Dlugosc okresu przydatnosci do pracy maszyn ich czesci skladowych lub narzedzi do produkcji zalezy od dbalosci i uwagi ich obslugi. Czesto spotykany brak nalezytego dozoru nad pracuja¬ cymi maszynami powoduje znaczne szkody, które najczesciej ujawniaja sie dopiero po dluzszym okresie czasu ich pracy.Zapobiec temu mozna przez zastosowanie urza¬ dzenia do lagodzenia uderzen rozruchowych i in¬ nych, oraz kontrolowanie pracy maszyn i narze¬ dzi wraz z ich obsluga, wedlug nizej opisanego wynalazku, polegajacego na mechanicznym za¬ pisie zmian w natezeniu pracy maszyny lub od¬ powiedniej sygnalizacji alarmowej, stosownie do potrzeby i zyczenia.Jak wiadomo wielkosc pracy maszyny w do¬ wolnym momencie zalezy od pobieranej w tym momencie sily motorycznej, przekazywanej do punktów wykonywania tej pracy przez róznego rodzaju urzadzenia napedowe.Dla lagodzenia uderzen ruchowych, a w razie potrzeby i ich kontroli, — jedno z kól napedo¬ wych lub napedzanych zaopatruje sie w urzadze¬ nie przedstawione w przykladzie wykonawczym na zebatym kole o podatnym wiencu. Urzadzenie to przedstawione jest na rysunku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój a~a na fig. 2; fig. 2 — widok boczny fig. 1; fig. 3, 4, 5 i 6 — szcze¬ góly urzadzenia.Wal 1 maszyny czy urzadzenia napedzany jest lub napedza kolo o piascie 2 zlozonej z dwu cze¬ sci. Piasta osadzona jest ma wale 1 i zaklinowana klinem 3. Miedzy tarczami piasty 2, zlaczonymi z soba srubami 4 na rurkach rozstawnych 5, osa¬ dzona jest luzno tarcza 6 wienca kola zebatego.Dla srub 4 z rurkami 5, tarcza 6 posiada otwory 7. Prócz tego tarcze 2 i 6 posiadaja naprzeciw¬ legle otwory dla umieszczenia w nich sprezyn lub jak pokazano na rysunku iglic 10 w kraz¬ kach fasonowych 8 i 9 z otworami dla tych iglic Aby iglice 10 nie mogly wysunac sie ze swych gniazd, sluza blaszane pokrywy 11 umocowane do tarcz 2 srubkami 12%Opisane dwiistopniowe, podatne polaczenie na¬ pedowego lub napedzanego wienca zebatego 6 z piasta 2, przeznaczone jest przede wszystkim w pierwszym rzedzie, do lagodnego przyjmowa¬ nia w scisle przez konstruktora zalozonym' za¬ kresie, wszelkich uderzen ruchowych, za pomoca buforów, sprezyn lub iglic 10. Gdy ^konstrukcyj¬ nie zalozone maksymalne obciazenie buforów, sprezyn lub iglic 10 zostaje podczas pracy w pew¬ nej chwili przekroczone, to nadwyzke obciazenia przejmuja sruby 4, drugiego malo podatnego po¬ laczenia wienca 6 z piasta 2. W tein sposób za¬ pewnione jest miekkie lagodzenie normalnych uderzen ruchowych i wykluczona mozliwosc uszkodzenia od przypadkowych nadmiernych ob¬ ciazen, które zobrazowane sa na rysunku poloze¬ niem wzgledem siebie czesci 10, 4, 6 i 2 na fig. 3 i 6.Nawet gdyby bufory, sprezyny lub iglice 10 ulegly uszkodzeniu, to wypadek ten jedynie wy¬ laczy elastycznosc pierwszego stopnia, na czas potrzebny do wymiany uszkodzonych czesci, urzadzenie zas do czasu usuniecia defektu bedzie pracowalo na mniej elastycznym polaczeniu