PL36879B1 - - Google Patents

Description

Celem odwzorowania punktu, lezacego w tere¬ nie, tachymetri a zwykla dokonuje pomiaru trzech elementów, a to: kata poziomego, kata piono¬ wego oraz odczytu trzech nitek krzyza. Z odczyta¬ nych elementów oblicza sie wysokosc punktu, jego odleglosc od instrumentu, a nastepnie nanosi sie na plan przy pomocy nainosników. Wada powyzszej metody jest koniecznosc dokonywania odczytów i obliczen Wszystkich elementów odnosnie kazdego punktu, zupelny brak kontroli nad dokonanymi odczytami i koniecznosc dwukrotnego obliczania kontrolnego, duzy wysilek przy niejednokrotnie niepotrzebnej dokladnosci, powolnosc metody i wyplywajace stad duze koszta.Tych wad unika sie dziewa zastosowaniu tachy- mefcru graficznego stolikowego wedlug wynalazku.Metoda tachymetrii graficznej stolikowej polega na tym, ze przez wprowadzenie do zwyklego ta- *) Wlasciciel paten/tu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest Wlodzimierz Kunzek. chymetru dodatkowych i nieskomplikowanych czesci, umozliwia sie nim takie zmechanizowanie czynnosci wyzej opijanych, iz wystarcza, nastawier nie lunely, na cel i odklucie na podlozonej kalce nastawionego punktu bez dokonywania innych czynnosci i cKlczytfcw; Z wzajemnych przesuniec odklutych punktów na kalce w sensie podluznym i poprzecznym, przy zastosowaniu specjalnego no- mogramu, odczytuje sie wprost róznice wysokosci punktów, a ponadto kalka, jako wynik prac polo¬ wych, Ibedaca foftogirafia skazonej perspektywy terenu, jest [równoczesnie gotowym nanosnikiem.Naniesienie przeto polega na odpowiednim przy¬ lozeniu i zorientowaniu kalki, a nastepnie me¬ chanicznym odklluoiu na pdan zdjetych punktów.Na zalaczonych rysunkach fig. 1 przedstawia perspektywiczny widok zgloszonego tachymetru graficznego stolikowej, fig. 2 — przyklad zdje¬ cia terenu metoda przekrojów, fig. 3 ^ przyklad zdjecia terenu metoda wzdluz-cel5%^ fig. 4 — nomogram do graficznego odczytywania róznic wysokosci fig. 5 — kalke z odkluitymi punktamiterenu, fig, 6 — przyklad nasposób odczytywania na planie pir^r pomocy nomogramu (fig. 4) róznic wyBokdsdpuBfctów.De*osi poziomej obrotu lunety (fig. 1) jest przy¬ twierdzony wycinek stozkowego kola zebatego a, który zazebia sie z kólkiem stozkowym b, dzieki zas wspólnej osi z tym kólkiem wspólpracujace z nim-kolo zebate c przesuwa zebatke d. Obro¬ tom lunety dokola osi poziomej odpowiadaja pro¬ porcjonalne, linowe przesuniecia zebatki d. i po¬ laczonego z nia nakluwacza e. Do nieruchomej czesci instrumentu przytwierdzono druga zasad¬ nicza czesc stolika f w ksztalcie pierscienia ró¬ wniez pod wspomnianym nakluwaczem e. Sto¬ lik f sluzy do przytwierdzania na nim przy po¬ mocy uchwytów g kalki. Obrotom lunety dokola osi pionowej odpowiadaja identyczne przesunie¬ cia nakluwacza e nad stolikiem f. Dzieki zasto¬ sowaniu odpowiedniej przekladni do poprzednich koi zebatych a, b i c otrzymuje sie dokladnosci jak w tachymetrii zwyklej.W pracy polowej tachymetrem graficznym we¬ dlug wynalazku wyodrebniaja sie trzy sposoby po¬ miaru. Sposób przekrojów, dajacy zupelne zme¬ chanizowanie czynnosci, polega na dokonaniu szeregu przekiroi terenu z jednego stanowiska. Po¬ czatek i koniec kazdego przekroju jest znany, tj zdjety innym sposobem, np. sposobem tachymetrii zwyklej. Na fig. 2 uwidoczniono takie przekroje ze stanowiska 1 miedzy punktami A, B, C,. Na fig. 3 uwidoczniono sposób pomiaru wzdluz celowej dla odpowiednich konfiguracji terenu. Dla tego sposobu (nalezy odczytac nitki krzyza. Dla terenów o specjalnie urozmaiconej (konfiguracji stosuje sie zwykla metode punktów rozproszonych. A wiec