Wynalazek dotyczy ukladu telewizji barwnej, w którym ukladowe napiecia sygnalu odpowia¬ dajace trzeni barwom zasadniczym sa okresowo laczone w nadajniku w ustalonej z góry kolej¬ nosci w zespolone napiecie sygnalu barwnego.Napiecie to ma postac fali nosnej okresowo modulowanej wspomnianymi skladowymi napie¬ ciami w odstepach 120°. Do napiecia tego do¬ daje sie nastepnie napiecie sygnalu czarno-bia¬ lego, przedstawiajace jaskrawosc obrazu, a otrzy¬ manym zespolonym sygnalem moduluje sie fale nosna nadajnika. W odbiorniku poczatkowo od¬ dziela sie od zespolonej skladowej sygnalu barw¬ nego skladowa jaskrawosci a nastepnie wydziela sie przez wybieranie, które jest dokonywane synchronicznie i w fazie z laczeniem.przeprowa¬ dzonym w nadajniku, napiecia barwne odpowia¬ dajace trzem barwom zasadniczym w kolejnosci, w jakiej byly one zespalane w nadajniku. W dal¬ szym ciagu do kazdej ze skladowych barwnych dodaje sie skladowa jaskrawosci i doprowadza sie kazda do jednej z elektrod kineskopu.W ulepszonym wykonaniu takiego urzadzenia fala nosna napiec barwnych jest modulowana tymi napieciami nie w odstepach 120°, lecz w od¬ stepach 90°.W wyzej opisanych urzadzeniach jest bardzo wazne, by laczenie w nadajniku i wybieranie w odbiorniku bylo calkowicie synchroniczne i w fazie, w przeciwnym bowiem razie barwy obrazu wplywaja wzajemnie na siebie i zostaja w ten sposób znieksztalcone. Aczkolwiek dokla¬ dano wiele staran, nie udalo sie dotychczas za¬ pewnic calkowicie zadowalajacej zgodnosci fazy obu procesów, przy czym prawdopodobnie nie mozna tego osiagnac równiez przy zastosowaniu bardzo skomplikowanych ukladów, gdyz takie róznice w fazie moga wystepowac, nie tylko wskutek niedostatecznej zgodnosci miedzy na¬ dajnikiem i odbiornikiem, lecz równiez dlatego, ze wlasciwosci przenoszenia kanalu sygnalów dla zespolonych napiec barwnych sygnalów nie sac^lkgwtteie jedasftttfle dla dCBtotliwosci znaj¬ dujacych po obydwóch stronach sredniej cze- st6tliwosci-odpowiedniego pasma, tak ze w pas¬ mie bocznym odbieranego zespolonego sygnalu barwnego powstaja znieksztalcenia amplitudy i fazy.Wedlug wynalazku niekorzystne oddzialywa¬ nie wyzej wspomnianych mniej lub wiecej nie dajacych sie uniknac róznic w fazie usuwa sie w ten sposób, ze w nadajniku i odbiorniku zmie¬ nia sie okresowo kolejnosc wyboru jednobarw¬ nych skladowych napiecia sygnalów.Na rysunku przedstawiono przyklady wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia odbiornik wedlug wynalazku, fig. la — uklad jednego z podzespolów odbiornika we¬ dlug fig. 1, fig. 2a— 2e — wykresy sluzace do wyjasnienia sposobu dzialania odbiornika we¬ dlug fig. 1, fig. 3 i 4 — odmienne postacie wy¬ konania podzespolu odbiornika wedlug fig. 1, figi 5 "*— nadajnik wedlug wynalazku, fig. 6 — odmienna postac wykonania nadajnika wedlug fig, 5, a fig. 7 —• odmienna postac wykonania podzespolu odbiornika wedlug fig. 1.Odbiornik wedlug fig. 1 posiada wzmacniacz wielkiej czestotliwosci 10 sprzezony z antena 11, do którego sa przylaczone stopien przemiany czestotliwosci 12, wzmacniacz czestotliwosci po¬ sredniej 13, demodulator 14, urzadzenie 15 do oddzielania skladowych jaskrawosci od sklado¬ wych barwnych sygnalu telewizyjnego oraz do oddzielnego wyodrebniania trzech napiec barw zasadniczych z zespolonej skladowej barwnej, jak równiez urzadzenie do odtwarzania obrazu 16* w postaci lampy oscylograficznej. Urzadzenie do odtwarzania obrazu moze zawierac badz oso¬ bna lampe oscylograficzna do odtwarzania kaz¬ dej barwy zasadniczej, badz tez jedna lampe oscylograficzna sluzaca do odtwarzania wszyst¬ kich trzech barw zasadniczych. Z demodulatorem 14 jest polaczony oddzielacz sygnalów synchro¬ nizujacych 17, do którego sa przylaczone gene¬ rator linii 18 i generator ramki 19. Generatory te sa polaczone z cewkami odchylajacymi lampy oscylograficznej. Inne obwody wyjsciowe od¬ dzielacza sygnalów synchronizujacych 17 sa przy¬ laczone do zacisków wejsciowych 20 i 21 urza¬ dzenia 25. Ze wzmacniaczem czestotliwosci po¬ sredniej 13 jest polaczone urzadzenie do odtwa¬ rzania dzwieku 22 odbiornika. Wszystkie wy¬ mienione czesci, z wyjatkiem urzadzenia 15 sa znanej budowy.Urzadzenie 75 zawiera kanal sygnalów, wla¬ czony miedzy zaciski wejsciowe 25 i zaciski, wyj¬ sciowe 26a, 26b i 26c, który sklada sie z filtru ?3 o zakresie przenoszenia 0 — 4 megacykli oraz z wzmacniacza oddzielajacego 24. Wzmacniacz 24 moze. byc dowolnej budowy, nadajacy sie do do¬ starczania kilku jednakowych oddzielonych od siebie napiec wyjsciowych, przy czym — jak to zostanie nizej podane — moze on stanowic czesc urzadzenia do odtwarzania obrazu 16, jesli to jest z pewnych wzgledów pozadane. Zacisk 26d stanowi wspólny zacisk uziemiajacy dla zacisków wyjsciowych 26a, 26b i 26c. Do tych zacisków sa przylaczone synchroniczne demodulatory 27a, 27b, 27c, kazdy poprzez jeden z filtrów dolno- przepustowych 28a, 28b, 28c. Filtry dolnoprze- pustowe 28a i 28b posiadaja zakres przenoszenia 0 — 1 megacykla, podczas gdy zakres przenosze¬ nia filtru dolnoprzepustowego 28c wynosi 0 — 0,5 megacykla. Budowa synchronicznych demodula¬ torów zostanie opisana na podstawie fig. 4. Po¬ siadaja one dwa obwody wejsciowe: z których jeden jest przylaczony do zacisków