Wydobywanie ropy naftowej z glebokich otwo¬ rów wiertniczych za pomoca pomp wglebnych jest czesto niemozliwe, szczególnie z otworów zawodnionych o duzym przyplywie wody. Je¬ zeli przyplyw wody jest wiekszy niz wydajnosc pompy, wówczas woda pod wplywem ciezaru wlasnego zalewa zloze roponosne i uniemozli¬ wia przyplyw ropy do odwiertu. W przypad¬ kach tych stosuje sie tlokowanie, które jest kosz¬ towne i powoduje szybkie odgazowanie zloza.W szybach, w których rury okladzinowe sa per¬ forowane w dwóch lub wiecej miejscach, zda¬ rza, sie, ze woda i ropa przyplywa do szybu od¬ dzielnie, Zanikniecie wody przez cementowanie jest trudne i czesto bez wyników, a przeciwcis- nienie wytworzone w czasie wtlaczania cementu do otworu dziala czesto szkodliwie na zloze ro¬ ponosne.Urzadzenie wedlug wynalazku usuwa te trud¬ nosci, poniewaz pozwala na oddzielenie wody od ropy i wydobywanie tylko ropy z górnej wzglednie dolnej warstwy rur. Jezeli wody ód ropy nie mozna oddzielic w otworze z powodu jedneczesnego przyplywu dwóch plynów przez jedna warstwe perforacji, to zamkniecie górnej warstwy rur za pomoca uszczelnienia powyzej perforacji uniemozliwi tworzenie sie sztucznego zbiornika wody, co z kolei zabepieczy zloze ¦ przed wytwarzaniem sie przeciwcisnienia i za¬ hamuje nadmierny przyplyw wody do szybu.Pod wplywem cisnienia gazu ciecz w przestrze¬ ni zamknietej zostaje scisnieta, a po otwarciu *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa: Leopold Zarzeczny i Andrzej Suski.zaworu na spodzie szybu, ciecz przechodzac przez zwezony otwór do rur syfonowych ulega zgazowaniu i jej ciezar wlasciwy znacznie sie zmniejszy; wazne jest to szczególnie do wywo¬ lania samoczynnej eksploatacji, jezeli cisnienie zlozowe do tego celu jest niedostateczne.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na zmiane dotychczasowego sposobu wydobywania ropy, umozliwia oddzielenie wody od ropy i stwarza warunki korzystne do wywolania sa¬ moczynnej ekploatacji oraz zabezpiecza zloze przed odgazowaniem.Na rysunku fig. 1 i 2 przedstawiaja przekroje podluzne urzadzenia wedlug wynalazku, które jest umieszczone w rurach 13, fig. 3 przedsta¬ wia przekrój poprzeczny urzadzenia wzdluz li¬ nii D — D na fig. 2, fig. 4 — przekrój poprzecz¬ ny urzadzenia wzdluz linii C — C na fig. 2, fig. 5 — przekrój poprzeczny wzdluz linni B — B na fig. 2, a fig. 6 — przekórj poprzeczny wdluz linii A — A na fig. 1.Urzadzenie sklada sie z trzech zasadniczych czesci, a mianowicie z cylindra 1, trzona 2 i glo¬ wicy 3, W cylindrze 1 znajduja sie otwory wlo¬ towe 7, komora ekspanzyjna 30, zawór kulo¬ wy 6, otwór 5 laczacy komore 30 z kanalem 34 i pierscien gumowy 4. Z cylindrem 1 jest po¬ laczony na gwint trzon 2, na którym nalozone sa przesuwnie pierscien gumowy 8, stalowy pierscien talerzowy 9 i tuleja stozkowa 10. Na dolnym koncu trzonu przymocowana jest rura perforowana 18, zaopatrzona w zabezpieczajacy kolnierz 20 i blok 21, zamykajacy otwór u dolu.Glowica 3 osadzona jest przesuwnie na trzo¬ nie 2, w której wTydrazony jest na przelot otwór kwadratowy 35 (fig. 4 i 5), oraz w górnej czesci glowicy zamkniety otwór 28 (fig. 4). Cztery uze¬ bione szczeki 11 sa przyspawane do ramion 12 i razem ze sprezynami slizgowymi 14 osadzone na glowicy 3 i przykrecone do glowicy pier¬ scieniem rurowym 15. Ramiona 12 wykonane ze stali sprezynowej sa mocno dociskane do we¬ wnetrznej powierzchni rury 13 i utrzymuja szczeki 11 w polozeniu zwezonym, zapobiegajac tarciu ich o te rury. Sprezyny slizgowe 14 we wspóldzialaniu z ramionami 12 uniemozli¬ wiaja przesuniecie glowicy wzdluz trzonu na dól w czasie opuszczania urzadzenia do otworu wiertniczego.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w ten sposób, ze opuszcza sie go do otworu wiertni- czsego na przewodzie rurowym 33 do ustalonej glebokosci. Nastepnie przewód rurowy 33 pod¬ ciaga sie do góry na odstep okolo 10 cm, wsku¬ tek czego kwadrat 17 wysuniety zostaje z pier¬ wotnego polozenia, po czym obraca sie przewód rurowy o i/s obrotu i opuszcza go na dól. Kwa¬ drat 17 wchodzi do otworu przelotowego 35 (fig. 4) a równoczesnie nastepuje przesuniecie sie tulei stozkowej 10 na dól (podczas nieru¬ chomo zawieszonej w rurach 13 glowicy 3), która powoduje rozwarcie szczek 11, a szczeki z kolei wciskaja sie zebami do sciany rury 13 i powoduja zawieszenie urzadzenia na ustalonej glebokosci. Z chwila zaklinowania szczek 11 w rurach i pod wplywem nacisku przewodu rurowego 33, trzon 2 przesuwa sie nieco na dól przy nieruchomo zawieszonej tulei 10 i pier¬ scienia talerzowego 9, po czym naciska sie kol¬ nierzem 26 na pierscien gumowy 8, który pecz¬ nieje i uszczelnia przestrzen miedzy rurami 13 a trzonem 2, oddzielajac dolny poziom od gór¬ nego. Ciecz znajdujaca sie nad pierscieniem gu¬ mowym 8 wydobywa sie sposobem tlokowania lub pompowania, a nastepnie do przewodu ru¬ rowego 33 zapuszcza sie na rurach syfonowych 22 trzepien 23, którym odmyka sie dolny zawór kulowy 6. Sprezona pod cisnieniem gazu ciecz przechodzi przez zwezony przelot zaworu do otworów 31 i równoczesnie wypelnia komore 30, z której otworem 5 przechodzi do kanalu 34 i wywiera nacisk na pierscien gumowy 4, który z kolei uszczelnia trzpien 23 i zamyka przeplyw cieczy do górnej warstwy rur. PL