Wynalazek dotyczy urzadzenia telefonicznego zawierajacego samoczynne przelaczniki, uzywa¬ ne w telefonii szczególnie do wybieraków linio¬ wych, zaopatrzonych w dwa zespoly szczotek, z tym, ze zespól zadany jest laczony w zalez¬ nosci od urzadzen rozrózniajacych z tzw. przed¬ ostatnia grupa wybieraków, które daja dostap bezposrednio poprzez poziomy styków do wy¬ mienionych wybieraków liniowych. Zasadni¬ czym przedmiotem wynalazku sa ulepszone urzadzenia obwodowe dla takich wybieraków, dzieki którym liczba styków i skablowanie w wybieraku koncowym moga byc zmniejszone, a oprócz tego moze byc zmniejszona liczba prze¬ wodów w kablu, laczacym wymienione wielo- krocie w poziomach z wybierakami liniowymi.Zgodnie z wynalazkiem, w wybieraku grupo¬ wym zespól szczotek zawiera pare szczotek, które sa czynne na zmiane i sluza do rozrzadu selekcji szczotkowej w wybieraku nastepnym z tym, ze mechaniczne ustawienie wybieraka grupowego jest przeprowadzane w odpowiedzi tylko na impulsy nieparzyste odbieranej serii, powodujace równiez selekcyjne dzialanie szczot¬ kowe miedzy róznymi szczotkami kazdego ze¬ spolu, dzialanie zas przelaczajace szczotki jest dokonywane w odpowiedzi na impulsy parzyste.Równiez zgodnie z wynalazkiem w wybieraku grupowym, dzialajacym w odpowiedzi na szereg impulsów, które powoduja gre przekaznika kon¬ trolnego, przekaznik ten jest zaopatrzony w pare szczotek, które sa uzywane na zmiane, zaleznie od tego czy liczba impulsów w serii jest nieparzysta, czy parzysta. Przekaznik, któ¬ ry powoduje przelaczanie szczotek, jest wzbu¬ dzany w odpowiedzi na pierwsze ponowne wzbudzenie przekaznika kontrolnego, w celu utrzymania go w innym obwodzie podczas na¬ stepnego zwolnienia przekaznika ^kontrolnego i aby miec poczatkowy obwód przerwany przy nastepnym ponownym zadzialaniu przekaznika kontrolnego.Zgodnie z wynalazkiem w wybieraku linio¬ wym, zaopatrzonym w pewna liczbe zespolów szczotek, zespól szczotek, który ma byc uzyty, jest okreslanym w zaleznosci od drogi, poprzez która wybierak ma byc uzyty. Dla kazdej drogi sa przeznaczone oddzielne przewody próbne, podczas gdy pozostale przewody, dochodzace do wybieraka, sa wspólne dla wszystkich dróg.Na rysunku przedstawiono przykladowe wy¬ konanie wynalazku w zastosowaniu do wybie¬ raków typu dwuruchowego z tzw. zwolnieniem prostokatnym, przy czym fig. 1 przedstawia te czesci skladowe znanego 200 numerowego wy¬ bieraka liniowego, które stanowia obwód drogi rozmowy przylaczany do jednej lub drugiej z dwóch grup 100-liniowych w zaleznosci od to¬ ru rozmownego, poprzez który jest wziety do pracy wybierak, fig. 2 — zmiany w ukladzie wedlug fig. 1, przeprowadzone w celu uzalez¬ nienia drogi "wywolania od zyly, po której jest zajety wybierak, fig. 3 i 4, uwidaczniaja lacznie obwód przedostatniego wybieraka, który ma na celu przylaczanie wybieraków liniowych, maja¬ cych drogi wejscia' typu wedlug fig. 2, fig 5 przedstawia zmiany w wyjsciowej czesci wybie¬ raka, przedstawionego na fig. 3 i 4, umozliwiaja¬ ce uzycie go w polaczeniu z wybierakami linio¬ wymi, uzywajacymi znanej drogi rozmownej urzadzen okreslajacych wejscie i przedstawio¬ nych na fig. 1.Urzadzenie do przelaczania szczotek, przedsta¬ wione na fig. 1, wspólpracuje z 200 — numero¬ wymi wybierakami przedostatnimi. Wybierak liniowy jest normalnie polaczony z wielokro- ciem PSM wybieraka przedostatniego piecioma przewodami, a mianowicie skrecona para prze¬ wodów —li -fi, które sa polaczone z wyjsciem na poziomie