wejsciowych 25 poprzez filtr 29 o zakresie przenoszenia 2)5—1 megacykli i wzmacniacz 30.Do zacisków wejsciowych 21 urzadzenia 15 jest przylaczony generator 31 sluzacy do wytwarza¬ nia fali nosnej barw, którego obwód wyjsciowy jest bezposrednio polaczony z drugim obwodem wejsciowym demodulatora synchronicznego 27a a za posrednictwem ukladów opózniajacych 32a i 32b oraz elektrycznego przelacznika 33 — z in¬ nymi obwodami wejsciowymi demodulatorów 27b i 27c. Generator 31 pracuje synchronicznie i w fazie z odpowiednim generatorem nadajnika.Uklady opózniajace 32a i 32b sa tak dobrane, ze powoduja opóznienie wynoszace 120° lub 240° okresu fali nosnej wytwarzanej przez genera¬ tor 31. Przelacznik elektryczny 33 przylaczony do zacisków wejsciowych 20 urzadzenia 15 ma za zadanie okresowo zmieniac polaczenie miedzy ukladami opózniajacymi 32a i 32b a demodula¬ torami 27a i 27c, tj. laczyc raz uklad 32a z de¬ modulatorem 27b a uklad 32b z demodulatorem 27c a drugi raz uklad 32b z demodulatorem 275 a uklad 32a z demodulatorem 27c. Równiez i to przelaczanie odbywa sie synchronicznie i w fazie z odpowiednim przelaczaniem w nadajniku.Na fig. la przedstawiono szczególy przelaczni¬ ka 33. Zawiera on multiwibrator 34, przylaczony do zacisków wejsciowych 20, jak równiez lampy 35a, 35b, 35c i 35d, posiadajace kazda po dwie siatki sterujace 36a i 37a, 36b i 37b, 36c i 37c oraz 36d i 37d. Anody tych lamp posiadaja oznaczenia 38at 38b, 38c i 38d. Multiwibrator 34 posiada dwa obwody wyjsciowe, z których jeden jest przy¬ laczony do siatek sterujacych 36a i 36b lamp 35a i 35bt podczas gdy drugi jest przylaczony do sia¬ tek strujacych 36c i 36d lamp 35c i 33tf. Dzieki 2dzialaniu multiwibratora obydwie pary lamp 35at 35b, 35c i 35d staja sie na przemian przewodzace i zablokowane. Uklad opózniajacy 32a jest przy¬ laczony do siatek sterujacych 37b i 37c lamp 355 i 35c, podczas gdy uklad opózniajacy 32b jest przylaczony do siatek sterujacych 37a i 37d lamp 35a i 35d. Demodulator 27b jest przylaczony do anod lampy 35b i lampy 35d,^podczas gdy de¬ modulator 27c jest przylaczony do anod lamp 35a i 35c.Lampy 35a, 35b, 35c i 35d lacza demodulatory 27b i 27c na przemian z obydwoma ukladami opózniajacymi 32a, 32b. To przelaczanie odbywa sie najlepiej po kazdej zmianie obrazu czescio¬ wego. Jesli obraz posiada nieparzysta liczbe li¬ nii a urzadzenie pracuje na zasadzie przeplata¬ nia linii, przy kazdej drugiej zmianie obrazu czesciowego wystepuje jednoczesnie z impulsem zmiany ramki równiez i impuls synchronizujacy, w czasie zas lezacych pomiedzy tymi parami obrazów czesciowych zmian obrazów czesciowych brak jest tej jednoczesnosci. Multiwibrator 34 jest tak zbudowany, ze dziala on w pierwszym przypadku w odpowiedzi na obydwa wystepu¬ jace jednoczesnie impulsy, w drugim zas — na jeden z nich.W celu wyjasnienia sposobu pracy urzadzenia 15 odbiornika przedstawionego na fig. 1 zaklada sie najpierw, ze uklad opózniajacy 32a jest po¬ laczony z demodulatorem 27b a uklad opózniaja- jacy 32b z demodulatorem 27c. Do zacisków wyj¬ sciowych 25 doprowadza sie zespolone napiecie sygnalu telewizyjnego, skladajace sie z sklado¬ wej jaskrawosci i zespolonej skladowej barwnej.Skladowa barwna obejmujaca zakres czestotli-' wosci 0 — 4 megacykli przenosi sie poprzez filtr 23 i wzmacniacz 24 do zacisków wyjsciowych 26a, 26b i 26c poprzez trzy oddzielone od siebie ob¬ wody wyjsciowe wzmacniacza. Filtr 29 odfiltro- wuje ze zespolonego napiecia sygnalu telewizyj¬ nego skladowa barwna o czestotliwosciach za¬ kresu 2,5 do 4 megacykli i dostarcza ja do wzma¬ cniacza 30, z którego dostaje sie ona do demodu¬ latorów 27a, 27b i 27c. Poniewaz fala nosna barw zostala stlumiona w nadajniku, musi ona byc ponownie odtworzona w odbiorniku, co przepro¬ wadza generator 31. Poniewaz generator ten jest sterowany pod wzgledem czestotliwosci i fazy przez sygnaly synchronizujace, wytwarzana przez niego fala nosna barw odpowiada pod wzgledem czestotliwosci i fazy fali nosnej, która byla wy¬ tworzona w nadajniku. Fala nosna barw z ge¬ neratora 31 zostaje doprowadzona do demodu¬ latora 21a bezposrednio, do demodulatora 27b poprzez uklad opózniajacy 32a z opóznieniem 120°, do demodulatora 27c zas poprzez uklad opózniajacy 32b z opóznieniem 240°. Kolejnosc, w jakiej demodulatory zaczynaja pracowac je¬ den po drugim, jest ustalana napieciem dopro¬ wadzanym do nich z generatora 31, tak ze de¬ modulator 27a wybiera te czesci zespolonej skla¬ dowej barwnej napiecia sygnalu telewizyjnego, która jest w fazie z odpowiednimi czesciami na¬ piecia wyjsciowego generatora 31, podczas gdy demodulatory 27b i 27c wybieraja te czesci skla¬ dowych barwnych, które sa w stosunku do pierwszych czesci przesuniete w fazie o 120° wzglednie 240°. Demodulatory 27a, 27b i 27c za¬ czynaja wiec pracowac w wymienionej kolej¬ nosci.Demodulator 27a wybiera przynalezna do bar¬ wy zielonej skladowa zespolonej skladowej bar¬ wnej napiecia sygnalu. Wybrana skladowa zo¬ staje przeniesiona przez filtr 28a o zakresie cze¬ stotliwosci 0 — 1 megacykla do zacisku 26a, na którym laczy sie z dostarczona ze wzmacniacza 24 skladowa jaskrawosci w napiecie przedsta¬ wiajace zielona barwe przenoszonego obratzu. Na zacisku 26b powstaje z polaczenia napiecia