Opublikowano dnia 30 listopada 1955 r.BIB Li- T :r K A- ^ MM \ f%Ch POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38168 ,K1. 21 a3 Centralne Biuro Konstrukcyjne Telekomunikacji*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione 36/10 Warszawa, Polska Automatyczna centrala telefoniczna satelitowa z liniami skrosnymi do dowolnej liczby central ukladu wielocenlralowego Patent trwa od dnia 1 lipca 1954 t.W automatycznych sieciach telefonicznych sto¬ sowane sa centrale glówne i satelitowe; o ile z central glównych sa wyprowadzane oddzielne wiazki linii polaczeniowych do wszystkich pozo¬ stalych central glównych ukladu wielocentralo- wego, to z satelitowej centrali czesto jest wypro¬ wadzana tylko jedna wiazka do nadrzednej centrali glównej, wykorzystywana przy polaczeniach do wszystkich pozostalych central, z wyjatkiem po¬ laczen lokalnych pomiedzy wlasnymi aparatami.* W bardziej rozgalezionych sieciach sa stoso¬ wane takze centrale satelitowe, które oprócz glów¬ nej wiazki linii polaczeniowych do centrali nad¬ rzednej posiadaja takze dodatkowe wiazki linii skrosnych (bezposrednich) do najblizej polozonych *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. mgr Wiktor Mirkowski. central, aby zwiekszyc pewnosc pracy centrali na wypadek uszkodzenia glównej wiazki do centrali nadrzednej lub uszkodzen w samej centrali nad¬ rzednej oraz aby skrócic droge polaczenia do naj¬ blizej polozonych central. Aby zwiekszyc stopien wykorzystania malych wiazek skrosnych, w nie¬ których centralach satelitowych sa stosowane takze urzadzenia dodatkowe, za pomoca których polaczenie, które nie moze byc zrealizowane naj¬ krótsza droga z powodu chwilowej zajetosci wszy¬ stkich dróg polaczeniowych (a wiec linii skros¬ nych lub wybieraków), skierowane bedzie po dluzszej drodze za posrednictwem centrali nad¬ rzednej. We wszystkich tych rozwiazaniach okre¬ slenie drogi, po której ma byc skierowane dane polaczenie odbywa sie na podstawie numeru kie¬ runkowego zadanej przez abonenta centrali lub tez na podstawie numeru i aktualnej dostepnosci dróg polaczeniowych w zadanym kierunku.W zwiazku z tym kazda centrala satelitowa po¬ siada w swoich zespolach' laczeniowych przekaz¬ niki impulsujace i pomocnicze, których zadaniem jest przyjecie numeru kierunkowego, nadanego przez abonenta, i skierowanie polaczenia badz przez wybieraki dla polaczen lokalnych, badz przez Unie skrosna, badz tez przez glówna linie polaczeniowa i centrale nadrzedna: po ustaleniu kierunku polaczenia dalsze cyfry numeru zadanego abonenta sa przekazywane juz do centrali wy¬ znaczonej numerem kierunkowym.W celu ekonomicznego uksztaltowania centrali satelitowej waznym czynnikiem jest miejsce wla¬ czenia w jej uklad opisanych wyzej przekazni¬ ków dla 'odbioru numerów kierunkowych. W do¬ tychczasowych rozwiazaniach przekazniki te wy¬ stepuja albo w zespolach laczeniowych bezposred¬ nio za wybierakami pierwszego stopnia wstepnego laczenia (a wiec np. w wybierakach rozróznia¬ jacych za szukaczami linii lub wybierakami wstep¬ nymi linii abonentów), albo tez za wybierakami wstepnymi glównych linii polaczeniowych (a wiec np. w translacjach linii, wychodzacych do centrali nadrzednej).Wyposazenie w przekazniki odbiorcze wybiera¬ ków rozrózniajacych, wplywa na znaczne powiek¬ szenie wyposazenia centrali, poniewaz liczba tych zespolów jest obliczana dla pelnej liczby polaczen, wychodzacych z centrali satelitowej. Bardziej ekonomicznym jest uklad centrali satelitowej z przekaznikami odbiorczymi numeru kierunko¬ wego w translacjach, poniewaz przy obliczaniu ich liczby nie trzeba uwzgledniac rozmów lokal¬ nych, które stanowia zwykle 10—20% calkowitej liczby polaczen.Przedmiotem wynalazku jest uklad centrali satelitowej, w