sposób tachymetrii graficznej przewiduje zatem tereny o konfiguracji, umozliwiajacej zdjecie przekrojami.Przebieg pracy polowej jest szybki, zwlaszcza przy uzyciu pierwszego sposobu. Nastawia sie lu¬ nete na pitnkjt poczatkowy A wszystkie elementy tachymetrii zwyklej i odklu- wa. Nastepne punkty charakterystyczne (przekroju otrzymuje sie przez nastawienie krzyza lunety na stale miejisce na tyczce (wzamian laty), po czyim odkluwa sie na kalce. Do obliczania wysokosci punktów na postawie wielkosci odstepów odkluc sluzy nomogram (fig 4), sporzadzony dla równa¬ nia dh = tg/Jx, zredukowany do poziomu, przy czym d oznacza odleglosc od instrumentu do celu, fi — kat pionowy miedzy pozioma a celowa do pumktu na tyczce. W wyniku prac polowych otrzy¬ muje sie kalke z odklutymi punktami terenu.Dzieki temu, ze uchwyty g kalki posiadaja naklu¬ cia otrzymuje sie cztery diametralnie przeciwlegle otworki, przy polaczeniu których otrzymuje sie srodek kola kalki (fig. 5, a1, a2, a3, a*). Otrzymany srodek przyklada sie do (planu, do punktu, odwzo- rujacego stanowisko instrumentu, orientuje sie kalke na znany staly kierunek, po czym mecha¬ nicznie wzdluz prostej laczacej oba punkty poczat¬ kowe A, B przekroju odkluwa sie pozostale punkty z kalki na plan.Celem obliczenia wysokosci punktów wykresla sie na kalce luk kola o promieniu 0° w odniesieniu do stanowiska St I (fig. 5), tj. do punktu, dla któ¬ rego istnialo polozenie lunety poziome lub o zna¬ nym kacie nachylenia. Luk narysowany stanowi poziom porównawczy, od któregoodmierza sie od¬ leglosci poszczególnych puirsktów ©dklutych i znaj¬ duje sie wartosci na monogramie, bedace ich ró¬ znicami wysokosci. Oznaczajac punkty przecie¬ cia sie promienia St I z lukiem kola przechodza¬ cego przez punk O0, lx, 2x, 3x itd., otrzymuje sie róznice wysokosci tychze punktów od plaszczy¬ zny warstwowej na wysokosci celowej poziomej w postaci odcinków l—lx, 2—2x, 3—3x itd. Aby obliczyc prawdziwa wartosc tych odcinków, przyklada sie poczatek O nomogramu do punktu St I jak na fig. 6, po czym dosuwa sie pozioma Imie zerowa nomogramu, zaopatrzona w podzial- ke 0, 10, 20, 30, itd. w skali planu, do szukanego punktu, uzyskujac w ten sposób odleglosc zre dukowana celowej. Rozwartosc cyrkla 1—lx = dhl, wzieta z kalki (fig. 5), przyklada sie do no¬ mogramu (fig. 6) wspomnianego miejsca linii zerowej i odczytuje gotowy wynik. Wynik ten, dodany do wysokosci celowej, daje wysokosc punktu. Odnosnie innych sposobów nalezy obli¬ czyc i zredukowac na poziom na nomogramie wpierw dlugosc celowej, a nastepnie obliczyc jak poprzednio, wysokosc punktu. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenie patentowe • Tachymetr graficzny stolikowy znamienny tym, ze posiada na osi lunety umocowany wycinek stoz¬ kowego kola zebatego (a), zazebiajacego sie przez stozkowe kólko zebate (b) i osadzone z nim na wspólnej osce walcowe kolo zebate (c) z uzebie¬ niem wykonujac ruch liniowy zebatki (d), do przedluzenia której przymocowany jest nakluwacz (e) oraz ze stolika (/), przytwierdzonego do spo¬ darki tachymetru, przy czym na stolik ten nakla¬ da sie szkicówke odkluwana przez nakluwacz (e)m Krakowskie Okregowe Przedsiebiorstwo Miernicze Zastepca: Kolegium Rzeczników PatentowychDo opisu patentowego nr 36879 Ark. 1Do opisu patentowego nr 36879 Ark. 2 fl A 2 Fig.

2. Fig. 4 A* ?• ;¦• 4» S' V 9 \ \ \ 0 to 30 i*o . / / to &o : y / ?*" / / X &0 SO *00 HO *20 fto (40 '50 *60 f" £% Pim_ up 70 ' fSO rr l—1 1 ~f - ^ j——Y^^^j Fig- 5 Fig-* ,Frasa" Stalinogród, 3998 — 23.

3. 54 — R-6-8901 — BI bezdrz. lOOg. — 100 BIBLIOTEKA! Urzedu Patentowego] PolskiejGz^^;;*;: -""^ PL