skla¬ dowej czerwieni wybranej przez demodulator 27b ze skladowa jaskrawosci dostarczona przez wzmacniacz 24 napiecie, przedstawiajace czer¬ wona barwe obrazu, podczas gdy na zacisku 26c otrzymuje sie z polaczenia napiecia skladowej blekitu wybranej przez demodulator 27c i skla¬ dowej jaskrawosci dostarczonej przez wzmac¬ niacz 24 napiecie, przedstawiajace blekitna bar¬ we obrazu. Poniewaz blekitna barwa zasadnicza przyczynia sie do zabarwienia obrazu w mniej¬ szym stopniu niz pozostale dwie barwy, zasad¬ nicze, napiecie skladowej blekitnej zostaje ogra¬ niczone przez filtr 28c do zakresu czestotliwosci 0 — 0,5 megacykla.Problemy wystepujace przy cyklicznym ciagu wyodrebniania z zespolonej skladowej barwnej sygnalu telewizyjnego napiec przedstawiajacych poszczególne barwy zasadnicze oraz sposób ich rozwiazania przez niniejszy wynalazek zostana blizej wyjasnione na podstawie wykresów przed¬ stawionych na fig. 2a — 2e. Jesli skladowa ja¬ skrawosci napiecia sygnalu telewizyjnego ozna¬ czy sie litera M a napiecia czesciowe odpowia¬ dajace zielonej, czerwonej i blekitnej barwie zar sadniczej przenoszonego obrazu oznaczy literami G, R i B, otrzymuje sie nastepujace równanie dla skladowej jasnosci: 1 11 M = — G + — R + — B (1) Amplituda szczytowa wytworzonej w nadajni¬ ku barwnej fali nosnej wynosi w przypadku mo¬ dulacji tej fali nosnej napieciem przeditawia- 3Jacym nasycona barwe zasadnicza y napiecia wyjsciowego urzadzenia analizujacego obraz, przedstawiajacego odnosna barwe. Wskutek tego Skladowe fali nosnej wystepuja z .amplituda 2 2 2 szczytowa o wysokosci ~- G, — R i —B przy polo- 3 3 3 zeniach fazy lali nosnej 0°, 120° i 240°. Skla¬ dowe te sa przedstawione na fig. 2a.Poniewaz drgania sinusoidalne o danej cze¬ stotliwosci posiadaja tylko dwie wlasciwosci zmienne, a mianowicie amplitude i faze, mozna zastapic wykres wektorowy przedstawiony na fig. 2a wykresem wektorowym wedlug fig. 2b, skladajacym sie z dwóch wektorów X i Z, two¬ rzacych ze soba kat 90°.Wielkosc wektora X w chwili gdy urzadzenie do wybierania barw odbiornika wydziela z ze¬ spolonego napiecia sygnalu barwnego wystepu¬ jaca przy polozeniu fazy 0° fali nosnej barw na¬ piecie skladowej zielonej, wynika z nastepujace¬ go równania: 2^1 1 — G — — R— — B-G-M=X (2 3 3 3 Tak samo wielkosc wektora Z wynika z rów¬ nania: /2 2 \ Z = 0,855 I— R— — Bj (3) Te wydzielone napiecia mozna okreslic jako róznicowe napiecia barwne, gdyz przedstawiaja one napiecie barwne bez skladowych jaskrawo¬ sci. Po pózniejszym dodaniu skladowych jasnosci otrzymuje sie prawidlowe napiecie barwne: (G —M) + M =G (4) Powyzsze równania maja zastosowanie w przy¬ padku, gdy urzadzenie do wybierania barw w od¬ biorniku pracuje scisle synchronicznie i w fazie Z porównania równan (5) i (7) wynika, ze czlony kosinusowe prawie nie wplywajace na dobroc odtwarzania barw sa w obydwóch równaniach równe sobie, natomiast czlony sinusowe oby¬ dwóch równan wplywajace na dobroc odtwarza¬ nia barw znosza sie wzajemnie, wskutek czego zostaje usuniete wywolywane przez nie znie¬ ksztalcenie barw.Podane wyzej wyjasnienia dotyczace zielonej skladowej napiecia odnosza sie równiez do czer¬ wonej i blekitnej skladowej napiecia, tak ze zgodna z wynalazkiem okresowa zmiana kolej- a z urzadzeniem do "modulacji barwnej w nadaj¬ niku. Jesli jednak pomiedzy tymi dwoma urza- :, dzeniami istnieje róznica w fazie, jak to zazna- 3 czono za pomoca wektora Xt na fig. 2c, dla wiel¬ bi kosci tego wektora stosuje sie zamiast równania (2) nastepujace równanie: (G — Mx) = X± = cos 8 (-G —-R — -b)+ \3 3 3 / sin 9 (0,866) (— R — B) (5) [ \3 3 / i Gdy róznica fazy 6 jest bardzo mala, wówczas i wartosc cos @ jest bliska jednosci a niewielka róznica wartosci czlona kosinusowego równania (5) w stosunku do równania (2) powoduje jedy¬ nie nieznacznie zmniejszanie nasycenia barwy.Czlon sinusowy powoduje jednak nawet przy niewielkiej wartosci B znaczna modulacje skros- na a tym samym znaczne znieksztalcenie barw, które juz przy 0 —10° wynosi okolo 10 0/Q. Wy¬ nalazek ma za zadanie usuniecie tego niekorzyst¬ nego oddzialywania czlonu sinusowego.Na fig. 2d i 2e przedstawiono zgodne z wyna¬ lazkiem rozwiazanie tego problemu. Fig. 2d od¬ powiada fig. 2a, z ta jednak róznica, ze wektory czerwonej i blekitnej skladowej napiecia zostaly wzajemnie zamienione, tzn., ze wybieranie na¬ piec barwnych odbywa sie w innej kolejnosci, niz w przypadku przedstawionym na fig. 2a.Wskutek tego równiez wzajemny stosunek wek¬ torów X i Z' na fig. 2e jest inny niz wzajemny stosunek wektorów X i Z na fig. 2b, a wielkosc wektora Z' wynika z równania: 71 = 0,866 (— B — — Rj (6) Przy tym wektor X± na fig. 2c otrzymuje naste¬ pujaca nowa wartosc: (7) nosci wybierania skladowych napiecia sygnalu, odpowiadajacych barwom zasadniczym, usuwa modulacje skrosna we wszystkich trzech kana¬ lach napiecia sygnalów barwnych. Jak podano wyzej, elektronowy przelacznik 33 zmienia ko¬ lejnosc wybierania barw przy kazdej zmianie obrazu czesciowego. Przy nadawaniu telewizyj¬ nym sposobem przeplatania linii, linie kazdego obrazu czesciowego znajduja sie miedzy liniami poprzedzajacego obrazu czesciowego. Skoro wiec na skutek róznicy w fazie miedzy nadajnikiem a odbiornikiem w liniach jednego