którym przekazniki odbiorcze nu¬ meru kierunkowego sa wlaczone w zespoly cen¬ trali, wykorzystywane tylko w czasie polaczen (rozmów) lokalnych i skrosnych oraz podczas krótkich okresów przyjmowania numerów kierun¬ kowych. W. tym celu przekazniki odbiorcze sa wlaczone w zespoly pierwszego stopnia wybiera¬ nia grupowego (a wiec np. do pierwszych wybie¬ raków -grupowych za wybierakami wstepnymi tych zespolów). Po przyjeciu numeru kierunkowego i stwierdzeniu, ze zadane polaczenie bedzie reali¬ zowane przez centrale inadrzedna — zespoly te sa zwalniane i moga byc wykorzystane dla przygo¬ towywania nastepnych polaczen.O ile w dotychczasowych rozwiazaniach, przy wlaczeniu przekazników odbiorczych do wybie¬ raków rozrózniajacych, liczba tych zespolów mu¬ si hyc obliczona dla calkowitej liczby (a wiec 100%) polaczen wychodzacych z centrali sateli¬ towej lub przy wlaczeniu przekazników odbior¬ czych do translacji — dla 90—80% polaczen, to w rozwiazaniu wedlug wynalazku liczba zespolów z przekaznikami odbiorczymi moze byc znacznie zmniejszona; tak nip. w centralach satelitowych bez linii skrosnych wystarczy przewidziec liczbe zespolów, a wiec i przekazników odbiorczych, zaledwe na 10—2Q% calkowitej liczby polaczen.Na irysunku 1, przedstawiono przykladowo roz¬ wiazanie ukladu centrali satelitowej wedlug wy¬ nalazku. Centrala ta pracuje jako centrala miejska w ukladzie wielocentralowym bezrejstrowym o nu- ifleracji 6-cyfrowej ze skrytymi numerami kierun¬ kowymi. Pojemnosc centrali wynosi 1000 numerów, a jej wlasny numer kierunkowy jest 3-cyfrowy (numer 106). Oprócz przekazników liniowych dla poszczególnych aparatów, centrala posiada naste¬ pujace zespoly laczeniowe produkcji krajowej z wybierakami podnoszaco-obrotowymi typu 32 A: szukacze linii SL, wybieraki liniowe WL, wybie¬ raki grupowe WGI, WGTI, WGIII, WG/V transla¬ cje miejskie TRM na glównych liniach polacze¬ niowych, translacje TRO, TR8 na skrosnych liniach polaczeniowych (okregowe, miedzymiastowe i miejskie) oraz zespoly zwrotnicowe WM, WZL zlozone z dwóch obrotowych wybieraków wstep¬ nych i przekazników.Przekazniki odbiorcze A numerów kierunkowych sa wlaczone w przystawki sygnalowe PS, umiesz¬ czone przed normalnymi zespolami pierwszych wybieraków grupowych WGI, aby uniknac stoso¬ wania specjalnych zespolów wybierakowych WGIt wyposazonych w przekazniki odbiorcze. Zamiast zespolów wybierakowych WGIII centrala posiada prostsze i tansze przystawki absorbcyjne PA.Sposób wykonywania polaczen za pomoca cen¬ trali satelitowej wedlug wynalazku jest opisany ponizej. Po podniesieniu mikrotelefonu, abonent zostaje polaczony w znany sposób przez szukacz SL i wybierak WZL z przekaznikim A przystawki PS. Przekaznik A przyciaga kotwiczke i zamyka obwód pradu stalego zarówno w strone centrali nadrzednej (stykami AL, przez szczotke wybieraka WZL i szczotke wybieraka WM do translacji TRM, która z kolei zamyka obwód pradu stalego w linii polaczeniowej), jak i w kierunku zespolu wla¬ snego WGI (stykami A2).Abonent otrzymuje sygnal zgloszenia sie cen¬ trali i wybiera numer kierunkowy.W takt impulsów pierwszej cyfry numeru zwal¬ nia kotwiczke przekaznik A, przekazujac impulsy na wybierak WG/ centrali nadrzednej, oraz na wybierak WGI centrali satelitowej. Jezeli wy- — 2 —brana cyfra nie jest czescia skladowa numeru kierunkowego wlasnej centrali satelitowe], ani czescia skladowa numeru kierunkowego linii skrosnych 2^cyfrowych, a takze, nie jest numerem kierunkowym linii skrosnych 1-cyfrowych, . to wybierak WGI wlasnej centrali, po stwierdzeniu niedostepnosci wszystkich wyjsc na wybranym poziomie, przesle do przystawki PS sygnal po zy¬ lach rozmownych przelaczenia drogi polaczenio¬ wej na centrale nadrzedna. Sygnal ten uruchomi w przystawce