Przedmiotem wynalazku jest sposób urywania kropli w rteciowych elektrodach kroplowych, podczas oznaczania polarograficznego. Przepro¬ wadzanie analiz sposobem polarograficznym tak w laboratoriach naukowych, jak i w laborato¬ riach przemyslowych, przy których stosuje sie rteciowa elektrode kroplowa, posiada te wade, ze w dotychczasowych wykonaniach sprawnosc i dokladnosc tej elektrody jest zbyt mala. Ce¬ lem wynalazku jest usuniecie tej wady. Metode polarograficzna stosuje sie np. do oznaczania ste¬ zen i innych danych charakterystycznych wszel¬ kich depolaryzatorów nieorganicznych i organi¬ cznych w srodowiskach wodnych i innych.Wymieniona wada znanych sposobów dokony¬ wania analiz w polarometrii wynikala glównie z trudnosci uzycia kropli rteciowej, powstajacej podczas pomiaru u ujscia kapilary elektrody.Zmiany czasu trwania kropli przy naturalnym wyplywie rteci z kapilary moga byc znaczne za¬ leznie od zmian potencjalu tej elektrody, wsku¬ tek czego charakterystyka elektrody kroplowej jest zmienna. Ta zmiennosc charakterystyki po¬ ciaga za soba zmiany natezenia pradu dyfuzyj¬ nego, utrudniajace wymierzanie fal na polaro- gramie, znacznie obnizajac dokladnosc oznaczen.Dalsza wada elektrody kroplowej o naturalnym okresie trwania kropli sa oscylacje o duzej am¬ plitudzie pojawiajace sie na polarogramie wsku¬ tek znacznego stosunkowo czasu trwania kropli, który wynosi srednio 3 sekundy. Skracanie tego czasu tworzenia sie kropli przez np. wieksze uniesienie zbiorniczka zasilajacego w rtec elek¬ trode kroplowa jest niekorzystne, gdyz przy *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca¬ mi wynalazku sa dr Zbigniew Zagórski i mgr Stanislaw Olszanskiwj&WEfe jflttftffatocfa JEPte Jiastastf strumie¬ niowy wypiyw rteci, o poza tym przy zbyt szyb- *kin€^tworzeniu sie kropli, kfopla rosnac *g£& szybko, zaklóca przez zbyt-szybkie opadanie przebieg 'dyfuzji - Z tych wzgledów 4pcóbowa»o juz stosowac regulowanie przepisów czasu \rm*r- nia kropli tworzacej sie normalnie* W celu przymusowej regulacji czasu trwania tworzacej sie kropli próbowano stosowac roz¬ maite sposoby urywania kropli na elektrodzie kroplowej, mie/fcJmwmi &&*&& tomii<9*§r cikiem powodujacym urywanie sie kropli, przy czym zazwyczaj precik byl jwftomy i mmcha- miany mechanicznie poprzez pifcakladnie sllnicz- kiem elektrycznym zasilanym z regulowanego odrecznie autotransformatora. Inny sposób po¬ lega! na zastosowaniu mloteczka rozrzadzanego mechanicznie i uderzajacego w kapilare. Jeszcze inny sposób polegal -na szybkim jprzeauwaniu bocznym kapilary za pomoca silniczka z tarcza kontaktowa, ^polaczona z elektromagnesem do¬ ciagajacym uchwyt kapilary, cofany w polozenie wyjsciowe sprezynka. Sposoby te cechuje jednak znaczna stosunkowo beztóadna& ukiadu drga¬ jacego, uniemozliwiajaca wlasciwe wyregulowa¬ nie czasów urywania w zaleznosci od potrzeb dobierania ich do odpowiednich innych ad&sno- sci ukladu pomiarowego.W celu ominiecia wyzej wymienionych niedo¬ godnosci jproponowamo tez ^stosowanie sposobów impulsowych. Stosowano