obrazu czes- Xi — cos /2 1 1 \ /2 2 \ 0l7G-iR-iB) + sin e (0'866) (iB_ T R) 4oiowego powstanie zaklócenie barwy, wówczas wskutek zgodnej z wynalazkiem zmiany kolej¬ nosci wybierania powstanie w liniach nastepne¬ go obrazu czesciowego polozonych miedzy tymi liniami odwrotne znieksztalcenie barwy. Oko ludzkie wyrównuje samoczynnie przeciwne znie¬ ksztalcenia barwy w sasiadujacych ze soba li¬ niach, przy czym otrzymuje sie w ten sposób wrazenie prawidlowego odtwarzania barw.Poniewaz oko ludzkie jest bardziej wrazliwe na zmiany jaskrawosci niz na róznice w bar¬ wach, dostrzega ono w obrazie odtwarzanym za pomoca urzadzenia przedstawionego na fig. 1 jeszcze pewne migotanie pomiedzy sasiednimi liniami. Na fig. 3 przedstawiono odmiane wy¬ konania urzadzenia wedlug fig. 1, która nie wy¬ kazuje wspomnianych wad. Urzadzenie to rózni sie od przedstawionego na fig. 1 zasadniczo tym, ze stosunek fazy miedzy napieciami odpowiada¬ jacymi trzem barwom zasadniczym wynosi w tym przypadku 0°, 90° i 180°, a nie 0°, 120° i 240° jak w urzadzeniu wedlug fig. 1. Ponadto zas w tym przypadku skladowa jaskrawosci ze¬ spolonego napiecia sygnalu telewizyjnego zawie¬ ra jedynie skladowe napiecia odpowiadajace zie¬ lonej i czerwonej barwie zasadniczej, a to z uwa¬ gi na to, ze oko ludzkie jest stosunkowo niewraz¬ liwe na barwe blekitna, wskutek czego barwa * ta nieznacznie tylko przyczynia sie do wrazenia jaskrawosci obrazu. Skladowa jaskrawosci M wynika wiec z nastepujacego równania: 2 1 M = — G + —R (8) 3 r 3 a skladowa barwna w polozeniu fazy 0° barwnej, fali nosnej z równania: 2 2 R — M = — R— — G= — 2 (G — M) (9) o o Z równania (9) wynika, ze skladowa barwna przy 180° równa sie 2 (G — M)), a przy 90° k (B — M), przy czym „k" stanowi wspólczynnik 2 wzmocnienia, np —. Jesli wiec przy 0° wybiera o sie np. napiecie czerwonej skladowej a przy 180° napiecie zielonej skladowej, mozna do wybiera¬ nia obydwóch napiec stosowac ten sam demo¬ dulator. Przy tym jedno napiecie, np. R — M, stosuje sie w takiej postaci, w jakiej zostalo wybrane, podczas gdy drugie, np. G — M, wy¬ dziela sie z napiecia R — M przez odwrócenie fazy. W tym celu wyrzadzeniu wedlug fig. 3 do jednego obwodu wyjsciowego filtru 28a jest przy¬ laczone urzadzenie do odwracania fazy 40. Po¬ niewaz w urzadzeniu tego rodzaju poszczególne: napiecia barw wymagaja róznego stopnia wzmoc¬ nienia, przewiduje sie dla kazdego napiecia bar¬ wnego osobny wzmacniacz 1305, 130a i 13Qc., Wzmocnienie w kanale zawierajacym wzmac¬ niacz 130c winno byc 1,: V« razy wieksze od wzmocnienia w kanale zawierajacym wzmac¬ niacz 130b i 3 razy wieksze od wzmocnienia w kanale zawierajacym wzmacniacz 130a.Przy podanym tu wzajemnym stosunku fazy napiec skladowych barwnych wystarcza do urze^ czywistnienia wynalazku odwracac okresowo faze tych napiec skladowych barwnych, które w sto^ sunku do pozostalych dwóch skladowych barw¬ nych wykazuja róznice fazy 90°. Do tego celu stosuje sie w omawianym przypadku dwa uklady opózniajace 132a i 132b, z których pierwszy po¬ woduje opóznienie o 90°, a drugi — o 270°, Ob¬ wody wejscidwe tych obydwóch ukladów opóz¬ niajacych sa wspólnie przylaczone do generatora 31 sluzacego do wytwarzania fali nosnej barw, a ich obwody wyjsciowe sa polaczone z synchro¬ nicznym demodulatorem 127c za posrednictwem elektronowego przelacznika 133. Przelacznik elek¬ tronowy 133 moze byc podobnie zbudowany, jak przelacznik wedlug fig. la, musi jednak posia¬ dac dwie lampy wlaczajace, które pracuja na zmiane.Zespolona skladowa barwna napiecia sygnalu telewizyjnego doprowadza sie do obwodów wej¬ sciowych demodulatorów 27a i 127c poprzez filtr 29 o zakresie przenoszenia 2,5 — 4 megacykli.Generator 31 steruje demodulatorem 27a syn¬ chronicznie z urzadzeniem do modulacji barwnej nadajnika. Napiecie wyjsciowe R — M tego de¬ modulatora, zawierajace zielona i czerwona skla¬ dowa napiecia barw, dostaje sie poprzez filtr 28a i wzmacniacz I30b do zacisków wyjsciowych 26bt na których zostaje ono polaczone z skladowa jaskrawosci pochodzaca ze wzmacniacza 24. Na¬ piecie czerwonej skladowej zostaje poddane od¬ wróceniu fazy w urzadzeniu 40 i daje napiecie zielonej skladowej G — M, które poprzez wzmac¬ niacz 130a dostaje sie do zacisku wyjsciowego 26a, gdzie zostaje zespolone ze skladowa jaskra¬ wosci pochodzaca ze wzmacniacza 24. Do demo¬ dulatora 127c doprowadza sie napiecie wyjsciowe generatora 31 na przemian z przesunieciem fazy o 90° i 270° poprzez elektronowy przelacznik 133.W obydwóch przypadkach demodulator 127c wy¬ dziela z zespolonej skladowej barwnej blekitna skladowa napiecia B —M i doprowadza ja po¬ przez filtr 28c i wzmacniacz 130c do zacisku wyj¬ sciowego 26c, na którym zostaje ona zespolona ze skladowa jaskrawosci pochodzaca ze wzmac¬ niacza 24. Przelacznik 133, tak samo jak prze- 5lacBUteiM urzadznala ^ifrllig fig I przelacza wyteranie przy kazdym obrazie czesciowym. To okresowe przelaczanie^ talk samo jak w przypad¬ ka)urzadzenia wedlug fig. 1, powoduje usuwanie ewentualnych znieksztalcen barw, parzy czym ii6±ne napiecia barw sa tak dobrane wzgledem siebie odpawiectaHi do wrazliwosci i ludzkiego ctoiciia^poszsczeffMner barwy, ze jaskrawosc obra¬ zu ustala wyiaczme skladowa jaskrawosci a ze- spa£©na*kiadowa