BIBLIOTEKA Urze Pili-'" £ c Opublikowano dnia 25 maja 1955 r.?ATfiA EOSL SS/oH L J* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 37227 KI. 68 a, 63 Józef Grudzinski Miedzyzdroje, Polska Ustrój zaporowy do zamka uniemozliwiajacy wyjecie klucza z otwartego zamka Udziejlono patentu z moca od dnia 16 wrzesnia 1953 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do¬ datkowe do zamka, nadajace sie specjalnie do zamków uzywanych do zamykania biurek, a ce¬ lem jego jest uniemozliwienie wyjecia klucza z zamka przed jego zamknieciem, tak, ze po wyjeciu klucza z zamka ma sie pewnosc, ze nie zostawiono biurka otwartego.Istota wynalazku polega na tym, ze wewnatrz zamku w polu obrotu zeba klucza umieszczona jest odpowiednio zapora, zapobiegajaca wyje¬ ciu klucza z nie zamknietego zamka.Opis zawiera dwa przyklady wykonania wy¬ nalazku.Pierwszy przyklad nie wymaga rysunkowego przedstawienia ze wzgledu na bardzo prosta konstrukcje techniczna urzadzenia zaporowego.Polega ona na umieszczeniu w polu obrotu ze¬ ba klucza przeszkody w ksztalcie np. kolka lub plytki, przymocowanych do jednej lub obu scia¬ nek zamka, po prawej stronie otworu na klucz w zamku, jezeli zamek otwiera sie obrotem klu¬ cza od lewej ku prawej, a po lewej stronie otworu, jezeli zamek otwiera sie od prawej ku lewej.Zapora ta uniemozliwia wykonanie pelnego obrotu klucza, tak w kierunku otwierania jak i zamykania zamka. Aby umozliwic dzialanie zapory zgodnie z funkcja jaka ma do spelnie¬ nia, nalezy przed wprawieniem zamka, np. do biurka, umocowac zapore w zamku bedacym w pozycji zamkniecia. Poniewaz jednak nie da¬ loby sie zasunac szuflady biurka z wystajacym na zewnatrz ryglem, przeto trzeba najpierw otworzyc zamek, a potem zasunac szuflade.Klucz wiec tkwi w otwartym zamku, a ponie¬ waz nie da sie go doprowadzic do otworu w zamku dalszym obrotem w kierunku otwie¬ rania zamka, przeto chcac klucz z zamka wyjac musi sie go najpierw zamknac.Wedlug drugiego przykladu wykonania wy¬ nalazku uwidocznionego na fig. 1 i 2 "ustrój za¬ porowy jest tak iskonstruowany, ze dopuszcza zab klucza do rygla zamka tylko wówczas, gdy zamek jest otwarty i jedynie obrotem kluczaw kierunku zamykania. Jezeli jednak zamek *j£stlzailikiiiety moz^a^opi^wajzic zab klucza "dalry^ jedynie grotemsj^luc^a w kierunku otwierania zamka, zapora nie dopuszcza bo¬ wiem obrotu klucza wewnatrz zamka w odwrot¬ nym kierunku. Fig. 1 i 2 przedstawiaja przekrój pionowy urzadzenia zaporowego w zamku ze zdjeta przednia scianka zamka, otwieranego obrotem klucza od lewej ku prawej. Na fig. 1 zamek jest otwarty z kluczem tkwiacym wew¬ natrz zamka, na fig. 2 zas jest zamkniety z po¬ zostawionym w zamku kluczem. Urzadzenie zaporowe znajduje sie po prawej stronie otwo¬ ru na klucz w zamku jezeli zamek otwiera sie od lewej ku prawej stronie, w przeciwnym ra¬ zie po lewej stronie otworu.W sklad urzadzenia zaporowego wchodza: dwuramienna dzwignia zaporowa 1, umieszczo¬ na równolegle do scianek zamka a osadzona obracalnie miedzy sciankami zamka na osi 2, przytwierdzonej do jednej lub obu scianek zam¬ ka, albo umocowana na osi 2, obracalnej w od¬ powiednich otworach w sciankach zamka. Ko¬ lek zaporowy 3, przymocowany prostopadle do sciany zamka powyzej dzwigni 1, krzyzuje i sty¬ ka sie ze zwróconym w przeciwnym kierunku do otworu na klucz w zamku ramieniem 5 dzwi¬ gni 2, której zwrócone do otworu na klucz w zamku ramie 4 wkracza w pole obrotu zeba klucza w zamku. Hak zaporowy 6, który przy zamykaniu zamka podchodzi pod ramie 5 dzwi¬ gni zaporowej, zaryglowuje w ten sposób zapo¬ re, co uniemozliwia obrót klucza w kierunku zamykania. Sprezynka srubowa 7 oddzialywa na zwrócone ku otworowi na klucz w zamku ramie 4 dzwigni zaporowej w ten sposób, ze utrzymuje ramie 5 dzwigni w zetknieciu z kól¬ kiem zaporowym 3.Ze wzgledów oszczednosciowych oraz latwo¬ sci adaptacji ustroju zaporowego do zamków, bedacych juz w uzyciu, wskazane jest wyko¬ rzystanie pierwszego sposobu wykonania wy¬ nalazku, podczas gdy nowe zamki moga byc juz wyrabiane z urzadzeniem zaporowym wedlug drugiego przykladu. PL