Pierwszenstwo: 31 lipca 1950 r. ^Czechoslowacja) Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wtrysku paliwa, zwlaszcza dla lekkich paliw do silników spalinowych, polegajace na zasadzie magazynowania przy uzyciu malego cisnienia wtryskiwania.Znane sa tlokowe urzadzenia wtryskowe dla lekkich paliw (benzyny), oparte w zasadzie na tlokowych pompach wtryskowych, stosowanych do silników wysokopreznych. Aczkolwiek takie pompy tlokowe odpowiadaja pracy silników wy¬ sokopreznych, których zakres liczby obrotów na¬ wet w silnikach do pojazdów mechanicznych, jest stosunkowo maly w porównaniu do zakresu liczby obrotów nowoczesnych silników wybucho¬ wych, to jednakze nadaja sie one mniej do tego rodzaju silników.Poza tym, wlasciwoscia wszystkich ttokowyfili urzadzen wtryskowych jest ich zaleznosc od liczby obrotów silnika, bowiem przy wzratttniu liczby obrotów na suw, wytryskuja one stale zwiekszajaca sie ilosc paliwa.W ten sposób powstaja w urzadzeniach wtrys¬ kowych dla wyzszych cisnien przy wiekszych obrotach silnika znaczne róznice w ilosciach wtryskiwanego paliwa na suw w porównaniu z malymi obrotami. Róznice te wywoluja nie¬ korzystny dla sprawnego dzialania silnika prze¬ bieg momentów obrotowych, który specjalnieszkodliwy jest w silnikach pojazdów mechanicz¬ nych. Najwiekszy moment obrotowy wystepuje w górnym zakresie liczby obrotów i kierowca przy mniejszych wzniesieniach drogi musi zmie¬ niac biegi, aby utrzymac silnik na obrotach.Znane sa poza tym tlokowe urzadzenia wtrys¬ kowe, w których tloki ustawione sa centrycznie, przy czym wtryskiwana ilosc reguluje sie za po¬ moca zmiany skoku tloka, albo przy pomocy specjalnych urzadzen dlawiacych, umieszczo¬ nych po stronie ssania pompy.Pomijajac niedokladnosci dawkowania po¬ szczególnych elementów pomp, zasadnicza wada takiego tlokowego urzadzenia wtryskowego po¬ lega na wytwarzaniu sie pecherzyków powie¬ trza w czasie suwu ssania, specjalnie przy lek¬ kiej benzynie. Pecherzyki te wplywaja szkodli¬ wie na napelnianie przestrzeni cylindra, a tym samym na dawkowanie.Wynalazek niniejszy usuwa te znane niedo¬ godnosci urzadzen tlokowo-wtryskowych.Zgodnie z wynalazkiem zastosowano pompe z kolami zebatymi, lub inna odpowiednia pom¬ pe wirnikowa, która sluzy nie tylko do zasila¬ nia, lecz takze do wtryskiwania paliwa, poprzez rozdzielacz, stanowiacy komore zasobnikowa, w której paliwro gromadzi sie pod niezbednym cisnieniem i która sluzy do osiagniecia pozada¬ nej charakterystyki wtryskiwanej ilosci, przy jednoczesnym usuwaniu z obiegu paliwa ewen¬ tualnych pecherzyków powietrza. Nadto zgodnie z wynalazkiem, w celu ograniczenia przestrzeni zasobnikowej do ruchomej czesci rozdzielacza, wbudowano dlawikowy zawór nadmiarowy o jednej lub kilku sprezynach, który nastawia sie na okreslone wstepne cisnienie stosownie do obciazenia sprezyn. Wstepne napiecie sprezyn stwarza z jednej strony pozadane wstepne cis¬ nienie; w zasobniku a z drugiej strony umozliwia zrealizowanie wymaganego przebiegu charakte¬ rystyki wtryskiwanej ilosci paliwa w zaleznosci od liczby obrotów silnika.