barw nie ma wplywu na ja¬ skrawosc obrazu. Z tego powodu zgodna z wy- natozkiem korektura znieksztalcen barw nie wplywa -w omawianym przypadku na jaskra¬ wosc obrazu, tak zz wspomniane wyzej migota¬ nie nieJinoze wystepowac, Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione na fig. 1 i 3 poza .usuwaniem znieksztalcen barw posiada jeszcze- i dalsze zalety. Jesli uklady opóz¬ niajace wykona sie jako nastawne, mozna za ich pomoca nastawiac taki stosunek £azy miedzy urzadzeniami wybielajacymi barwy nadajnika i odbiornika, przy którym wystepuje najwieksze nasycenie-odtwarzanych barw. Wadliwa jednosc fazy urzadzen do wybierania ba£w nadajnika i Odbiornika powoduje bowiem poza znieksztal¬ ceniami barw,jeszcze i zmniejszenie napiec syg¬ nalów^jak-*tcf wynika z równan (5) i (7). Skoro wiec nastawi sie urzadzenie do wybierania barw w^odbiorniku za pomoca odpowiedniej regulacji ffezjf w taki sposób, ze dostarcza on<- maksymal¬ nego napiecia sygnalu, jest ono samoczynnie w faziez Tirzadzeniem ó& wybierania barw w na¬ dajniku i daje mozliwie najlepiej nasycone bar¬ wy wtidtwarzanym obrazie.Fiff: 4 przedstawia czes6 odbiornika podobnego do odbiornika wedlug fig. 3 i uwidacznia szcze¬ góly ^ukladu.Wzmacniacz 24 zawarty w kanale skladowe! jaskrawosci odbiornika wedlug iig. 3 w odbiorniku wediag fig. 4 jest przesuniety do urzadzenia do odtwarzania obrazu. Wskutek te¬ go obwód ^wyjsciowy* filtru 23 jest polaczony bez¬ posrednio z siatka sterujaca lampy oseylógra- ficznej 16. Miedzy filtr 29 sprzezony ze wzmac¬ niaczem i demodulator 27a jest wlaczony obwód rezonansowy 77 skladajacy sie z cewki 50 i kon¬ densatora 51, nastrojony na czestotliwosc 2,5—4 megacyldi. FiKry 28a i 28c przylaczone do de¬ modulatorów 27a*^ I27c zawieraja kondensatory S2a t 53a lub 52c t 5&r, oporniki 67a lub 67e i cewki 54a lub 54c: Lampy wzmacniaczy 130a, 130b i 130c stanowia iriody. Obwód' anodowy triody 130a zawiera polaczone ze soba w szereg poprzez opornik 56a cewki 55a i 57a, wlaczone miedzy anode lantpjr a zródlo napiecia anodowe¬ go Br jak równiez kondensatory 7«a I 70et, po¬ prze- które sa Uziemione obydwa zaciski cewki 55a. Kondensatory te^a przedstawione za pomo?- ca linii kreskowej, gdyz moga one byc utworzone przez pojemnosc rozproszenia cewki lub przez pojemnosc miedzyelektrodowa lampy 130a* Ob¬ wody anodowe lamp J30& 1130c sa zbudowane w podobny sposób. Obwody anodowe lamp lSQa i 130b posiadaja zakres przenoszenia 0 —1 mega- cykla, obwód zas anodowy lampy 130c posiada zakres przenoszenia 0 — 0,5 megacykla. Wspom¬ niane obwody anodowe sa polaczone kazdy z je¬ dna katoda lampy oscylograficznej 16 poprzez zaciski 26a, 26b i 26c Kazdy ze strumieni elek¬ tronów wychodzacych z tych trzech katod sluzy do wytwarzania na ekranie lampy oscylograficz- nej 16 jednego obrazu czesciowego w jednej z trzech barw zasadniczych.Z równoleglym obwodem rezonansowym 77 jest sprzezony dalszy wyrównany równolegly ob¬ wód rezonansowy 58, skladajacy sie z cewki 59 i polaczonych ze soba szeregowo kondensatorów 60.i'61, których punkt polaczenia jest uziemiony.Równiez i ten równolegly obwód rezonansowy jest nastrojony na czestotliwosc 2,5 — 4 megacy- kli i dostarcza dwa napiecia wyjsciowe, przesu¬ niete wzgledem siebie w fazie o 180°. Poniewaz cewka 59 jest indukcyjnie sprzezona z cewka 50 powstaje pomiedzy napieciem w obwodzie 58 a napieciem w obwodzie 77 przesuniecie fazy o 90°. Punkty polaczenia cewki 59 z kondensa- * torami 60 i 61 sa przylaczone kazdy do jednego wzmacniacza 135a lub 135b. Obwody anodowe tych wzmacniaczy zawieraja kazdy jedna z dwóch czesci uzwojenia cewki 62, sprzezonej indukcyjnie z cewka 64 równoleglego obwodu rezonansowego 63, skladajacego sie z cewki 64 i kondensatora 155, Obwód ten jest nastrojony tak. samo, jak i ob¬ wód 77, tak ze powstajace w nim napiecia sa przesuniete w fazie o + lub — 90° w stosunku do napiecia wyjsciowego filtru 29, zaleznie od tego, który ze wzmacniaczy 13ba lub 135b jest wlasnie czynny. Wspomniane wzmacniacze sa sterowane poprzez zaciski 20 impulsami synchro¬ nizujacymi sygnalu telewizyjnego.Generator 31 sluzacy do wytwarzania fali nos¬ nej barw jest przylaczony do demodulatorów 27a i 127c poprzez kondensatory 66a i 66c. Kazdy z demodulatorów posiada dzielnik napiecia, slu¬ zacy do wytwarzania odpowiedniego przedpiecia i wlaczony pomiedzy zródlo napiecia + C a zie¬ mia. Dzielnik napiecia demodulatora 27a. sklada sie z oporników 68a i 69a, których punkt pola¬ czenia jest polaczony z punktem polaczenia kon¬ densatorów 52a i 53S0L Dzielnik napiecia demodu¬ latora 127c sklada sie z oporników 6$c i 69c, Wzmacniacz 130a otrzymuje przedpiecie ze zró- dla,napiecia -b C poprzez oporniki 70 I 71 sta- 6jaoiKlaae tlzielnik napiecia. Biatka sterujaca iam- %& tsKzmacniajacej J3Ga jest uziemiona poprzez kondensator 72. Dodatnie przedpiecie dostarczo¬ ne przez^zródlo napiecia •+ C. jsluzy do wyrówny¬ wania czesci ujemnego przedpiecia, powstajacej w obwodzie wyjsciowym ^demodulatora 27a z do¬ prowadzonej do .niego fali .nosnej barw. W celu otrzymywania w obwodach anodowych wzmac¬ niaczy 130a 1130b urzadzenia wedlug fig. 3 na¬ piec odpowiednio przesunietym w fazie o 180°, katody lamp 13Qa i 130b sa wzajemnie polaczone i uziemione poprzez