nieparzystym (na przyklad na po¬ ziomie 7) wielokrocia, z druga skrecona para przewodów — 2 i + 2, które sa polaczone z od¬ powiednim wyjsciem na parzystym poziomie (na przyklad na poziomie 8) i ze wspólnym prze¬ wodem próbnym PI, P2, który jest przylaczony do styku próbnego kazdego z wymienionych wyjsc. Uzycie dwóch skreconych par jest poza¬ dane dla unikniecia przesluchu, przy czym przewody ujemne obu wyjsc sa przylaczone ra¬ zem do wybieraka liniowego. Gdy wybierak li¬ niowy jest brany do pracy poprzez poziom nie* parzysty, do przewodu PI, P2 jest doprowadza¬ ny potencjal masy, odpowiadajacy zajetosci przez wybierak grupowy, a do przewodów + 1 i —1 jest dolaczona petla wywolujaca, by uru¬ chomic przekaznik AA. Przekaznik AA urucha¬ mia przekaznik BB (nie przedstawiony na ry¬ sunku), który stykami BB1 wlacza potencjal masy do przychodzacego przewodu próbnego.Nastepnie jest wybierana tarcza cyfra dziesia¬ tek i szczotki zostaja podniesione na wlasciwy poziom, po czym przekaznik E zadziala i, dodat¬ kowo dla spelnienia czynnosci kierowania im¬ pulsów cyfry jednosci do magnesu ruchu obro¬ towego, stykami El usuwa zwarcie z lewego uzwojenia przekaznika WS przelaczania szczo¬ tek. Zwarcie pozostaje usuniete póki sprezyny stale NR ruchu obrotowego sa zamkniete, tj. kiedy szczotki obracaja sie poziomo w odpowie¬ dzi na wybieranie jednosci. Jednakze poniewaz przewód + 2 nie zostal uzyty, przekaznik WS pozostaje w stanie normalnym i okresla przez to, ze wybierak liniowy laczy poprzez szczotki —1+1 i PI linie abonencka, wlasciwa cyfrom dziesiatek i jednosci, wybranym w nieparzystej grupie setek OHG. Jesli ta linia jest wolna, dziala przekaznik H, podajacy potencjal masy warunkujacy zajetosc na styki H3 w znany spo¬ sób i powoduje dzwonienie u abonenta. Na¬ stepnie, kiedy abonent odpowie, zadziala przekaznik D zasilania i ma miejsce rozmowa.Z drugiej strony jezeli wybierak liniowy zostal wziety do pracy poprzez wlasciwy poziom pa¬ rzysty przedostatniego wybieraka, potencjal masy, warunkujacy zajetosc, jest znów dopro¬ wadzony do wspólnego przewodu próbnego, ale petla rozmowna jest przylaczona do przewodów — 2 i +2. Na skutek tego, kiedy styki El otwie¬ raja sie po wybraniu cyfry dziesiatek, przekaz¬ nik WS jest w stanie zadzialac przez swoje le¬ we uzwojenie, które jest polaczone w szereg z petla rozmowy i uzwojeniami przekaznika AA. Lekko naregulowane styki WSI zamykaja sie i razem z innymi stykami, pominietymi dla prostoty daja obwód przytrzymujacy dla prze¬ kaznika WS. Czynne styki WS2t WS3 i WS4 zapewniaja to, ze kiedy zostanie wybrana cyfra jednosci rozmowa przebiega po szczotkach — 2, +2 iP2 do wlasciwego abonenta w grupie EHG setek parzystych.Fig. 2 przedstawia uklad, posiadajacy w prak¬ tyce te same cechy co uklad wedlug fig. 1; przedstawiony wybierak Uniowy, rózni sie od ukladu wedlug fig. 1 zgodnie z wynalazkiem tym, ze dostep do wybieraka uzyskuje sie w nieco in¬ ny sposób. W tym przypadku droga rozmowy idzie po przewodach — i + poniewaz sa zasto¬ sowane dwa oddzielne wejsciowe przewody prób¬ ne OP i EP. Aby ocenic znaczenie urzadzenia wejsciowego przedstawionego na fig. 2, trzeba rozwazyc jego dzialanie, gdy zawierajace je wy¬ bieraki liniowe sa uzyte lacznie z przedostatnimi wybierakami typu przedstawionego na fig. 3 i 4. 