np. krótkotrwale wzro¬ sty cisnienia rifici w kapilarza, powodugjaoe urwanie sie kropli, przy czym uzywano równiez w tym celu jako generatora impulsów •silniczka elektrycznego obarczonego jednak znaczna sto¬ sunkowo bezwladnoscia. Próbowano tez wyko¬ rzystac .zjawisko jalnego umniejszania napiecia jyHMLar7tfhniQWjfgo jga #ranjbcy .faz rj£C — riJZ- Jswor j»czezJcrótto&wale .przykladanie wysokiego i^mn^o napiecia do elektrody. Skomplikowac Me stosunkowo urzadzenie budowane do pracy 4jyra sposobem nie .spelnilo jednak pokladanych w jaim nadziei, g4yz pawedowalo zaklócenia w .calym ukladziepomiarowym., nie .dajace sie igy~ eliminowac. - 3K$zcj wym»nione sposoby urywania skropli ii -jPRyiotu kapilary -rteciowej -elektrody Jfcroplo- gmj *k» dawaly jróadasiych rezultatów i *tek .utrudnialy ^praydatnc&c inetot|y oznaczania pola- ^agraficznego, «wla»zcza w -praemysle, £e -za&ta-. czenia uzycia tej metody instrumentalnej jedy- jaie do pracy w laboratoriach juchowycfe, zwla- jwcza ze aparatura do ^mechanicznego urywania kropli byla stosunkowo kosztowna i wymagala najwyzszej precyzji wykonania, byla bardzo wrazliwa na uszkodzenia i zajmowala przy tym stosunkowo duzo miejsca, przy czym obsluga jej wymagala wielkiej troskliwosci ze strony obslu¬ gujacego. | 3£jrch wad omówionych znanych sposobów unika sie przy uzyciu sposobu wedlug; wynalaz- Jaxt polegajacym na tym, ze krople tworzaca sie u .ujscia kapilary rteciowej elektrody kroplowej mozna z latwoscia, urywac i czas urywania plyn- oue i,dowolnie .regulowac, jezeli kapilare elek¬ trody poddaje sie kró^oirwalym ruchom bocz¬ nym lub dowolnym ruchom wstrzasowym, wy¬ wolanym urzadzeniem elektromagnetycznym, zasilanym pradem o zmiennych kierunkach im¬ pulsów, którego impulsy regulowane sa lampo¬ wym ukladem multiwibratorowym. Dzieki moz¬ liwosci dowolnego nastawiania czasów dzialania elementów skladowych multiwibratora i braku jakiejkolwiek bezwladnosci mechanicznej urza¬ dzenia sterujacego uzyskuje sie w prosty sposób przy uzyciu prostej i malych rozmiarów apam- tury piynna regulacje czasu urywania kropli, naleznie od potoeb pomiarów.Sposób wedlug wynalazku wyróznia sie rów- -niez tym, ze stosuje sie urzadzenie powodujace monliwosc ^dwustronnego urywania kropli, cze¬ go nie mozna bylo osiagnac przy dotychczaso¬ wych sposobach elektromechanicznych. Zastoso¬ wanie ukladu wedlug wynalazku likwiduje do ^minimum ewentualne "zahuasetiza "wyMplywane w dawnych sposobach ruchem kapilary w roz¬ tworze i urywaniem kropli tylko przy jednym kierunku nrchu Jcapilaty. Wedlug wynalazku najkorzystniejszym okazalo sie zastosowanie w Ukladzie uchwytu saniowego dla kapilary, poru¬ szajacego sie najlepiej miedzy dwoma elektro¬ magnesamirprzjrdagajacymi na przemian-utfowyt z kapilara i urywajacego w ten sposób kropie przy kazdym ruchu elektrody.Stosowanie sposobu urywania kropli wjedlug wynalazku nie powoduje zadnych odchyleri od proiHrcjonalno§ci natezenia pradu dyfuzyjnego w.zaleznosci od stezenia depolaryzatora.Uzyska¬ no równiez .bardzo dobre wyniki przy pomiarach ekstremalnych, ,oo