wspólny opornik 74. Opornik ten jest tak dobrany, ze opór jego jrówna sie w przyblizeniu oporowi wejsciowemu lampy 13Qa, tak-ze wzmocnienie tej lampy wynosi okolo polowe wzmocnienia lampy 130b..Zaciski "i3 sluza do laczenia cewek odchylaja¬ cych lampy oscylograficznej z generatorem linii i ^generatorem ramki.Skladowa jaskrawosci napiecia zespolonego sygnalu telewizjrjnego doprowadzona do zacis¬ ków 25 dostaje sie poprzez filtr 23 do siatki ste¬ rujacej lampy oscylograficznej 16. Zespolona skladowa barwna napiecia sygnalu telewizyjne¬ go zostaje doprowadzona poprzez obwód rezo¬ nansowy 77 do katody prostownika zawartego w demodulatorze 27a, którego anoda otrzymuje napiecie wyjsciowe z generatora 31. Na oporniku roboczym 67a powstaje wówczas napiecie czer¬ wonej skladowej R — M, doprowadzane do siat¬ ki sterujacej lampy wzmacniajacej 130b poprzez filtr 28a, Napiecie to zostaje tu wzmocnione i do¬ staje sie do tej katody lampy oscylograficznej 16, z której wychodzi promien katodowy sluzacy do wytwarzania czerwonego obrazu czesciowego.Czesc napiecia wyjsciowego wzmacniacza 130b dostaje do opornika 74 w obwodzie katodo¬ wym tej lampy. Poniewaz opór tego opornika równa sie oporowi wejsciowemu lampy 130af po¬ wstaje w obwodzie wyjsciowym lampy 130a na¬ piecie, którego amplituda wynosi polowe napie¬ cia wyjsciowego lampy 130b i jest przesuniete w fazie wzgledem tego ostatniego o 180°. Napie¬ cie to stanowi zielona skladowa napiecia i jest doprowadzane do tej katody lampy oscylograficz¬ nej 16, z której wychodzi promien katodowy wy¬ twarzajacy zielony obraz czesciowy.Zespolona skladowa barwna napiecia sygnalu telewizyjnego wystepuje w obwodzie rezonanso¬ wym 58 w fazie przesunietej o 90° wzgledem fazy w obwodzie rezonansowym 77. "Na zaciskach cewki 58 powstaja wskutek tego napiecia prze¬ suniete w fazie wzgledem siebie o 180° a wzgle¬ dem napiecia doprowadzanego do prostownika demodulatora 27a o £0°. napiecia te dostaja sie -do wanrrarcnfecay I3Sa i;"T33b. "Wzmacniacze te sa rcafcsczemian ui^chairtto»^o»z sygnaly sywhro- nizujace doprowadzane popraez zaciski 20, i to w taki sposób, ze -kazdy z nich dziala w ciagu czasu wyswietlania jednego obrazu czesciowego.Wskutek tego podczas nastepujacych po sobie obrazów czesciowych powstaja w obydwóch czes¬ ciach uzwojenia 62 .napiecia przesuniete w fazie wzgledemjaiebie o 1809 a wzgledem napiecia wyj¬ sciowego .filtru 29 o 90°. Napiecia te przechodza poprzez obwód rezonansowy $3 .dzieki zastoso¬ waniu spnzezenia .tego obwodu, z uzwojeniom 62 bez przesunieria Jazy i dostaja sie do katody prostownika ^zawartego w demodulatorze 127c.Ten demodulator dziala w podobny, sposób, jak demodulator 27at przy czym powstaje w obwo¬ dzie ujsciowym ^wzmacniacza 130c,napiecie ble¬ kitnej skladowej B-—M. Napiecie to, doprowa¬ dzane, do katody lampy .oscylograficznej wytwa¬ rzajacej blekitny ^óbraz czesciowy, wykazuje podczas nastepujacych po sobie obrazów czescio¬ wych na przemian przesuniecie fazy o 90° i o.270° wzgledem napiec doprowadzanych do obydwóch pozostalych katod lampy oscylogra¬ ficznej.Urzadzenie wedlug fig. 4 posiada pewne zalety w stosunku do urzadzenia wedlug fig. .3. Nie po¬ siada ono wzmacniacza 24, poniewaz laczenie skladowych jaskrawosci z .trzema napieciami barwnymi odbywa sie w samej lampie oscylo¬ graficznej. Ponadto nie posiada ono równiez u- kladów opózniajacych 132a i 132b, poniewaz prze¬ sunieciu fazy zamiast fali nosnej barw poddaje sie zespolona skladowa barwna, przy czym prze¬ suwanie fazy przeprowadza sie w prosty sposób za pomoca indukcyjnie sprzezonych obwodów.Wzmacniacze 135a i 135b, powodujace okresowa zmiane przesuniecia fazy blekitnej skladowej na¬ piecia o 90° lub 270°, moga byc oczywiscie umie¬ szczone równiez za demodulatorem 127c lub na¬ wet za wzmacniaczem 130c.Dla wykonywania wynalazku oczywiscie jest konieczne, by okresowa zmiana. Irolejnosci wy¬ bierania napiec barw zasadniczych z zespolonej skladowej barwnej, opisana w zwiazku z odbior¬ nikami przedstawionymi na fig. 1, 3 i 4, byla uzupelniona po stronie nadajnika odpowiednia okresowa zmiana kolejnosci wybierania napiec barw zasadniczych dostarczanych przez trzy lam¬ py obrazowe w celu tworzenia zespolonej skla¬ dowej barwnej. Na fig. 5 przedstawiono nadaj¬ nik odpowiadajacy odbiornikowi wedlug fig. 1, a na fig. 6 — nadajnik odpowiadajacy odbior¬ nikom wedlug fig. 3 i 4. Odbiorniki wedlug fig. 3 i 4 moglyby oczywiscie równiez byc ^stosowane z nadajnikiem wedlug fig. 5, gdyby wnim prze- *prowadzano odpowiednie wzajemne mieszanie 7poszczególnych skladowych napiecia sygnalu barwnego.Nadajnik wedlug fig. 5 posiada urzadzenie obrazowe 80, dostarczajace trzech napiec barw zasadniczych, odpowiadajace jaskrawosci i bar¬ wie czesci nadawanego obrazu. Impulsy synchro¬ nizujace, sterujace to urzadzenie doprowadza sie róWniez do generatora 81 sluzacego do wytwa¬ rzania fali nosnej barw oraz do przelacznika elektronowego 82. Kazde sposród trzech napiec barw zasadniczych dostaje sie do jednego z fil¬ trów 83at $3b i 83c, a ponadto wszystkie trzy na¬ piecia sa doprowadzane do mieszacza 84. Filtry 83a i 83b posiadaja zakres przenoszenia 0 — 1 me- gacykla, a filtr 83c posiada zakres przenoszenia 0—0,5 megacykla. Kazdy z tych