2W wybieraku przedostatnim, przedstawionym na fig. 3 i 4, stosuje sie-urzadzenie znanego ro¬ dzaju z podnoszeniem i obracaniem, które naj¬ korzystniej, choc nie koniecznie jest przystoso¬ wane do podnoszenia szczotek nie na dziesiec ale co najwyzej na 5 stopni. Wybierak jest uzy¬ wany lacznie z 4 zespolami stykowymi, z któ¬ rych kazdy posiada jednak tylko 5 poziomów, kazdy zawierajacy dwa szeregi po 11 styków.Uzyte jest zatem w sumie 440 styków zespolo¬ wych i poniewaz styki 11 stopnia nie sa uzywa¬ ne do celów rozmownych, istnieje analogia do wybieraka takiego jak 5/20, tzn. posiadajacego 5 poziomów po 20 wyjsc. A wiec 20 wyjsc na kazdym poziomie siega do oddzielnych wybiera¬ ków liniowych, które zawieraja droge próbnego przewodu urzadzen okreslajacych wejscie, przed¬ stawione na fig. 2, przy czym 10 wyjsc siega do wybieraków koncowych FS1 z pierwszego wy¬ boru i 10 wyjsc siega do wybieraków konco¬ wych FS2 z drugiego wyboru.Gdy wybierak przedostatni zostanie wziety do pracy, przekaznik A zadziala przez zewnetrzne uzwojenia, dzieki doprowadzeniu petli do prze¬ wodów — i + poprzez poprzedni wybierak GS."Przez to zamyka sie obwód poprzez styki Al od masy na stykach N4 dla uruchomienia przekaz¬ nika B w szereg z magnesem podnoszacym VM, pozostajacym w stanie nieczynnym. Przekaznik B po zadzialaniu stykami BI wlacza swój ob¬ wód przytrzymujacy i przygotowuje obwody impulsowania do magnesu podnoszacego i prze¬ kaznika OH, stykami B2 uruchamia przekaznik C w Szereg z opornikiem YD, stykami B3 wla¬ cza mase na przychodzacy przewód P dla zaj¬ mowania i trzymania poprzedniego wyposaze¬ nia, stykami B4 przygotowuje obwód przytrzy¬ mujacy dla przekaznika HB, stykami B5 przy¬ gotowuje obwód dla uzwojenia brzeczykowego przekaznika A, stykami B6 przerywa obwód zwalniania, który siega do masy poprzez wyposa¬ zenie opóznionego alarmu przewodem 11, styka¬ mi B7 zas przygotowuje do pracy przekazniki HA i HB.Gdy w tym stanie zadziala przekaznik C, przygotowuje on obwody dla przekazników HA i HB stykami C3, stykami C4 przygotowuje ob¬ wód zwierania swego uzwojenia, stykami C5 przerywa obwód blokujacy przekaznika OH, stykami C6 zwiera opornik YB, przygotowujac doprowadzenie impulsów do elektromagnesu podnoszacego, stykami Cl przerywa obwód elek¬ tromagnesu obrotowego RM. Zatem gdy wybie¬ rak jest zajety, czynne sa przekazniki A, B i C.Przy wybieraniu liczby setek nic sie nie zmie¬ nia i wtedy przekaznik A reaguje w znany spo¬ sób na impulsy. Po pierwszym puszczeniu prze¬ kaznika A styki jego zwieraja przekaznik B i doprowadzaja pelne napiecie do elektromagne¬ su podnoszacego VM. Przekaznik B jest zatem powoli nastawiany na zwolnienie, podczas gdy elektromagnes podnoszacy jest czynny, aby uru¬ chomic styki VMC i podniesc szczotki na po¬ ziom 1. Ta ostatnia czynnosc powoduje zadzia¬ lanie stalych sprezyn ruchu podnoszacego a one, pozostajac czynne az szczotki wróca w poloze¬ nie normalne, stykami NI przygotowuja obwód elektromagnesu podnoszacego, stykami N2 przy¬ gotowuja ostatni obwód przytrzymujacy prze¬ kazników HA i HB, z których ostatni daje zwol¬ nienie obwodu trzymania, stykami N3 zostaja uruchomione przekazniki przelaczania HB i HA poprzez górne i dolne ich uzwojenie od masy na przewodzie P, stykami N4 odlaczaja mase, która na poczatku uruchomila przekaznik B. Przekazniki HA i HB sa teraz czynne i sty¬ kami HA2 i HB7 przygotowuja wyjsciowy ob¬ wód próbny dla przekaznika HA, stykami HB2 przygotowuja podobny obwód przekaznika HB, stykami HA4, HA6 i HB4 przygotowuja obwody dla przekaznika kontrolnego C, stykami HAS i HB6 przygotowuja obwód napedzajacy ma¬ gnesu obrotowego.Gdy petla zostaje znów zamknieta po jej pierwszym