przekaznik N, który przez urucho¬ mienie przekaznika Z przelaczy droge polaczenia na zadany kierunek. Dalsze impulsy, . nadawane przez abonenta, beda uruchamiac przekaznik impulsujacy w translacji TRM i beda przekazy¬ wane do centrali nadrzednej. Po uruchomieniu przekaznika Z zwolni kotwiczke przekaznik A w przystawce PS, na skutek czego wybierak WGI centrali satelitowej powróci do pozycji spoczyn¬ kowej; od tej chwili przystawka PS i zespól wy¬ bierakowy WGI moga byc wykorzystane dla na¬ stepnego polaczenia. • Jezeli wybrana pierwsza cyfra jest numerem kie¬ runkowym linii.skrosnych 1-cyfrowych (na rysun-. ku zaznaczono tylko jedna taka wiazke z numerem kierunkowym 5) to zespól wybierakowy WGI zaj¬ muje w- ruchu swobodnym wolna translacje TRO i przesyla do przystawki PS sygnal uruchamiajacy przekaznik W. Na skutek tego linia abonenta zo¬ stanie . polaczona z przekaznikiem impulsujacym translacji TRO, który przyjmie nastepne impulsy tarczy numerowej. W przystawce PS przekazniki W, N zostana odlaczone od zyl rozmownych; to sa¬ mo dotyczy przekaznika* A, który zwolni stykami Al linie do centrali nadrzednej. Jezeli wszystkie linie skrosne beda zajete, to wybierak WGI wysle z 1 I-tej pozycji sygnal uruchamiajacy przekaznik W (wtedy abonent otrzyma z zespolu wybierako¬ wego *A/GI sygnal zajetosci) lub tez przekaznik N, jezeli przyjmie sie, ze polaczenia, które nie moga byc zrealizowane przez liniie skrosna, powinny byc kierowane przez centrale nadrzedna. W przypadku nadawania 2-cyfrowego numeru kierunkowego (a wiec nip. numeru 16), opisane przebiegi naste¬ puja dopiero po otrzymaniu drugiej cyfry.Wreszcie przy 3-cyfrowym numerze kierunko¬ wym wlasnej centrali, wszystkie 3 serie impulsów przyjmie przekaznik A, przekazujac je do centrali nadrzednej oraz na zespoly laczeniowe wlasnej centrali. Wybierak obrotowy przystawki PA po otrzymaniu szesciu impulsów trzeciej cyfry (iprzy numerze 106) przelaczy droge polaczenia na ze¬ spól wybierakowy WGIV, uruchamiajac jednocze- czesnie za posrednictwem zyl rozmownych prze¬ kaznik W w przystawce PS. Dalsze impulsy wy¬ bierania beda skierowanie na Wybieraki WGIV, WL,' umozliwiajac w ten sposób przygotowanie polaczenia lokalnego, Centrala satelitowa wedlug wynalazku ma sze¬ reg zalet. Przede wszystkim jej wyposazenie moze byc zmniejszone dzieki wlaczeniu przekazników, przyjmujacych numery kierunkowe do zespolów, które nie sa zajete w czasie polaczen (rozmów) przez centrale nadrzedna. Dalej jej niezawodnosc pracy moze byc zwiekszona, poniewaz moze byc z niej wyprowadzona nie tylko glówna wiazka linii polaczeniowych do centrali nadrzednej, lecz takze wiazki linii skrosnych do dowolnej ilosci central glóiwnych ukladu wielocentralowego oraz do central specjalnych (a wiec np. do centrali miedzymia¬ stowej lub okregowej). Wiazki.skrosne do central glównych moga byc obliczone przy tym w zalo¬ zeniu duzych strat w polaczeniach, a wiec moga byc dobrze wykorzystane, poniewaz w przypadr kach ich zajetosci polaczenia beda realizowane przez centrale nadrzedna.Dzieki wprowadzeniu wiazek skrosnych do po¬ bliskich central, mozna skrócic drogi polaczen, a tym samym uzyskac oszczednosci na liniach mie- dzycentralowych; Przekroje tych linii moga byc takze zmniejszone, poniewaz linie o difczych wyma¬ ganiach teletransmisyjnych (dla ruchu miedzy¬ miastowego i okregowego) beda wystepowaly w oddzielnych wiazkach o malej liczbie linii.Oprócz zwiekszonej niezawodnosci pracy oraz. mozliwosci uzyskania oszczednosci na sieci i wy¬ posazeniu samej centrali nie bez znaczenia jest równiez fakt, ze do budowy central satelitowych wedlug wynalazku moga byc w szerszym zakre¬ sie niz dotychczas stosowane typowe zespoly la¬ czeniowe, uzywane masowo w centralach. PL