filtrów jest po¬ laczony z jednym z modulatorów synchronicz¬ nych 85a, 85b lub 85c, a obwody wyjsciowe tych demodulatorów sa przylaczone do wspólnego mieszacza 86, zawierajacego filtr o zakresie prze¬ noszenia 2,5 - - 4 megacykli. Mieszacze 84 i 86 sa polaczone z dalszym wspólnym mieszaczem 87, do którego poprzez wzmacniacz 88 przylaczony jest wlasciwy stopien nadawczy 89, w którym fala nosna nadajnika jest modulowana napie¬ ciem wyjsciowym wzmacniacza 88, a nastepnie wypromieniowywana.Jeden: obwód wyjsciowy generatora 81 jest po¬ laczony bezposrednio z modulatorem 85a, pod¬ czas gdy dwa dalsze obwody wyjsciowe genera¬ tora sa przylaczone do modulatorów 85b i 85c poprzez uklady opózniajace 26b i 26c oraz prze¬ lacznik elektronowy 82. Przelacznik elektrono¬ wy 82 moze posiadac taka sama budowe jak przelacznik 31 odbiornika wedlug fig. 1 i prze¬ lacza uklady opózniajace 76b i 76c, z których jeden powoduje przesuniecie fazy o 120°, drugi aas o 240°, przy czym laczy on te uklady na prze¬ mian z modulatorami 85b i 85ct tak ze kolejnosc, 1f jakiej te dwa modulatory staja sie czynne \£ stosunku do modulatora 85a zostaje zmieniona fo kazdej zmianie obrazu czesciowego. Miesza¬ cze 84, 86 i 87 moga posiadac tyle pentod, ile napiec ma byc ze soba zmieszanych, przy czym obwody anodowe tych pentod sa polaczone rów¬ nolegle a napiecia podlegajace zmieszaniu sa do¬ prowadzane do siatek sterujacych pentod.Nadajnik wedlug fig. 6 rózni sie od nadajnika przedstawionego na fig. 5 tym, ze fala nosna barw jest w nim modulowana napieciami barw¬ nymi w odstepach fazy wynoszacych 90°, przy czym zielona skladowa napiecia uzyskuje sie przez odwrócenie fazy z napiecia czerwonej skla¬ dowej, a skladowa jaskrawosci zawiera jedynie skladowa zielosia icz$rwpna. ? nie przedstawio¬ nego na ry|fentó urzadzenia obrazowego czerwo¬ na skladowa napiecia jest doprowadzana do mie¬ szacza 8ib9 blekitna skladowa — do mieszacza 84c a zielona i czerwona — do mieszacza 184.Pomiedzy jednym obwodem wyjsciowym mie¬ szacza 184 i jednym obwodem wejsciowym kaz¬ dego z mieszaczy 84b i 84c jest wlaczone urza¬ dzenie 94 do odwracania fazy. Mieszacze 84b i 84c sa polaczone poprzez filtry 83b i 88c z mo¬ dulatorami 185a i 185b, sterowanymi przez gene¬ rator 81. Napiecie generatora 51 jest doprowa¬ dzane do modulatora I85a bezposrednio a do mo¬ dulatora 185b na przemian poprzez dwa uklady opózniajace l$6b i 176c, z których jeden powodu¬ je przesuniecie fazy o 90°, drugi zas o 270°. Ukla¬ dy te sa przylaczane na przemian do generatora 81 za pomoca elektronowego przelacznika 182.Modulatory 185a i 185b sa polaczone z dalszym mieszaczem 87 poprzez mieszacz 86 polaczony z filtrem o zakresie przenoszenia 2,5 — 4 mega¬ cykli, przy czym do mieszacza 87 jest ponadto przylaczony mieszacz 184.W nadajniku wedlug fig. 5 napiecie wyjsciowo generatora 81 jest modulowane w modulatorach synchronicznych 85a, 85b i 85c w odstepach fazy wynoszacych 120° jednym z trzech napiec skla¬ dowych barw zasadniczych. Modulacja napieciem zielonej skladowej odbywa sie zawsze w polo¬ zeniu fazy 0°, podczas gdy kolejnosc modulacji napieciem czerwonej i blekitnej skladowej zmienia sie przy kazdej zmianie obrazu czescio¬ wego. Napiecia wyjsciowe trzech modulatorów synchronicznych zostaja zmieszane w mieszaczu 86. Czesc tego zmieszanego napiecia, obejmujaca zakres czestotliwosci 2,5 — 4 megacykli, jest mie¬ szana w mieszaczu 87 z skladowa jaskrawosci pochodzaca-z mieszacza 84 i skladajaca sie z su¬ my trzech napiec skladowych barwnych. Na¬ stepnie ta mieszanina moduluje sie fale nosna.W nadajniku wedlug fig. 6 napiecie czerwonej skladowej jest doprowadzane do mieszacza 84b a napiecie blekitnej skladowej do mieszacza 84c.Do kazdego z tych napiec dodaje sie poprzez urzadzenie do odwracania fazy 94 ujemna skla¬ dowa jaskrawosci, tak ze w obwodach wyjscio¬ wych wspomnianych wyzej mieszaczy wystepuje napiecie R—M lub B—M, które doprowadza sie do synchronicznych modulatorów 185a i 185b po-* przez filtry 83h i 83c. Tu moduluje sie nimi na-^ piecie wyjsciowe generatora 82, przy czym mo¬ dulacja napieciem R — M odbywa sie w modu¬ latorze 185a przy polozeniu fazy 0°, a modulacja napieciem B —M w modulatorze 185b podczas zmiany nastepujacych po sobie obrazów czescio¬ wych na przemian przy polozeniach fazy 90° lub 270°. Napiecia wyjsciowe obydwóch modu¬ latorów synchronicznych zostaja ze soba zmie- 8szaror^r mkszacm *0 a ich czesc obejmujaca za¬ kres czestotliwosci 2,5—4 megacykli jest mie¬ szana w mieszaczu 87 z pochodzaca z mieszacza 184 skladowa jaskrawosci, skladajaca sie z. zie- lonei i czerwonej skladowej napiecia barwnego, okreslona równaniem (8).W opisanych wyzej przykladach wykonania przedmiotu wynalazku okresowo zmieniano za pomoca przelacznika czas lub faze doprowadza¬ nia zespolonej skladowej barwnej lub miejscowo wytwarzanej fali nosnej barw do urzadzenia wybierajacego barwy. Jesli na modulowana w czasowych odstepach fale o dwóch pasmach bocznych nalozy sie druga harmoniczna tej fali, powstanie-druga fala modulowana, której sred¬ nia czestotliwosc jest równa czestotliwosci pierw¬ szej fali modulowanej, natomiast widmo czestot¬ liwosci jest odwrotne w porównaniu z widmem czestotliwosci pierwszej fali