przerwaniu, przekaznik zadziala po¬ nownie, pozwalajac na odnowienie sie zanika¬ jacego strumienia w przekazniku B, jednoczes¬ nie tworzac obwód, utrzymujacy elektromagnes podnoszacy w stanie czynnym i uruchamiajacy przekaznik OH od masy poprzez styki BI, Al, SI i VMC, srodkowe uzwojenie o malej opor¬ nosci przekaznika OH, styki C6, NR1 i elektro¬ magnes podnoszacy do baterii. Przekaznik OH w stanie czynnym stykami OH 1 laczy swoje le¬ we uzwojenie w szereg z przekaznikiem B, sty¬ kami OH2 przygotowuje wlasny obwód przy¬ trzymujacy, stykami OH3 zwiera przekaznik C, który zaczyna powoli puszczac, stykami OH4 i OH5 przygotowuje obwody próbne szczotek próbnych OP1 i OP2.Wynika z tego, ze kiedy zostanie wybrana liczba „1", szczotki zostaja podniesione na po¬ ziom 1 i uruchomiony zostaje przekaznik OH.Jesli jednak ma miejsce druga przerwa, prze¬ kaznik A puszcza znów, przez co przekaznik B jest znów.v zwarty, usuniete jest zwarcie prze¬ kaznika C i doprowadzone pelne napiecie na le¬ we uzwojenie przekaznika OH aby go przytrzy- 3niac. Jednoczesnie elektromagnes podnoszacy i srodkowe uzwojenie przekaznika OH sa odla¬ czone stykami Al i elektromagnes puszcza, by sprowadzic do stanu pierwotnego styki VMC. Po nastepnym zadzialaniu zostanie usuniete zwar¬ cie przekaznika B, dzieki czemu strumien ma¬ gnetyczny pochodzacy od lewego uzwojenia przekaznika OH zostaje zmniejszony do takiej wartosci aby umozliwic puszczenie tego prze¬ kaznika i wówczas przekaznik B zostaje znowu polaczony w szereg z elektromagnesem podno¬ szacym, który nie jest teraz czynny. W ten spo¬ sób kiedy zostanie wybrana liczba „2", szczotki pozostaja na poziomie I, ale przekaznik OH jest w stanie normalnym. Przekaznik C jest w tym stanie znów zwarty.Jesli wybierana seria impulsów zawiera dalsze impulsy, tzn. elektro-magnes podnoszacy podnosi szczotki o jeden stopien po kazdej nie¬ parzystej przerwie a przekaznik OH jest uru¬ chamiany przy nastepnym zadzialaniu, podczas gdy szczotki przy parzystej przerwie nie sa pod¬ noszone, przekaznik zas OH jest zwalniany przy nastepnym zadzialaniu. Zatem kiedy na przykla¬ dach zostanie wybrana liczba „7", szczotki zo¬ staja podniesione na poziom 4 i przekaznik OH pozostaje czynny, a przy liczbie „8" szczotki sa na tym samym poziomie, przekaznik OH zas jest nieczynny. Wzbudzanie i na zmiane zwiera¬ nie kazdego z przekazników B i C umozliwia im przy tym pozostawanie w stanie czynnym podczas odbioru serii impulsów.Niech zostanie wybrana liczba Setek „8" tak, ze szczotki zostana podniesione na poziom 4 i przekaznik OH bedzie rozmagnesowany. Od serii impulsów pozostaja czynne przekazniki A i B, lecz przekaznik C jest zwarty z masa po¬ przez styki BI, HA6 i C4 i po krótkiej zwloce puszcza. Przez to stykami Cl uzupelnia sie ob¬ wód elektromagnesu podnoszacego RM w szereg z uzwojeniami o malej opornosci przekazników HP i HB. Przez to elektromagnes obrotowy za¬ dziala, by posunac szczotki do, zetkniecia sie z pierwszym zespolem styków poziomu i przy koncu tego przesuniecia otworzyc styki RMC, rozlaczane samoczynnie, przez co elektromagnes zostaje zwolniony. Podczas tego stopnia obroto¬ wego stale sprezyny ruchu obrotowego takze pracuja i zapewniaja stykami NRI to, ze opor¬ nik YB pozostaje w szereg z elektromagnesem podnoszacym, stykami NR2 i NR3 przygotowuja odlaczenie przekaznika A, stykami NR4 i NR5 przerywaja poczatkowe obwody przekazników HA i HB tak, ze sa one na skutek tego zalezne od warunków, ustanowionych odpowiednio ( przez szczotki EP2 i EP1.Przy szczotkach, posunietych na poziomie 4 do pierwszego zespolu styków poziomu, które sa ze¬ spolone z wyjsciem do wybieraka liniowego FS1 pierwszego wyboru i z wyjsciem do wybie¬ raka liniowego FS2 drugiego wyboru, uzyskuje sie jedna z czterech mozliwosci, a mianowicie, ze szczotka EP1 laczy sie z przewodem próbnym wolnego wyjscia, podczas gdy szczotka EP2 la¬ czy sie z wyjsciem zajetym, ze obie szczotki la¬ cza sie z wolnymi wyjsciami, ze szczotka EP2 laczy sie z wolnym wyjsciem a szczotka EP1 z zajetym, albo ze obie szczotki lacza sie z wyj¬ sciami zajetymi.Niech bedzie rozwazona pierwsza mozliwosc, w której szczotka EP1 osiaga wyjscie wolne, ujawnione przez brak potencjalu masy, podczas gdy szczotka EP2 osiaga wyjscie zajete, zazna¬ czone obecnoscia potencjalu masy. W tych wa¬ runkach przekaznik HB puszcza, bo jego uzwo¬ jenie o malej opornosci jest odlaczone stykami RMC, a jego górne uzwojenie jest uzaleznione od szczotki EP1, na której nie ma ziemi. Prze¬ kaznik HA jest przez to odlaczony stykami HB7 i równiez puszcza. Obwód elektromagnesu obro¬ towego zostaje odlaczony stykami HB6 i HA5, by nie dopuscic der ponownego zadzialania tego elektromagnesu po zamknieciu styków RMC. Poza tym przekaznik HB stykami HB2 odlacza swój obwód próbny i doprowadza potencjal masy podtrzymujacy dzialanie do szczotki EP1, by zajac osiagniete wolne wyjscie, stykami HB5 przygotowuje obwód do ponownego zadzialania przekaznika HP.W miedzyczasie przekaznik HA, po zwol¬ nieniu stykami HA4 i HA6, usuwa zwarcie przekaznika C, który zadziala, a przez to jest uzupelniony nowy obwód do ponownego uru¬ chomienia przekaznika HA przez jego dolne uzwojenie od masy przylaczonej przez styki B3, N2 i C3t opornik YC i styki HB5. Styki Cl i C2 wlaczaja petle rozmowna poprzez szczotki i zwalniaja przekaznik A, który zwiera prze¬ kaznik B, ale poniewaz w szereg z elektroma¬ gnesem podnoszacym jest wlaczony opornik YB, za pomoca styków NRI elektromagnes ten nie reaguje na impuls potencjalu masy, pobrany ze styków Al. Styki C4 razem ze stykami HA4 da¬ ja ostateczny obwód przytrzymujacy dla prze¬ kaznika C, a styki C7 przerywaja obwód elek¬ tromagnesu podnoszacego. W miedzyczasie czyn¬ ne styki HA3 i HAl wlaczaja petle rozmowna na szczotki —1 i +1, przez co sa one przedlu¬ zone do przewodów — i + wybieraka liniowego tak, jak to przedstawiono schematycznie na fig. 42. Przekaznik AA w tym wybieraku liniowym jest na skutek tego czynny i z kolei uruchamia przekaznik BB (nie przedstawiony na rysunku), który stykami BBl wlacza potencjal masy na przewód EP (fig. 2) i stad na przewód EPl w wybieraku przedostatnim. Zamkniete styki HA7 utrzymuja polaczenie miedzy przewodem EPl i przychodzacym przewodem P po przerwa¬ niu styków B4, które nastapi gdy przekaznik B pusci. Przekaznik B jest zwarty stykami Al, puszcza po krótkiej zwloce i stykami B3 usuwa zajetosc uwarunkowana potencjalem masy z przewodu P, z tym ze wprowadzono obecnie ulepszenie w postaci przywrócenia masy przez zajety wybierak liniowy. Styki B2 przerywaja poczatkowy obwód przekaznika C, styki B6 przygotowuja obwód napedzajacy elektroma¬ gnes obrotowy, który to obwód zostanie skom¬ pletowany po zwolnieniu wybieraka. Teraz wa¬ runki pracy obwodu sa takie, iz przekaznik HA pozostaje czynny skutkiem potencjalu ziemi, przywróconego przewodowi P poprzez styki BBl i El, przewód EP w wybieraku liniowym (fig. 2) i szczotke EPl. Przekaznk C jest utrzymywany w stanie czynnym w