¦ Wynalazek oparty jest na zaleznosci miedzy Wielkoscia zasilajacej pompy wtryskowej a wol¬ nymi przekrojami dlawikowego zaworu i dysz wtryskowych, przedstawionej w równaniu: w którym oznaczaja: A — ilosc paliwa, dostarczana przy jednym obrocie pompy; a — kat walka rozdzielczego, de¬ cydujacy o okresie otwarcia otworów rozdziela¬ cza, prowadzacych do dysz w czasie jednego obrotu walka; nv — liczba obrotów walka roz¬ dzielacza na minute; np — liczba obrotów walka pompy na minute; b — pozadana maksymalna ilosc wtryskiwanego paliwa na jeden obrót i dy¬ sze; jx — zmienny przekrój przelotowy dlawiko¬ wego zaworu nadmiarowego; fd — staly prze¬ krój otworu wtryskiwacza.Fig. 1 przedstawia calkowity uklad urzadzenia wtryskowego, gdzie cyfra 1 — oznaczono pompe z kolami zebatymi, 2 — zasobnik, 3 — rozdzie¬ lacz, 4 — wtryskiwacze, 5 — dlawikowy zawór nadmiarowy, 6 — zbiornik paliwa.Ny fig. 2 przedstawiono jedno z mozliwych rozwiazan konstrukcyjnych wynalazku. W ka¬ dlubie 7 rozdzielacza tkwi walek 8, napedzany przez sprzeglo 9, które umozliwia osiowe prze¬ suniecie walka 8 przy pomocy przekladni dzwig¬ niowej 10. Tym przesunieciem walka reguluje sie ilosc wtryskiwanego paliwa, poniewaz wzgle¬ dne polozenie zlobka sterujacego 11 wzgledem plaszczyzny otworów wyplywowych 12 okresla czas, w którym sa one polaczone z przestrzenia zasobnikowa 2, 13, 14. Liczba wyplywowych otwo¬ rów 12 odpowiada liczbie cylindrów silnika.Ilosc paliwa wtryskiwanego do wtryskiwaczy U jest wiec tym wieksza, im dluzej pozostaja nie zamkniete przez zlobek sterujacy 11 otwory 12 w czasie jednego obrotu walka 8. Dlatego tez zlobek sterujacy 11 jest polaczony przez otwór 2 kanalem 13 zasobnika. Zasobnik jest utworzony przez kanal 13, przewód 14, doprowadzajacy pa¬ liwo, i przez przestrzen powyzej walka 8 lacznie z wyzlobieniem w korpusie 26 dlawikowego za¬ woru nadmiarowego.Paliwo plynie z pompy przez kanal 14 do pier¬ scieniowych wyzlobien 15 walka 8. Promieniowy otwór 16 w walku 8 umozliwia staly doplyw pa¬ liwa do zasobnika pod cisnieniem, przy czym wydzielajace sie ewentualnie pecherzyki powie¬ trza pod dzialaniem sil odsrodkowych i ciezaru paliwa w srodku kanalu, uchodza do dlawiko¬ wego zaworu nadmiarowego 17 w korpusie 26.Przy tym jest konieczne, aby pompa, dostarcza¬ jaca paliwo do zasobnika, pobierala wiecej pa¬ liwa, anizeli wynosi odpowiednio maksymalne zuzycie paliwa silnika. Zawór 17 do tego stopnia zamyka albo tylko dlawi przeplyw paliwa z za¬ sobnika, aby utrzymywalo sie w nim cisnienie, wlasciwe dla odpowiedniej charakterystyki daw¬ kowania wtryskowego. — 2 —Zawór 17, którego prowadzenie 18 przykre¬ cone jest do korpusu 26, jest wykonany wedlug wynalazku, jako zawór suwakowy. W danym przypadku korpus 26 przykrecony jest ponad walkiem 8 do kadluba 7 rozdzielacza. Pomiedzy kadlubem 26 a kadlubem 7 rozdzielacza wklada sie odpowiednia uszczelke. Prowadnica 18 zawo¬ ru posiada pierscieniowe wyzlobienie 19, pola¬ czone przez jeden albo kilka promieniowych ot¬ worów 20 z przestrzenia 21 wokól zaworu 17, 13 w koncówce. Koncówka zawiera wyplywowy ka¬ nal 22, przez który nadmiar paliwa odplywa do zbiornika, lub do przewodu, zasilajacego