modulowanej. Jesli np. nalozy sie na fale o czestotliwosci 3,5 mega- cykla i pasmach bocznych o zakresie czestotli¬ wosci 2,5 — 4 megacykli fale o czestotliwosci 7 megacykli, powstaje fala o czestotliwosci 3,5 megacykla i pasmach bocznych o zakresie cze¬ stotliwosci 3 — 4,5 megacykla. Przy tym uprze¬ dnie dolne pasmo boczne staje sie górnym pas¬ mem bocznym a uprzednie górne pasmo boczne staje sie dolnym pasmem bocznym. To odwró¬ cenie widma czestotliwosci powoduje równiez odwrócenie polozenia fazy modulacji Przez od¬ powiednie dobranie stosunku fazy nakladanych na siebie fal mozna osiagnac, ze co najmniej jed¬ na skladowa modulacji produktu nakladania fal jest w fazie z odpowiednia skladowa modulacji zmodulowanej fali podstawowej.Okresowa zmiana kolejnosci modulacji barw¬ nej fali nosnej trzema barwami zasadniczymi, stanowiaca przedmiot wynalazku, wymaga, jak to wynika z fig. 2b i 2e, by co najmniej jedna ze skladowych modulacji zachowywala stale te sama faze a skladowe przesuniete w stosunku do niej w fazie o 90° mialy odwrotny znak. Zwa¬ zywszy wyzej opisane stosunki przy nakladaniu na siebie dwóch fal bedacych do siebie w sto¬ sunku harmonicznym jasne jest, ze pozadana zmiane kolejnosci drugiej skladowej modulacji mozna osiagnac przez takie dobranie stosunku fazy fali podstawowej do jej drugiej harmonicz¬ nej, iz polozenie fazowe jednej skladowej modu- lacyjnej pozostaje niezmienione przy nakladaniu, podczas gdy polozenie fazowe obydwóch pozo¬ stalych skladowych zostaje zamienione. Jesli sie nastepnie uzyjr: na przemian fale podstawowa i produkt nakladania fal do przenoszenia skla¬ dowych modulacji otrzyma sie pozadana okre- sowa ztniane kolejnosci skladowych modul*elL Na lig. 7 przedstawiono kanal sygnatów* baaw* nych odbiornika zbudowany dla pracy wyz«J opisanym sposobem. ^ ^ Urzadzenie wecBug ii$. 7 zawiera wzmacniac* 30, odpowiadajacy wzmacniaczowi 30 odbiorni¬ ka wedlug fig. 1. Obwód wyjsciowy tego wzmac¬ niacza jest polaczony z przelacznikiem elektro¬ nowym 233 z jednej strony bezposrednio przSr wodem 90, a z drugiej strony poprzez modula¬ tor 91 i Jiltr Q2 o zakresie przenoszenia 2,5-*•• 4»5 megacykla. Do przelacznika sa przylaczone syn* chronocsne demodulatory 2270, 227b i %%?cM Ge* neratpr 3J sluzacy do wytwarzania fali no&nej barw jest polaczony z demodulatorem 227a bez* posrednio a z demodulatorami 227b i 227c poprzez uklady opózniajace 32a i 32b. Ponadto do gene¬ ratora 31 jest przylaczony wzmacniacz 93 slu¬ zacy do wzmacniania drugiej harmonicznej na¬ piecia wyjsciowego generatora, który jest po¬ laczony z modulatorem 91. .Napiecie wyjsciowe wzmacniacza 30 obejmu¬ jace zakres czestotliwosci 2,5 — 4 megacykli do*: staje sie z jednej strony do elektronowego prze-* lacznika 233 a z drugiej strony do zrównowazo¬ nego modulatora 91, w którym naklada sie na nie druga harmoniczna napiecia wyjsciowego gene5- ratora 31. W przypadku gdy napiecie wyjsciowe generatora 31 posiada czestotliwosc 3,5 mega¬ cykla, w obwodzie wyjsciowym modulatora po¬ wstaja drgania modulowane o sredniej czestot¬ liwosc 7 megacykli i drgania wypadkowe o cze¬ stotliwosci 3,5 megacykla i pasmach bocznych obejmujacych zakres czestotliwosci 3 — 4,5 me¬ gacykla. Te ostatnie drgania doprowadza sie równiez do elektronowego przelacznika 233 po¬ przez filtr 92. Przelacznik 233 laczy na przemian przewód 90 i filtr 92 z trzema synchronicznymi demodulatorami 227a, 227b i 227c. Gdy przewód 90 jest polaczony z synchronicznymi demodu¬ latorami, demodulatory te pracuja w kolejnosci ustalonej generatorem 31 i ukladami opóznia¬ jacymi 32a i 32b, Gdy natomiast filtr 92 jest po¬ laczony z synchronicznymi demodulatorami, wówczas do demodulatorów sa doprowadzane wyzej wspomniane drgania wypadkowe o cze¬ stotliwosci 3,5 megacykla wraz z pasmami bocz¬ nymi, które w stosunku do drgan podstawowych pochodzacych ze wzmacniacza 30 sa odwrócone, przy czym wskutek odwróconej kolejnosci skla-* dowych modulacji tych drgan równiez i demo¬ dulatory pracuja w odpowiednio zmienionej kor lejnosci. W przynaleznym nadajniku zmiana ko¬ lejnosci skladowych modulacji fali nosnej barw moze byc przeprowadzana badz w ten sarn spo¬ sób, jak w urzadzeniu wedlug fig. 7, badz tez Pprzez odpowiednie zastosowanie jednego z urza¬ dzen wedlug fig. 5 lub 6 do urzadzenia wedlug fig. 7. W opisanych wyzej przykladach wykona¬ nia wynalazku przyjeto, ze zmiana kolejnosci wybierania napiec barwnych winna byc dokony¬ wana przy kazdej zmianie obrazu czesciowego.Zmiana ta jednak moze byc dokonywana rów¬ niez po kazdej zmianie ramki lub po kazdej zmianie linii, lub miedzy wybranymi punktami ramki, albo w kazdorazowo po wybraniu dowol¬ nej grupy punktów lub linii. W celu zmniejsze¬ nia migotania pomiedzy sasiednimi liniami moze sie nawet okazac rzecza pozadana, by przepro¬ wadzac powyzsza zmiane z czestotliwoscia wiek¬ sza od czestotliwosci zmiany ramki, np. kazdo¬ razowo po wybraniu jednej grupy linii Dzieki urzadzeniu wedlug wynalazku zaklócenia wy¬ stepujace w odtwarzanym obrazie jako wzory interferencyjne a wywolane skrosna modulacja skladowych barwnych lub innymi przyczynami, zostaja równiez zmniejszone, gdyz w tym przy¬ padku wystepuja one w róznych miejscach obra¬ zu i wskutek tego sa mniej widoczne. PL