Przedmiotem wynalazku jest sposób okresla¬ nia wartosci prawidlowego naswietlenia emulsji swiatloczulej filmu oraz eksponometr do celów fotografii i kinematografii „do wykonywania tego sposobu.Zagadnienie okreslenia wlasciwej ekspozycji, tj. naswietlenia emulsji swiatloczulej zarówno do celów fotografii, jak i kinematografii jest jed¬ nym z podstawowych i przy tym najbardziej klo¬ potliwych zagadnien w tych dziedzinach techniki, zwlaszcza zas obecnie w kinematografii i foto¬ grafii barwnej.Jednym z glównych niedogodnosci znanych apa¬ ratów do pomiaru i ustalania prawidlowego na¬ swietlenia jest to, ze sa one oparte na dzialaniu komórki fotoelektrycznej i bedac uzywane oddziel¬ nie lub lacznie z kamera zdjeciowa obejmuja tyl¬ ko jeden kat widzenia, a mianowicie zazwyczaj ten, który odpowiada katowi pola przedmiotu obiektywu, uznanego dla danego formatu zdjec za normalny. Przy zmianie tego obiektywu normalne¬ go na inny o krótszej lub dluzszej ogniskowej zmienia sie kat pola, odpowiednio do rodzaju obiektywu, natomiast kat pola widzenia ekspono- metru pozostaje bez zmian, wskutek czego zakla¬ da sie z góry niejednakowa wartosc strumienia swietlnego przy przejsciu na obiektyw o odmien¬ nej ogniskowej. Nalezy przy tym podkreslic, ze nawet, w przypadku zachowania tej samej odle¬ glosci ogniskowej obiektywu, przy jego zmianie na inny pod wzgledem ukladu optycznego, czyli w przypadku zmiany isily swiatla obiektywu wraz ze zmiana wartosci strumienia swietlnego — ta zmiana wartosci strumienia swietlnego nie znaj¬ duje zupelnie odzwierciadlenia we wskazaniach eksponometru. Wspólczesne eksponometry, nie wy¬ razaja zatem tej wartosci swiatla, która w rzeczy¬ wistosci dziala na emulsje swiatloczula i wywo¬ luje efekt fotograficzny.Wszystkie te niedogodnosci usuwa sposób we¬ dlug wynalazku polegajacy na tym, ze pomiar wartosci strumienia swiatla padajacego na klatkefilmowa, dokonuje sie w przestrzeni pomiedzy srodkiem optycznym obiektywu a jego plaszczyz¬ na ogniskowa lub tez w samej plaszczyznie ogni¬ skowej obiektywu, jezeli pozwala na to konstruk¬ cja aparatu..Oparty na tej zasadzie eksponometr wedlug wynalazku polega na umieszczeniu w komorze, obiektywu na drodze pTomieni swietlnych rucho¬ mego elementu fotoelektrycznego np. w postaci plytki selenowej, w którym obydwa odprowadze¬ nia elektrod sa wyprowadzone na zewnatrz.Plytke fotoelementu ustawia sie tak, ze przej¬ muje ona cala wiazke promieni przetworzonych przez obiektyw, np. prostopadle do osi optycznej.Prad elektryczny, wytworzony na koncach ele¬ ktrod, jest wynikiem dzialania rzeczywistego stru¬ mienia swiatla, identycznego z tym, a wlasciwie tego samego, który juz w nastepnym momencie, tj. w chwili uruchomienia migawki aparatu i to¬ warzyszacemu mu sprzezonego ruchu plytki sele¬ nowej usuwanej w celu udostepnienia doplywu promieni do okienka filmowego—dosiegnie swia¬ tloczulej emulsji.Plytka selenowa w mysl wynalazku, dokonujac integracji wartosci strumienia swietlnego wytwa¬ rza prad, którego natezenie jest proporcjonalne do oswietlenia plaszczyzny fotoelementu. Prad ten, skierowywany jest nastepnie do mikroampero- mierza i powoduje odchylenie jego igly wskazów¬ kowej, proporcjonalnie do natezenia pradu, a wiec i do wartosci oswietlenia.Wspomniany mikroamperomierz winien byc wy- skalowany tak, aby przy okreslonej i najczesciej uzywanej swiatloczulosci emulsji i przy okreslo^ nym i najczesciej stosowanym czasie naswietlania oraz przy wartosci przyslony, dajacej prawidlowe naswietlenie, igla tego mikroamperomierza wska¬ zywala zero, czyli ze inne polozenie tej igly ozna¬ cza, ze naswietlenie jest nieprawidlowe. Przez zmiane wartosci przyslony lub migawki doprowa¬ dza sie igle mikroamperomierza do wlasciwego polozenia zerowego, osiagajac w ten sposób war¬ tosc prawidlowego naswietlenia.Uklad elektryczny instalacji zewnetrznej ekspo- nometru wedlug wynalazku musi byc zaopatrzony w urzadzenie oporowe, pozwalajace na regulowa¬ nie wspomnianego zerowego polozenia mikroam¬ peromierza w zaleznosci od swiatloczulosci zasto¬ sowanego materialu filmowego z jednej strony oraz odpowiednio do szybkosci zdjec kamery fil-* mowej wzglednie czasu naswietlania w kamerze fotograficznej z drugiej strony. Wspomniane na¬ stawienie opornika moze sie odbywac równiez w sposób samoczynny i moze nastepowac równo¬ czesnie z nastawieniem dzwigienki na odpowiednia predkosc mechanizmu. PL