Wynalazek dotyczy urzadzenia do maszy¬ nowego odkuwania przedmiotów, zwlaszcza o ksztaltach symetrycznych, wzgledem ich osi, w którym przedmiot, obracajac sie i poruszajac sie wzdluz osi, jest obrabiany az do calkowitego nadania mu ksztaltu ostatecznego za pomoca kilku narzedzi, rozmieszczonych na jego obwo¬ dzie i osadzonych ruchomo w prowadnicach równoleglych, napedzanych synchronicznie wal-t kami mimosrodowynii i dajacych sie nastawiac na skok roboczy w gjalb.Urzadzenie to wedlug wynalazku, jest zna¬ mienne tym, ze walki mimosrodowe narzedzi, odikuwajacych material sa osadzone w mimdsro- dowych tulejach lozyskowych, dajacych sie obracac. Tuleje lozyskowe sa zaopatrzone w wience zebate, zazebiajace sie ze wspólnym wiencem zebatym, który jest osadzony obrotowo ponad urzadzeniem sterowniczym i nastawia tuleje lozyskowe. Dalsza cecha znamienna wy¬ nalazku polega na zastosowaniu korbowodów, zbudowanych jako jnlotki, oraz na szczególnym ulozyskowaniu ich glowic.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala w po¬ równaniu z dotychczas znanymi urzadzeniami o rozmieszczonych na obwodzie przedmiotu mlotkach — znacznie zmniejszyc wymagane do obróbki sily i zlbudowac maszyne o stosunkowo mniejszym ciezairze do szybkobieznego odkuwa¬ nia przedmiotów osiowo symetrycznych. Maszy¬ na ta umozliwia przy samoczynnym sterowaniu procesu odkuwania wytwarzanie zarówno stop¬ niowe zmieniajacych sie wzdluz osi przekro¬ jów poprzecznych, dajacych sie otrzymac za po¬ moca szablonów, jak równiez ostrych uskoków, zgrubien lub zlobków, przy czyim przestawienie urzadzenia sterowniczego z danego ksztaltu na inny uskutecznia sie latwo i szybko, podobnie jak na automatach tokarnianych.Przy szybkobieznym odkuwaniu jest rzecza nader wazna, aby glowica mlotka byla doklad¬ nie prowadzona i dobrze smarowana, tak, azeby urzadzenie moglo pracowac bez przeszkód.Wszystkie znane konstrukcje mlotkowe, prowa¬ dzone za pomoca Jnrzyiudcai sa ze wzgledu na niewielka afcok i bardao wysokie cisnienie na jednostke powierzchni, nieodpowiednie dla da¬ nego celu. Glowica, na której osadzone jest na¬ rzedzie, porusza sie tani i z powrotem, a przedni koniec koibowodu porusza sie w krzyzulcu ru¬ chem wahadlowym. Ze wzgledu na to, ze znany przegub kulowy wykonuje w panewce kulowej w tego rodzaju urzadzeniach jedynie nieznaczne ruchy, niewystarczajace do wytworzenia blony smarowniczej, glowica kulowa stopniowo sie wyciera w panewce tak, ze prawidlowe dziala¬ nie urzadzenia jest niemozliwe.Z tego wzgledu wedlug wynalazku niniejszego, zamiast przegubu kulowego w panewce stosuje sie korbowód, wykonany jako obsada dla na¬ rzedzia, osadzony w suwaku, posiadajacym ksztalt, dajacy sie korbowodowi swobodnie po¬ ruszac. Urzadzenia tego rodzaju stosuje sie nie¬ zaleznie od tego, czy chodzi o wykonanie row¬ ków w przedmiotach osiowo symetrycznych, przy równoczesnej zmianie srednicy, okragle albo kanciaste profile, albo tez przy nierucho¬ mym praedmiocie wytlacza sie rowki róznych ksztaltów. Fakt, ze glowica mlotka wykonuje przy tym dokola srodka przedmiotu obrabianego ruch wahadlowy, za którym przedmiot podaza tylko czesciowo, powoduje, jak stwierdzono w praktyce, przy odkuwaniu irowków, drobne rozwarcie krawedzi rowka albo tez tarcie na ob¬ wodzie przy obróbce powierzchni takich przed¬ miotów, których srednice nalezy zmniejszyc.Te ostatnia niedogodnosc usuwa sie zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze korbowody, na których osadzone jest narzedzie, albo których powierzchnia czolowa tworzy narzedzie, slizgaja sie w wykrojach wspólnego narzadu prowadza¬ cego — trzymadla, który bierze udzial w ruchu wahadlowym kazdego korbowodu i obraca sie okolo swej wlasnej osi o pewien kat w jedna i druga strone wokolo swej osi.Przy tego rodzaju ukladzie korbowodów moz¬ na oczywiscie, zaleznie od zamierzonego celu, zwiekszyc ilosc korbowodów, które rozmieszczo¬ ne równomiernie na obwodzie pracuja w trzy- madle w odstepach katowych. Nie wymaga to jakiegokolwiek polaczenia pomiedzy narzadami, napedzajacymi korbowody, a trzymadlem, pro¬ wadzacym korbowody, gdyz przy dokladnym nastawieniu korbowodu w stosunku do trzy¬ madla prowadzacego, nie moze nastapic zaklesz¬ czenie. Przy dalszym rozwinieciu tego rodzaju konstrukcji konbowodowej, trzyimadlo, prowa¬ dzace korbowody, wykonane jest jako tarcza wahliwa, w której przesuwaja sie korbowody.Tarcza ta w urzadzeniu do odkuwania osadzona jest swobodnie, obrotowo i jest tak wykonana, ze korbowody mozna latwo w nia wstawic.Obrabiany przedmiot moze w tym przypadku brac udzial w ruchu wahadlowym trzymadla lub tarczy wahadlowej. Przedmiot moze poza ru¬ chami wahadlowymi wykonywac równiez dodat¬ kowy ruch w kierunku osi lub ruch obrotowy, albo tez oba te ruchy razem. Dzieki temu przede wszystkim odpada potrzeba stosowania dotych¬ czas znanych narzadów, jak suwaki i ulozysko- wanie korbowodów w suwakach. Osiaga sie przez to te korzysc, ze zmniejsza sie ilosc mozli¬ wych bledów oraz uzyskuje sie zwiekszona do¬ kladnosc, wplywajaca na osiagalne tolerancje wymiarów obrabianego przedmiotu. Poza tym, przez umieszczenie poszczególnych korbowodów w wykrojach prowadniczych tarczy wahajacej sie, unika sie ruchów wahadlowych korbowodów wzgledem przedmiotu, przez co osiaga sie do¬ kladne odkucia przedmiotu, odpowiadajace ksztaltowi narzedzi.Na rysunku przedstawiono przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, a mianowicie fig. 1 i 2 przedstawiaja urzadzenie w widoku z boku, czesciowo w przekroju i w widoku z przodu, fig. 3 i 4 widok z góry i widok z boku korbo¬ wodu, zbudowanego jako mlotek, którego glo¬ wica jest osadzona przegubowo w suwaku i wreszcie fig. 5 i 6 widok z boku (w przekroju) i widok z góry prowadnicy korbowodów mlot¬ kowych, utworzonej z tarczy osadzonej swobod¬ nie obrotowo w maszynie do odkuwania.Wedlug fig. 3 i 4, glowica 61 wraz z korbo- wodem 62 tworzy jedna calosc, która pod dzia¬ laniem mimosrodu 63 i lozyska mimosrodowego 6U wykonuje ruchy wahadlowe. Aby ruch wa¬ hadlowy pomiedzy prowadzeniami mógl sie swobodnie odbywac, glowica mlotka 61 prowa- - dzona jest w suwaku 66, wykonanym w postaci ramy i polaczonym z glowica mlotka wahliwie za pomoca sworznia 67. Narzedzie o ksztalcie, oznaczonym liczba 68, obrabiajace nieprzedsta- wiony na rysunku przedmiot, osadzone jest na powierzchni czolowej glowicy mlotka.Powierzchnie trace pomiedzy czesciami 66 i 66 sa wystarczajaco smarowane, mlotek dziala bez¬ posrednio cala sila na przedmiot obrabiany.Na fig. 5 i 6 liczba 71 oznacza mamosród kaz¬ dego z korbowodów 72, których kilka jest roz¬ mieszczonych naokolo srodka 73 obrabianego przedmiotu 74. Mimosród 71 posiada z obu stron czopy 75, osadzone obrotowo w lozyskach 76.Czopy 75 sluza do napedu mimosrodu 71. Na - 2 -kazdym z mimosrodów osadzone