pompe.W danym przypadku zawór 17 posiada jedna sprezyne srubowa 23, której poczatkowe napie¬ cie mozna nastawiac w okreslonych granicach za pomoca sruby nastawczej 24, stanowiacej czesc mechanizmu dzwigniowego 25, albo innego przyrzadu do nastawiania. W celu zwiekszenia czulosci sprezynowania zaworu stosuje sie dwie albo kilka sprezyn. Opisane urzadzenie wtrysko¬ we dziala w sposób nastepujacy: Podczas gdy paliwo z zasilajacej pompy przy okreslonych obrotach jej walka naplywa przez kanaly 14 i wyzlobienia 15 do czesci zasobnika 13 pod cisnieniem, uzaleznionym od wielkosci A pompy wirnikowej (pompa z kolami zebatymi), a takze od otworów wyplywowych fd dysz i od zmiennego otworu przeplywowego fx danego za¬ woru 17, 18, to zlobek sterujacy 11 przepuszcza paliwo z doprowadzajacych otworów 12 do dysz, gdy otwory te przy obrocie walka 8 zostaja o- tworzone.Nadmiar paliwa wraca z kanalu 13 przez ot¬ wór zaworu przeplywowego 17 i przestrzenie 19, 20, 21 i 22 z powrotem do zbiornika. Gdy cis¬ nienie w kanale 1S przekroczy cisnienie nasta¬ wienia zaworu 17, to zawór ten zostaje uniesio¬ ny i pozostawia wiekszy lub mniejszy otwór przeplywowy fx w zaleznosci od charakterystyki sprezyny. W danym przypadku wedlug fig. 3, otwór przeplywowy posiada, np. dwa odcinki kola 28, dostosowane do klinowego zakonczenia zaworu suwakowego 17, który siega w prowad¬ nicy 18 ponizej pierscieniowego wyzlobienia 19.Otwór przeplywowy moze miec takze ksztalt pierscienia kolowego, gdy zakonczenie zaworu posiada forme stozka lub tez posiada ksztalt wy¬ cinka kolowego, gdy na koncu zaworu znajduje sie jeden lub kilka klinowych, ukosnie sfrezo- wanych zlobków. Ze wzrostem cisnienia paliwa przy zwiekszaniu sie liczby obrotów silniky, zwieksza sie skok zaworu 17, a tym samym po¬ wieksza sie otwór przeplywowy fx. Wedlug rów¬ nania ilosc wytryskiwana b zmniejsza sie z wzrostem ]x — przy niezmiennych pozostalych czynnikach, przy czym takze maleje liczba obro¬ tów silnika. Zawór 17 pelni z jednej strony czyn¬ nosc zaworu regulujacego, a z drugiej strony, przy bezwzglednych wyzszych obrotach silnika pozwala na stale wtryskiwanie mniejszych ilosci b tak, jak przy bezwzglednych nizszych obro¬ tach w zaleznosci od charakterystyki sprezy¬ ny 23.Dopiero przy zupelnym otwarciu przeplywu w prowadnicy 28, wzglednie przy utrzymywaniu stalego przekroju przeplywu, wielkosc b pozo¬ staje niezmienna niezaleznie od liczby obrotów silnika.Niemozliwoscia jest aby w jakimkolwiek przy¬ padku przy zwiekszaniu sie obrotów, ilosc b przekroczyla swa maksymalna wartosc, uzalez¬ niona od skoku zaworu.W ramach niniejszego wynalazku mozna po¬ laczyc zawór 17 i pozostale czesci urzadzenia przeplywowego, zawarte w oprawie 26t z kazda nieruchoma lub tez ruchoma czescia rozdziela¬ cza oraz z przestrzeniami komory zasobnikowej 13, 14, 15 i 16, przy czym w razie potrzeby prze¬ plywowe urzadzenie dla nadmiaru mozna wbu¬ dowac oddzielnie gdziekolwiek miedzy rozdzie¬ laczem a zbiornikiem paliwa, poniewaz caly przewód paliwa, poczawszy od zasilajacej pom¬ py, przez rozdzielacz do zaworu 17, 18 tworzy jedna komore zasobnikowa. PL