenia lub opuszczania tarczy obrotowej 7, pod która umieszczony jest wylot 4 przewodu ssacego, doprowadzonego do odsrodkowej pomp¬ ki ssacej 2, wprowadzanej w ruch przez silni¬ czek elektryczny 1. Na przewodzie tlocznym pompki 2 umieszczony jest odkazajacy filtr 18, a na odgalezieniu przewodu ssacego — przyrzad 14 wskazujacy w litracn na minute ilosc prze¬ plywajacego powietrza, który wlacza i wylacza sie za pomoca zaworu 13. Poza wymienionymi przewodami, do przewodu ssacego pompki wla¬ czony jest przewód zaopatrzony w dwie konców¬ ki ssace 15, które przy pomocy rurek kauczuko¬ wych mozna laczyc z odpowiednimi filtrami.Na schemacie polaczen elektrycznych (fig. 2) przedstawiono dwa obwody polaczen elektrycz¬ nych, a wiec obwód do sieci na 220 V pradu zmiennego i obwód 12 V pradu stalego. Obwody przelaczane sa trójbiegunowym przelacznikiem 19. Urzadzenie elektryczne, oprócz wymienio¬ nych wyzej motorków elektrycznych 1 i 8, posia¬ da transformator 25, dwa oporniki regulowane 23 i 24, prostownik 22 oraz przyrzad pomiarowy 14, wyskalowany w litrach/min. dla kazdego z punktów ssania powietrza osobno (np 4 i 15).Przyrzad ten regulowany jest opornikiem 24 slu¬ zacym do wyregulowania przyrzadu pomiarowe¬ go w przypadku wahan napiecia pradu. Dziala¬ nie przyrzadu 14 jest oparte na zasadzie zmien¬ nosci oporu elektrycznego. Ponadto urzadzenie elektryczne posiada dwa wylaczniki 20 i 21 oraz gniazda wtyczkowe ze sprezyscie dzialajaca za¬ slonka 26.Dzialanie aparatu polega na tym, ze najpierw ustawia sie przelacznik 19, a nastepnie podlacza sie aparat do zródla pradu wskazanego na prze¬ laczniku, po czym na tarczy 7 umieszcza sie plyt¬ ke Petri'ego z pozywka stala. Za pomoca skali 12 i przyrzadu 10 podnoszacego tarcze ustala sie odleglosc poziomu pozywki od szczeliny 6. Na¬ stepnie, po zamknieciu zaworu 13 i zestrojeniu przyrzadu 14, uruchamia sie tarcze 7 za pomoca wlacznika 20. Szybkosc obrotu tarczy 7, w zalez¬ nosci od potrzeb, reguluje sie opornikiem 23, nastepnie otwiera sie zawór 13 i 3 i za pomoca wlacznika 21 uruchamia silniczek ssacej pomp¬ ki odsrodkowej 2, dokonujac w ten sposób posie¬ wu mikroorganizmów na plytke Peri'ego z po¬ zywka.W ten sposób wychwytuje sie zanieczyszcze¬ nia mechaniczne na inna plytke powleczona spe¬ cjalna substancja ehwytna.Przy posiewie na pozywki plynne, po wyregu¬ lowaniu przyrzadu 14, zamyka sie zawór 3, na¬ stepnie otwiera sie zawór 17 i o ile posiewu do¬ konuje sie przez dwa filtry podlaczone do kon¬ cówek ssawczych 15 (np. o róznych pozywkach wybiórczych) wtedy otwiera sie zawór 16 i uru¬ chamia silniczek 1 z pompka odsrodkowa 2 za pomoca wlacznika 21.Jezeli zamiast filtrów z pozywkami plynnymi zastosuje sie odpowiednio pochlaniacze (absor- benty), wówczas pobiera sie próby powietrza do badania na obecnosc i stezenie zanieczyszczen gazowych. PL