wskazuje na l*rak zaburzen z powodu mieszania roztworu. Stwierdzono, Roza tyrn, i« stosowanie .kropli regulowanej i urywa¬ nej .sposobem vWedlujg wynalazku umozliwia zdjecie krzywej ^pochodnej .oraz zastosowanie kompensacji pradu dyfuzyjnego, co nie *bylo mozliwe przy stosowaniu krorili t naturalnym okresie kropienia.Na rysunku na fig. 1 uwidoczniono -pcflaro- jjrarn uzyskany jednym z dawnych ^sposoWw,na fig. 2 — polarogram uzyskany sposobem we¬ dlug wynalazku* pozwalajacym na bardzo do¬ kladne wymierzenie natezenia pradu dyfuzyjne¬ go, na fig. 3 — schemat ukladu polaczen przy¬ kladu wykonania urzadzenia do przeprowadza¬ nia sposobu wedlug wynalazku. , Urzadzenie nadajace sie do przeprowadzenia sposobu wedlug wynalazku posiada uchwyt sa- niowy S, obejmujacy kapilare K elektrody kro¬ plowej, osadzonego miedzy dwoma elektroma¬ gnesami M i M2, zasilanymi na przemian pra¬ dem elektrycznym o impulsach przeciwnie skie¬ rowanych, otrzymywanych ze sterujacego urza¬ dzenia zasilajacego. Urzadzenie zasilajace jest wykonane w postaci generatora lampowego, o impulsach rozrzadzanych ukladem multiwi- bratorowym z lampami elektronowymi I4 i L* Generator impulsów jest zasilany z sieci poprzez transformator T z lampa prostownicza Lp, stad prad anodowy jest przekazywany do ukladu mul- tiwibratorowego lamp Lt, Lg o regulowanym za pomoca potencjometru zmiennego Ki dodatnim napieciu siatek sterujacych, przy czym impuby z siatki z jednej z lamp multiwibratora sa prze¬ kazywane na uklad przeskokowy zlozonych z lamp elektronowych L4 i LSl po doznaniu ewen¬ tualnie odpowiedniego wzmocnienia w lampie wzmacniajacej L3. Stabilizator Ls ma za zada¬ nie ustabilizowanie napiecia anodowego multi¬ wibratora oraz ujemnego napiecia siatkowego, co uniezaleznia cale urzadzenie od wahan napie¬ cia w sieci. Uklad przeskokowy z lampami L4 i LK, zmieniajacy okresowo kierunki impulsów dzialajacych na elektromagnesy Mi i M2 nie wpada w drgania i posiada stala równowage, posiadajac opory r\ i r? w krzyzowych polacze¬ niach, laczacych anode jednej lampy 2 siatka drugiej i odwrotnie Prócz tego celowe jest zao¬ patrzyc obwody siatkowe lamp L4 i L5 dopro- wadzstece wzmocniony pr?d siatkowy z ukladu roultiwibratorowepo do malych stalych trimme- rów t| i U. Obwód siatkowy ukladu nrzfeskoko- wego Dosiada oorócz tego Potencjometr R*, slu¬ zacy do dobierania odoowiednleso ufemneso na¬ piecia siatek ukladu przeskokowego. Przy wy¬ konaniu urzadzenia nflRt»wia sie . fednorozowo potencjometr R2 i najlepitej potem unieruchamia, np. plomba. , Posiadajac tak wykonane urzadzenie elektro¬ nowe mozna dowolnie i plynnie regulowac cza¬ sy przeskoku uchwytu saniowego S, a tym samy dowolnie regulowac czas trwania kropli rteci u ujscia kapilary elektrody kroplowej.Urzadzenie wedlug wynalazku jest w opisa¬ nym wykonaniu bezposrednio zasilane z sieci pradu zmiennego, niemniej mozna je równiez tak wykonac, ze moze byc zasilane ze zródla pradu stalego, np. z Baterii akumulatorów, przy czym nie zachodzi potrzeba stosowania stabilizatora napiec Ls. PL