Rejestrowanie szybko przebiegajacych zjawisk, mierzonych przy pomocy metod elektrycznych, jest nieraz bardzo potrzebne zarówno dla celów ba" dawczych, jak i dla celów przemyslowych. Sluza do tego celu oscylografy katodowe, oscylografy petlicowe oraz samopisy o wysokiej czestosci wlas¬ nej. Przy oscylografach katodowych i petlicowych rejestracja odbywa sie sposobami fotograficznymi.Sa one niewygodne, a dla celów przemyslowych nieraz w ogóle nie nadaja sie. Natomiast wyko¬ nanie samopisów z magneto-elektrycznym syste¬ mem pomiarowym o wysokiej czestosci wlasnej* natrafia na powazne trudnosci techniczne. Przy¬ rzad taki musi posiadac mozliwie mala bezwlad¬ nosc czesci ruchomych (obrotowych), duzy mo¬ ment zwrotny sprezynki oraz dobre tlumienie. Ce¬ lem wynalazku jest spelnienie okreslonych tu wy¬ mogów nowym sposobem i uzyskanie aparatury o lepszych wlasnosciach technicznych.Uzyskanie duzych momentów wymaga wprowa¬ dzenia do elementu pomiarowego znacznej energii, *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa inz. mgr Edmund Romer i inz. mgr Józef Tabin. a wiec znacznego pradu. Wykonanie magneto- elektrycznego systemu pomiarowego o malej bez¬ wladnosci, wymaga zastosowania uzwojenia elek¬ trycznego z cienkiego drutu, a wiec o wielkim oporze. Wskutek tego, wydziela sie w uzwojeniu zwojnicy znaczna ilosc ciepla. W znanych obecnie przyrzadach wydzielanie ciepla jest czynnikiem ograniczajacym mozliwosc uzyskania przyrzadów o dostatecznie wysokiej czestosci wlasnej i mo¬ mencie wystarczajacym do zapisywania piórkiem na tasmie papierowej.Celem zwiekszenia dopuszczalnego obciazenia cieplnego zwojnicy magneto-elektrycznego systemu pomiarowego, zastosowano zanurzenie jej w cie¬ czy, na przyklad w oleju. Pozwala to na wielo¬ krotne zwiekszenie ilosci energii doprowadzanej do cewki, zatym mozliwe jest odpowiednie zwiek¬ szenie pradu przy ustalonych wymiarach i masie zwojnicy lub zmniejszenie jej wymiarów i masy — przy ustalonym pradzie. Zaleznie od okolicznosci, jedna lub druga droga pozwala na uzyskanie po¬ trzebnych do zapisu momentów obrotowych oraz zwiekszenie czestosci wlasnej przyrzadu. Umiesz¬ czenie cewki w cieczy zapewnia dodatkowe jej tlumienie. Stopien tlumienia mozna dobierac przezzastosowanie cieczy o mniejszej lub wiekszej lep¬ kosci. ^ I I *\ Przykladowa Jpeiuigzalie aoristlukcj^ne samopi- su zbirrotb#n&go* na pq^J^sz;ej WsaLfe, przedsta¬ wiono za zalaczonym rysunku. Zwojnica 1, obra- calna jest na osiach 3 i 4 umocowanych do ply¬ tek 15 i 16, przyklejonych do zwojnicy 1, dookola cylindrycznego rdzenia zelaznego 5, — podobnie jak przy normalnych przyrzadach magneto-elek- trycznych, z ta jednak róznica, ze zwojnica 1, wraz z rdzeniem 5, umieszczone sa w zbiornicz¬ ku 2, napelnionym ciecza. Rdzen 5 umocowany jest w odpowiednim miejscu wewnetrznej sciany zbiorniczka 2, przy czym ich osie sa zgodne. Plas¬ kie sprezynki spiralne 13 i 14 umocowane swymi zewnetrznymi koncami do czesci nieruchomych przyrzadu, a swymi wewnetrznymi koncami do piast 17 i 18 umieszczonych na osiach 3 i 4, zwoj¬ nicy 1, wytwarzaja moment obrotowy, przeciw¬ dzialajacy momentowi sil elektromagnetycznych, wzbudzanych przez prad zwojnicy 1, i pole magne¬ su stalego, zlozonego z nabiegunników 6 i 7 oraz magnesu 8. Na wskazówce 9 umieszczonej na osi 3, znajduje sie piórko 10, które pisze na tasmie papierowej 11, poruszanej przy pomocy bebna 12 napedzanego w dowolny sposób z odpowiednia szybkoscia.W przypadkach, gdy chodzi o równoczesne re¬ jestrowanie kilku wielkosci, konieczne jest stoso¬ wanie szeregu systemów pomiarowych, zapisuja¬ cych jednoczesnie na wspólnej tasmie papierowej.Gdu ilosc wartosci równoczesnie rejestrowanych jest znaczna, rozmieszczenie systemów pomiaro¬ wych na malej przestrzeni natrafia na trudnosci.Trudnosci te rozwiazano w ten sposób, ze syste¬ my pomiarowe umieszczono po obu stronach beb¬ na prowadzacego papier, a magnesy ustawiono tak, ze kierunek pola magnetycznego kazdego z nich jest prostopadly do osi bebna. Takie usta¬ wienie systemów pomiarowych, pozwala na bardzo znaczne zmniejszenie odstepu miedzy nimi.Przyrzad bedacy przedmiotem wynalazku moze znalezc wiele zastosowan w przemysle i nauce.Pierwszym przeznaczeniem opisanego przyrzadu jest zapisywanie wad materialu wykrywanych me¬ toda ultradzwiekowa, przy masowej kontroli pro¬ dukcji hutniczej. PL