dru¬ giego stopnia, srubami 4 za pomoca pierscieni 5 z malo podatna okladka 13 ze skóry, fibry, gu¬ my itp.Drugim zadaniem urzadzenia wedlug wyna¬ lazku jest w razie potrzeby kontrola pracy ma¬ szyny czy narzedzia produkcyjnego, oraz jego obslugi, z sygnalizacja wyników dzwiekiem lub swiatlem, — na zyczenie z zapisem na tasmie lub przekazywanie do centrali droga elektryczna.Kontrola oparta jest na wielkosci ugiecia bufo¬ rów, sprezyn lub iglic 10 (fig. 3). Ugiecie jest zmienne i odpowiada kazdochwilowej wielkosci przenoszonej sily, wyrazajacej sie wiekszym lub mniejszym, wzglednym przesunieciem sie wobec siebie tarcz 2 i 6. Dla zarejestrowania przebiegu pracy maszyny i obslugi, w tarczy 2 na sworzniu 14 osadzone jest ramie 17, którego widelkowy ko¬ niec obejmuje sworzen 15 osadzony w tarczy 6, drugi zas koniec ramienia 17, zaopatrzony jest w segment zebaty zazebiajacy sie z zebami tulei 18. Ruch wahadlowy ramienia 17, w jedrnym lub drugim kierunku, powoduje obrót tulei 18, która posiada skosne wyciecie z kamieniem 19, osa¬ dzonym na wale 1.Ruch obrotowy tulei 18 pod wplywem wycie¬ cia i osadzonego na wale kamienia 19, powoduje ruch zwrotny tej tulei w prawo i w lewo, oraz przenoszenie tego ruchu poprzez trapezoidalny pierscien tulei 18 na kamien 20, a z niego na drazek pociagowy 21, osadzony w prowadnicy 22.Drazek 21 laczy przegubowo z koncem pióra 23, osadzonego na osi 24 w podstawce 25 i powoduje wahadlowy ruch pióra, które drugim koncem kresli na przesuwanej tasmie 26 odpowiedni wy¬ kres pracy maszyny i obslugi w polu zakreskowa- nym 27.Tasma 26- posiada linie przerywane 28, wska¬ zujace granice normalnego natezenia sily roboczej i linie pelne 29, — natezenia sily w przeciazeniu na przyklad póltorakrotnym.Tasma 26 jest nawinieta na rolce 30, a czesc jej zapisana nawija sie na-rólk<$;'?I poprzez rolki kierownicze 32 (fig. 2). Tasma napedza wal ma¬ szyny.Urzadzenie kontrolne moze posiadac zegar o ru¬ chu ciaglym, który odbijalby na tasmie 26 czas w dowolnych odstepach, na przyklad co 5 albo co 10 minut. Na brzegu tasmy 26 oznaczone sa cyfra 33 miejsca odcinków czasu. W razie postoju dluzszego niz przerwy miedzy odbijanymi odcin¬ kami czasów, — na tasmie 26 w miejscu postoju maszyny bedzie odbitych dwa lub wiecej ozna¬ czen czasu, dajacych w rezultacie zamazany punkt, jako znak postoju, a róznica sasiednich z tym punktem oznaczen czasu, da okres trwania postoju. - - - Wykres na tasmie 26 pokazuje przejscie pióra 23 poza linie 28, to jest przekroczenie normal¬ nego przepisowego natezenia pracy, które sygna¬ lizowane jest przez kontakty 35, laczone piórem 28, z baterii 86, lampki 37 i dzwonka 88, w ra¬ zie osiagniecia linii 29. Poszczególne wyKresy pracy i dozoru maszyn moga byc przekazywane za pomoca elektrycznosci na odleglosc i rejestro¬ wane, w ten sposób personel kontrolujacy moze byc poinformowany o pracy rozleglych warszta¬ tów biezaco i archiwalnie na jednym wybranym miejscu. PL