zaleznosci od przekaznika HA i sygnal laczeniowy jest przedluzony do wy¬ bieraka liniowego razem z torem rozmownym.Podczas przerwy miedzyseryjnej po liczbie dzie¬ siatek, przekaznik E w wybieraku koncowym jest czynny i z lewego uzwojenia przekaznika WS jest usuniete zwarcie. Przez to przekaznik ten dziala i utrzymuje £ie przez swoje drugie uzwojenie stykami WSI w gotowosci do zam¬ kniecia styków sprezyn stalych ruchu obroto¬ wego 1NR po wybraniu liczby jednosci. Przeka¬ znik WS prowadzi wywolanie do abonenta w grupie setek parzystych. Opornosc lewego uzwojenia przekaznika WS jest dostatecznie mala, aby zachowac stan zajetosci na przewo¬ dzie EP podczas okresu, gdy oba styki El i NR1 sa otwarte.W przypadku zaistnienia drugiej mozliwosci, gdy oba wyjscia, osiagniete przez szczotki przedostatniego wybieraka sa wolne, ani HA ani HB nie moze byc utrzymany poprzez zespolona szczotke próbna. Oba przekazniki puszczaja za¬ tem i nastepnie wybierak pracuje w taki sam sposób, jak w przypadku, w którym przekaznik C dziala ponownie, a za nim przekaznik HA, przez co do pracy zostaje wybrane wyjscie uprzywilejowane lub pierwszego wyboru, zwia¬ zane ze szczotkami — 1, + 1 i EPl.Trzecia mozliwosc wystepuje gdy szczotki przedostatniego wybieraka osiagaja pierwszy ze¬ spól styków w poziomie 4, w którym szczotka EPl laczy sie z masa a EP2 nie zostaje polaczonez masa. Przekaznik HA puszcza, ale przekaznik HB pozostaje czynny skutkiem polaczenia z masa poprzez szczotke EPl i styki B4, bocznikujacar otwarte styki HA7. Przekaznik HA po puszcze¬ niu usuwa zwarcie przekaznika C, który zadzia¬ la iwzwiazku z czynnymi stykami HB3 i HB1 przedluza petle rozmowna. Wolny wybierak li¬ niowy zostaje zajety przez bezposrednie dopro¬ wadzenie potencjalu masy, powodujacego zaje¬ tosc po szczotce przewodu próbnego EP2 przez styki HA2 i HB7. Przekaznik HB jest utrzyma¬ ny w stanie czynnym skutkiem obecnosci po¬ tencjalu masy przywróconego przez zajety wy¬ bierak liniowy poprzez szczotke EP2, styki HB79 HA2, N2 i C3, opornik YC i styki HB5. Zgodnie z tym przychodzace przewody — i + sa przyla¬ czone do wybieraka liniowego drugiego wyboru stykami HB1 i HB3 poprzez szczotki — 2 i + 2, podczas gdy przekaznik C jest trzymany w sta¬ nie czynnym przez styki HBi. Jak w innych poprzednich przykladach, przekaznik WS w wy¬ bieraku liniowym jest czynny i wywolanie jest kierowane do abonenta w grupie setek pa¬ rzystych. W czwartym przypadku, w którym obie szczotki osiagaja wyjscia zajete, przekazniki HA i HB pozostaja czynne dzieki polaczeniu z masa przez próbne szczotki EPl i EP2. Na skutek te¬ go, kiedy styki przerywacza RMC zamykaja sie znowu, elektromagnes obrotowy zostaje wzbu¬ dzony ponownie, by posunac szczotki do drugie¬ go zespolu styków w poziomie, przez co moze sie stac czynne jedno z czterech wyjsc. Opornik YA bocznikuje przy tym elektromagnes obroto¬ wy celem ograniczenia szybkosci obrotowego ru¬ chu stopniowego.Jesli szczotki przesuna sie przez cala grupe dwudziestu wyjsc bez zajmowania jednego wol¬ nego, zostana one posuniete do jedenastego ze¬ spolu styków w poziomie, po czym zadzialaja sprezyny S. Styki S3 przerywaja dzieki temu obwód przekaznika HB, który puszcza i uzu¬ pelniaja obwód do uruchomienia licznika szczy¬ tów, który jest przylaczony do przewodu 12.Przekaznik HA puszcza równiez, poniewaz jego obwód jest przerwany na stykach HB7. Przekaz¬ nik C zadziala wówczas a za nim przekaznik HA, tak ze ma miejsce stan, podobny do panu¬ jacego w