jest loeysko mimosrodowe 77, które przymocowane jest do korbowodu 72 za pomoca kapturka gwintowane¬ go 78. Glowica korbowodu, do której przymoco¬ wane jest narzedzie 80, wykonana jest na przy¬ klad w postaci czworokatni i przesuwa sie w od¬ powiednim wykroju 81 trzymadla prowadzacego 82, który w danym przypadku posiada ksztalt tarczy i jest osadzony obrotowo w podstawie 8k dokola srodka 7S Obrabianego przedmiotu 74.Na fig. 6 widac, ze trzymadlo 82 posiada np. cztery tego rodzaju wykroje, oznaczone liczba 81, przy czym kazdy z nich sluzy do prowadzenia jednego korbowodu. Trzymadlo jest tak wyko¬ nane, ze obrabiany przedmiot waha sie wraz z nim o kat 85, wynoszacy kilka stopni. W ma¬ szynach do odkuwania, przedstawionych na fig. 1 i 2, liczba 91a oznacza plyte podstawowa ma¬ szyny, na której umieszczone sa dwa stojaki 91 i 102, Jeden z nich, mianowicie 92 stanowi oslone wlasciwego mechanizmu napedowego.W stojaku tym sa trzy waly mimosrodowe 92, napedzane przez silnik 93 za pomoca kola klino¬ wego 94 i ukladu kól zebatych 95. Mimosrody napedzajace 96 wraz z korbowodami 95a, które prowadzone sa w prowadnicy 97, poruszaja tam i z powrotem narzedzia 103, obrabiajace przed¬ miot, przy czym ruch ten jest zgodny dla wszy¬ stkich korbowodów.Przedmiot obrabiany osadzony jest w sankach 99 i obracany jest silnikiem 200 przez przeklad¬ nie 101. Sanki 99 przesuwaja sie na lozu pro- wadniczym 102 w kierunku do narzedzi, i, jak juz opisano, zmontowane sa na plycie podsta¬ wowej 91a» Na sankach 99 jest umieszczony szablon 204, o który opiera sie czujnik 205, sterowany hy¬ draulicznie albo pneumatycznie, przenoszacy pro¬ fil szablonu przez hydrauliczne albo pneuma¬ tyczne lub tym podobne urzadzenie sterujace 206 i zebatke 207 oraz kolo posrednie 108 na kolojzebate 109, wspólpracujace z tulejami mi- mosrodowymi 220, w których ulozyskowane sa mimosrody 92. Szablon 204 musi posiadac pro¬ fil, skorygowany odpowiednio do wydluzenia przedmiotu podczas obróbki.Przy przekrecaniu panewek mimosrodowych 220 za pomoca wyzej opisanego urzadzenia ste¬ rujacego, dzialajacego, np. hydraulicznie, zmie¬ nia sie odstep osi walu mimosrodu od osi maszyny, wzglednie przedmiotu, przez co gle¬ bokosc skoku narzedzi zmienia sie odpowie¬ dnio do profilu szablonu 104. W maszynie, przed¬ stawionej na rysunku, wyrównanie zmiany od¬ stepu osi pomiedzy kolami zebatymi 95 nastepu¬ je przez zastosowanie anormalnie wydluzonych zebów i powiazanie luzu miedzyzebowego.Na wyzej opisanym urzadzeniu mozna wyko¬ nywac przedmioty, posiadajace kolejno po sobie nastepujace odcinki cylindryczne albo stozkowe.Jezeli nalezy wykonac odsadzenia, to koniecz¬ nym jest, aby przy nieruchomych saniach 99, wtedy, gdy ruch przedmiotu w kierunku osio¬ wym zostal wytaczony, przestawic wysokosc mi- mosrodów odpowiednio do odsadzen i dopiero wtedy przesuwac przedmiot dalej w kierunku osiowym. Do tego celu sluza urzadzenia pomoc¬ nicze, ogólnie znane przy urzadzeniach, sterowa¬ nych samoczynnie, pracujacych z szablonami. To samo dotyczy wykonywania wciec, co odbywa sie przy wylaczonych saniach 99, przez nasta¬ wienie glebokosci mimosrodów przy obracaja¬ cym sie przedmiocie.Przy miekkim materiale, wzglednie niewielkim odksztalceniu, mozna obróbke przeprowadzic na zimno. Przy normalnych stalach konstrukcyj¬ nych i wiekszych odksztalceniach, koniecznym jednak jest przeprowadzic obróbke na goraco. PL