Opublikowano dnia 15 grudnia 1955 r. 4 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Eozk*k Nr38267 KI.Zjednoczenie Budownictwa Inzynieryjno-Morskiego *) (Gdansk-Wrzeszcz, Polska) 84a, 2 Sposób balastowania materaców faszynowych za pomocq prefabrykowanych elementów betonowych Patent trwa od dnia 7 stycznia 1954 r.Do umacniania piaszczystych brzegów morza, lub rzek, gdzie ruch wody wplywa niszczyciel¬ sko, powodujac erozje wydm, uklada sie mate¬ race faszynowe. Materace te powinny byc silnie zwiazane z terenem, na którym spoczywaja. Do¬ tychczas stosowane srodki do takiego umacnia¬ nia w postaci kolków i balastu z kamienia pol¬ nego, byly kosztowne, pracochlonne i nie spel¬ nialy calkowicie swego zadania. Ruch wody po¬ woduje szybkie niszczenia narzutu kamiennego, przez unoszenie pojedynczych kamieni odsla¬ niajac wiazki faszynowe, w konsekwencji cze¬ go, w krótkim czasie materac ulega zniszczeniu.Sposób wedlug wynalazku wyklucza mozli¬ wosc wyplukiwania faszyny, daje calkowita gwarancje statecznosci umocnien. Istota wyna¬ lazku polega na balastowaniu materaca, za po¬ moca prefabrykowanych betonowych bryl, wy¬ konanych w ksztalcie czteroscianu foremnego, o jednakowych powierzchniach trójkatów rów¬ nobocznych. Wymiary mozna dobierac, w za¬ leznosci od potrzeby. Przygotowane elementy, ustawia sie na powierzchni ulozonego matera¬ ca, w ten sposób, aby boki trójkatów podstawy przylegaly do siebie, tworzac jednolicie pokry¬ ta powierzchnie, przy czym bryly równomier¬ nie obciazajac materac, utrzymuja go w calko¬ witej równowadze.Na zalaczonym rysunku fig. 1 przedstawia rzut perspektywiczny elementu betonowego, fig. 2 — widok z góry ustawionych elementów, fig. 3 — widok z boku balastu, fig. 4 — prze¬ krój elementu znajdujacego sie w formie w czasie wykonywania.Jak pokazano na fig. 1 bryla wedlug wyna¬ lazku posiada ksztalt foremnego czteroscianu z scietymi wierzcholkami i scietymi krawedzia¬ mi. Zamiast powyzszych sciec moga byc zasto¬ sowane odpowiednie zaokraglenia. Atakujace fale morskie, rozdarte przez wystajace wierz¬ cholki elementów balastu, gwaltownie traca sile uderzenia i nie wyrzadzajac szkody, lagodnie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Zenon Kardzis.wracaja. Unoszone z woda ziarnka piasku, nie mogac wydostac sie z labiryntu wierzcholków bryl, ukladaja sie miedzy sciankami, tworzac jednolita zwarta mase balastu, skutecznie przy¬ trzymujacego, ulozony materac faszynowy.Przeprowadzona obserwacja na odcinku prób¬ nym wykazala, ze sposób wedlug wynalazku balastowania materaca, nie tylko calkowicie go ochrania przed fala, powstala na skutek ciez¬ kich sztormów lecz nawet powoduje silniejsze jego zabepieczenie przed zniszczeniem, zatrzy¬ mujac unoszony z woda piasek. Zaleca sie sto¬ sowanie bryl, posiadajacych wymiar boku trój¬ kata okolo 80 cm. i wagi okolo 130 kg, które jak sie okazalo sa wystarczajaco ciezkie, a jed¬ noczesnie latwe do manipulacji.' WytWSfzSfiie elementów balastu, odbywa sie w formie skladajacej sie z trzech scian (bez dna) ustawionej wierzcholkiem w dól, wcisnie¬ tym w piasek. Na wysokosci 1/3 od dna umiesz¬ cza sie uchwyty. Wnetrze bryly moze byc cze¬ sciowo wypelnione kamieniami. Forma powin¬ na byc tak wykónahs, aby krawedzie i wierz¬ cholki bryly, mialy lagodne sciecia lub zaokra^ glenia, co ogranicza mozliwosc ich latwego niszczenia, przy wykonawstwie i ustawianiu.Uzywajac minimalnej ilosci wody zarobowej, ulozony w formie beton dokladnie ubija sie recznie, lub przy pomocy wibratora a nastep¬ nie przewraca sie bryle na przygotowana pod¬ kladke z desek, podnosi forme za uchwyty i lekkb postukujac latwo sie ja zdejmuje ze swiezo Uformowanej bryly. Gotowe bryly prze- fcahtowuje* sie z jednego boku na drugi i usta¬ wia je mdiliwie szczelnie obok siebie, pokry¬ wajac nimi cala powierzchnie materaca. PL