Swiatlomierz tarczowy sluzy do oznaczania czasu naswietlen przy dokonywaniu zdjec fo¬ tograficznych. Konstrukcyjnie jest on zblizony do dwutarczowej tabeli naswietlen, lecz poz¬ bawiony jest wady klopotliwego obliczania punktów poszczególnych kilku tabel, przez co jest szybszy i" latwiejszy w obsludze. W po¬ równaniu ze swiatlomierzami elektrycznym i optycznym jest on niewspólmiernie tanszy, bo okolo 50 razy.Swiatlomierz tarczowy sklada sie z trzech tarcz róznych wielkosci i ksztaltów. Tarcze te leza jedna na drugiej, najwieksza tarcza I na spodzie, na niej tarcza II a najmniejsza tarcza III na wierzchu. Przez srodek tarcze te spiete sa wspólna osia o. Podstawowe warunki, któ¬ re, celem odpowiedniego naswietlenia, negaty¬ wu, musza byc uwzglednione przy dokony¬ waniu zdjec (na obszarach od 49° do 55° szer. geogr. pln.), ulozone zostaly w poszczególne skale: a) przedmiot zdjecia, b) pogoda* c) godzi¬ na dnia i miesiac, d) czulosc negatywu, e) przy¬ slona obiektywu, f) czas naswietlenia. Zasad¬ nicze znaczenie dla realizacji swiatlomierza mialo ulozenie skali c, która rozwiazuje trzy zagadnienia: 1) rózne nasilenie swiatla w róz¬ nych godzinach dnia, 2) rózne nasilenie swiatle w tych samych godzinach dnia, ale w róznych miesiacach, 3) rózna ilosc godzin dnia w róz¬ nych miesiacach. Problem ten rozwiazany zo- stal w taki sposób, ze odpowiednie grupy mie¬ siecy ( w rubrykach pionowych) maja swoje uk¬ lady róznej ilosci dziennych godzin, a godziny te z kolei podzielone sa (rubrykami poziomymi) wedlug nasilenia swiatla. Znaczenie podzialek we wszystkich skalach jest okreslone z punktu widzenia na dlugosc czasu naswietlenia i to w takim stopniu, ze kazda nastepna podzialka wymaga dwa razy dluzszego czasu naswietle^ nia, przez co wyniki obliczen czasu naswietle¬ nia pokrywaja sie z podzialkami czasów i przyslon wycechowanych na tych samych za¬ sadach w aparatach fotograficznych. Skale w ksztalcie luków rozmieszczone sa na brzegach powyzej wspomnianych trzech tarcz i sa wi¬ doczne z przodu swiatlomierza. Na tarczy Iznajduje sie skala a i /, na II b i c, a na III d i e. Skaletparami przylegaja^o siebie luko¬ wymifSre&^pka i kj T^C 'I^C^i e i f- W ska" lach a, c i a, podzillkf wymagajace dluzszego naswietlenia niz potóialki poprzedzajace, ulo¬ zone sa w kierunku zgodnym z ruchem wska¬ zówek zegara, a w skalach b, d, i / kierunek ten jest przeciwny. Skale e i f rozmieszczono wzgledem siebie tak, aby wyniki byly prawi¬ dlowe dla kazdego ustawienia skal a, b, c i d, Prawidlowe ustawienie skal polega na wyszu¬ kaniu odpowiedniej rubryki np. w skali a, oraz w skali b i ustawieniu tych dwóch ru¬ bryk w jednej linii (naprzeciw siebie). Nasta¬ wienie swiatlomierza polega na ustawieniu wzgledem siebie skal a i b, oraz c i d. Na sku¬ tek wiec dwóch ruchów tarczami otrzymujemy wynik przez ustawienie sie wzgledem siebie skal e i /. Poniewaz skale te skladaja sie 2 wielu podzialek, przeto w zasadzie otrzymujemy serie wyników z wszystkich podzialek ustawio¬ nych naprzeciw siebie. Ma to te zalete, ze mozna z tej serii wybrac najbardziej odpo¬ wiedni wynik; z wieksza przyslona i dluzszym czasem naswietlenie w celu uzyskania wie¬ kszej glebi ostrosci, lub z krótszym czasem naswietlenia a mniejsza przyslona przy zdje¬ ciach w ruchu.Wynalazek ten zatem jest tanim i latwym w obsludze przyrzadem, za pomoca którego otrzymujemy czas naswietlenia z potrzebna dokladnoscia.Na rysunku przedstawiono: fig. 1 — widok z przodu tarczy I, fig. 2 — widok z przodu tarczy II, fig. 3 — widok z przodu tarczy III PL