przypadku, gdy szczotka EPl osiaga wolny styk z tym wyjatkiem, ze petla rozmow¬ na jest przywrócona dzieki stykowi 11 przewo¬ dami — 1 i + 1 z uzwojeniami przekaznika A, który z tego powodu jest trwale wzbudzony, skutkiem czego przekaznik B pozostaje czynny.W takim stanie abonent wywolujacy slyszy 5fcrzeczyk zajetosci, co uzyskuje sie w znany spo¬ sób przez doprowadzenie sygnalu brzeczyka za- jetosci od wspólnego przewodu 10 przez styki S4 do srodkowego uzwojenia przekaznika A, który dziala jako transformator akustyczny.Styki SI nie dopuszczaja do zwarcia przekazni¬ ka C, który musi pozostac czynny, podczas gdy styki S2 zwalniaja przekaznik OH, jesli by za¬ dzialal.W przypadku, wybrania nieparzystej liczby setek, na przyklad „7", szczotki przedostatniego wybieraka zostaja podniesione na poziom 4, jak w przypadku gdy wybrana byla liczba „8", ale prócz tego czynny jest przekaznik OH. Kiedy zatem szczotki posuwaja sie po poziomie, bedzie próbowana ta sama grupa wyjsc, jaka byla próbowana po wybraniu liczby „8". W miedzyczasie, po skonczeniu serii impulsów „7", przekaznik C puszcza i wpro¬ wadza obwód przytrzymujacy w przekazniku OH od ziemi poprzez styki C4, HA4, C5 i OH2. Szczotki wsuwaja sie w poziom jak poprzednio i przez to stale sprezyny ruchu obrotowego moga obecnie stykami NR6 spelnic dodatkowa czynnosc przygotowania obwodu trzymania koncowego dla przekaznika OH9 kie¬ dy przekaznik C zadziala ostatecznie. W tym przypadku, poniewaz OH jest czynny, styki OH4 i OH5 lacza przekazniki HB i HA ze szczotkami OP1 i OP2 oraz szczotkami EP1 i EP2. Jesli wy¬ bierak liniowy pierwszego wyboru jest zajety, masa laczy sie ponownie przez styki BB1 (fig. 2) po przewodach EP i OP z wlasciwymi stykami EP1 i OP1 oraz podobnie jesli wyjscie drugiego wyboru jest zajete, masa zostaje przylaczona do wlasciwych styków EP2 i OP2. Szczotki przed¬ ostatniego wybieraka posuwaja sie w zespole na po7iomie 4 i wyjscia sa próbowane jak w przy¬ padku wybrania liczby „8". Zatem jesli na przyklad osiagnie sie wyjscie FS1 pierwszego wyboru, przekazniki HB i HA puszczaja, prze¬ kaznik C dziala, przekaznik A puszcza i prze¬ kaznik HA zaczyna dzialac ponownie. Ten ostatni przekaznik wykonywa swa normalna czynnosc lacznie z przedluzeniem petli rozmow¬ nej do zajetego wybieraka liniowego poprzez szczotki —1 i + 1, przy czym przekaznik B ostatecznie puszcza. Przekaznik OH pozostaje czynny w szereg z przekaznikiem C, kiedy ten ostatni zadziala po usunieciu zwarcia. W mie¬ dzyczasie w wybieraku liniowym przekazniki AA i BB zadzialaja i masa ze styków BB1 zo¬ staje przylaczona do przewodu ÓP wprost, a do przewodu EP poprzez styki El. Poniewaz jed¬ nak styki OH4 sa zamkniete, na przewodzie EP zostaje utrzymany potencjal masy, poprzez te styki, aby zewrzec lewe uzwojenie przekaznika WS takze podczas okresu miedzy zadzialaniem styków El i INR, poprzedzajacego wybieranie liczby jednostek. Jesli ten srodek ostroznosci nie bylby przedsiewziety, inny wybierak przed¬ ostatni, próbujacy przewód EP wybieraka linio¬ wego podczas wymienionego okresu, móglby dac" wspólna droge dla wywolania do grupy setek parzystych przy czynnym przekazniku WS. Kie¬ dy wiec jest wybierana liczba nieparzysta, prze¬ kaznik WS wzietego do pracy wybieraka linio¬ wego pozostaje nieczynny i wywolanie jest kie¬ rowane wlasciwie do abonenta w grupie setek nieparzystych.Jesli zostal wziety do pracy wybierak linio¬ wy drugiego wyboru, po wybraniu cyfry setek nieparzystych, styki OH5 winny spelnic podob¬ na czynnosc, jak opisane styki OH4.Zwolnienie przedostatniego wybieraka, na przyklad w przypadku, gdy zostal on zajety do wywolania abonenta w grupie setek nieparzy¬ stych poprzez wyjscie pierwszego wyboru za¬ chodzi nastepujaco. Kiedy strona wywolujaca odlacza sie, przekazniki AA i BB w wybieraku liniowym (fig. 2) puszczaja i styki EP1 i OP1 traca polaczenie z masa skutkiem rozwar¬ cia styków BB1, co powoduje zwolnienie przekaznika HA. Przekazniki C i OH, któ¬ re sa odlaczane stykami HA4, puszczaja równiez i pierwszy natychmiast laczy mase z przychodzacym przewodem P, poprzez styki C3 i N2. Przekaznik C stykami C7 laczy równiez obwód napedzajacy elektromagnesu obrotowego ze wspólnym przewodem U alarmu zwolnienia, tak ze szczotki sa posuwane poza 11 pozycje i wracaja po torze prostokatnym do po¬ zycji normalnej. Wtedy styki sprezyn stalych ruchu obrotowego NR1 — NR6 wracaja do po¬ lozenia normalnego. Kiedy szczotki osiagaja po¬ lozenie normalne, styki stale ruchu podnoszace¬ go NI — N4 wracaja w polozenie normalne i potencjal masy, bedacy sygnalem, zajetosci, jest usuniety z przewodu przychodzacego P za pomoca styków N2, tak ze wybierak moze byc uzyty do drugiego wywolania. Styki B7 wpro¬ wadza sie aby nie dopuscic do blednego zadzia¬ lania przekazników HA i HB podczas zwalnia¬ nia.Fig. 5 przedstawia zmiany w wychodzacej cze¬ sci wybieraka przedostatniego, uwidocznionego na fig. 3 i 4 dla umozliwienia wziecia go do wspólpracy z istniejacymi wybierakami linio¬ wymi typu, przedstawionego schematycznie na fig. 1. Sposród przewodów, przynaleznych do jednego z wyjsc pierwszego wyboru, ujemny wspólny przewód —1 dochodzi do przewodu 6oznaczonego —1 & —2 w wybieraku liniowym (fig. 1), nieparzysty dodatni przewód 0 + 1 laczy sie z przewodem + 1, parzysty dodatni przewód E +l z +2 a przewód próbny PI laczy sie z przewodem próbnym, oznaczonym PI & P2$ wybieraka liniowego. Kazde z wyjsc FS2 dru¬ giego wyboru jest podobnie polaczone z wybie¬ rakami liniowymi Kiedy wybrana liczba setek, jest nieparzysta to wybierak przedostatni pracuje jak wybierak wedlug fig. 3 i 4, w którym szczotki sa podno¬ szone o 1 stopien w odniesieniu tylko do kazde¬ go impulsu nieparzystego i jesli liczba jest nie¬ parzysta przekaznik pozostaje czynny przy kon¬ cu serii impulsów, a przy liczbie parzystej prze¬ kaznik OH jest nieczynny przy koncu serii. Jesli bedzie wybrana liczba parzysta, szczotki posu¬ waja sie wzdluz poziomu okreslonego ta liczba, a wyjscia sa próbowane tak jak uprzednio. Jesli zostanie osiagniete wyjscie pierwszego wyboru, na koncu zadziala przekaznik HA i przelaczy wywolanie na wyjscie, a styki Oh4 zapewnia to, iz uzyta zostanie szczotka E + l. Nastepnie pod¬ czas przerwy miedzy impulsami, poprzedzajacej wybieranie liczby jednostek z lewego uzwojenia przekaznika WS (fig. 1) zostaje usuniete zwar¬ cie i przekaznik zadziala w szereg z petla roz¬ mowna i zewnetrznymi uzwojeniami przekaz¬ nika AA. Dzialanie przekaznika WS okresla, ze wywolanie winno byc na koncu skierowane do abonenta w grupie setek parzystych.. Kiedy zo¬ stanie wybrana liczba nieparzysta, przekaznik OH pozostaje czynny przy koncu serii impulsów i jesli wyjscie pierwszego wyboru jest znowu zajete, styki OH4 zapewniaja, ze zostanie uzyta szczotka 0 + 1. Na skutek tego przekaznik WS nie bedzie czynny i wywolanie zostanie skiero¬ wane do abonenta setki nieparzystej. Analogi¬ czne dzialanie zachodzi w przypadku wyjscia drugiego wyboru wybieraka przedostatniego. PL