Niezawodnosc pracy turbosilników synchronicz¬ nych i kompensatorów z cylindrycznym wirni¬ kiem, które sa uruchamiane swym wlasnym momentem asynchronicznym, zalezy od ukladu i budowy wirnika. Wielofazowe, zwykle trójfa¬ zowe uzwojenie stojana turbosilnika synchro¬ nicznego lub kompensatora przylacza sie do sieci o obnizonym napieciu. Trójfazowe prady w dzie¬ lonym uzwojeniu stojana powoduja powstawanie wirujacego pola magnetycznego indukujacego prady w ukladzie rozruchowym wirnika. Prady te wywoluja lacznie z wirujacym polem magne¬ tycznym moment asynchroniczny, doprowadza¬ jacy wirnik do liczby obrotów, zblizonej do syn¬ chronicznej liczby obrotów. Przy tej liczbie obrotów przeprowadza sie w znany sposób syn¬ chronizacje.Bardzo waznym zjawiskiem przy rozruchu tur¬ bosilników synchronicznych i kompensatorów z cylindrycznym wirnikiem jest grzanie sie ukladu rozruchowego podczas rozruchu. Cieplo, wytwarzane w ukladzie rozruchowym podczas rozruchu, jest proporcjonalne do drugiej potegi liczby obrotów, jak równiez do wielkosci wpro¬ wadzonych w ruch obrotowy mas i wzrasta wraz ze wzrostem momentu obciazenia silnika. Uklad i budowa wirnika winna byc taka, aby wytwa¬ rzane cieplo bylo przejmowane przez masy, two¬ rzace zewnetrzny obwód wirnika turbosilnika.W tym celu wirnik wytwarza sie z pelnego bloku stali kutej z wystruganymi zlobkami, w których umieszcza sie uzwojenie wzbudzajace. Zlobki z ulozonym w nich uzwojeniem zamyka sie do¬ kladnie dopasowanymi klinami, wykonanymi zwykle z brazu.Na rysunku przedstawiono wirnik turbosilnika synchronicznego wedlug wynalazku. Pelny cy¬ linder stalowy 1 jest zaopatrzony w zlobki, w zwiazku z czym powstaja podluzne ^zeby 4.Do zlobków sa wpasowane srodkowe kliny 2, przewodzace prad elektryczny w kierunku, po¬ dluznym. Kliny 2 i zeby stalowe 4 tworza równo¬ legle dirogi do przeplywu pradu. Slkrajine kliny S, równiez wpasowane do zlobków, przewodza prad elektryczny w kierunku obwodowym wirnika.Kliny 2 i zeby 4 tworza obwód szeregowy.Stosowane dotychczas uklady turbosilników wykazuja te wade, ze powierzchnia cylindra ro¬ tora nie ogrzewa sie jednakowo w kierunku po¬ dluznym i obwodowym, przy czym przyczyna tego stanu rzeczy tkwi w tym, iz nie zwraca sie nalezytej uwagi na równolegle dzialanie opor¬ nosci klinów 2 i stalowych zebów 4 oraz na szeregowy uklad opornosci klinów 3 i stalowych zebów 4. W przypadku gdy powierzchnia cylindra nie zagrzewa sie równomiernie, a róznice w na¬ grzewaniu sie dochodza do znacznych wartosci, silniej nagrzewane miejsca na powierzchni wir¬ nika powoduja zmniejszenie trwalosci turbosil¬ nika w stosunku do trwalosci, uzyskiwanej przy równomiernym nagrzewaniu sie calej ipowierz- chni wirnika, Przedmiotem wynalazku jest turbosilnik syn¬ chroniczny zaopatrzony w uklad rozruchowy o takich wlasciwosciach fizycznych, które by zapobiegaly nierównomiernemu nagrzewaniu sie powierzchni wirnika turbosilnika. Zasada, na której oparty jest wynalazek, wynika z rozwa¬ zania podanego ponizej.W przypadku gdy zmniejsza sie opornosc elek¬ tryczna klinów 2 przy danej opornosci elektrycz¬ nej zebów 4, zwiekszaja sie straty, a tym samym i nagrzewanie sie klinów 2 przy jednoczesnym odciazeniu zebów 4. Gdy natomiast zmniejsza sie opornosc elektryczna klinów 3 przy danej opor- noscKelektrycznej zebów 4, wówczas zmniejszaja sie straty, a tym samym nagrzewanie sie klinów 3 Crzy jednoczesnym wzroscie strat i grzania sie ze^bAw 4. Jesli kliny 2 wykazuja duza opornosc wówczas grzanie sie zebów jest znaczne* a gdy opornosc klinów skrajnych 3 jest mala, grzanie sie zefyów 4 jest równiez znaczne, przy czym ?wj6sz woduja osiaganie przez zeby 4 wysokich tempe¬ ratur.Kliny 2 niech posiadaja przewodnosc elek¬ tryczna V2 i cieplo wlasciwe C2, kliny 3 analo¬ gicznie przewodnosc .jV8 i cieplo wlasciwe C3, a zeby stalowe przewodnosc elektryczna V4 i cieplo wlasciwe C4. Równomierne grzanie sie calej powierzchni wirnika nastapi wtfwczas, gdy dla klinów 2 bedzie spelniony warunek: a dla klinów 3 warunek: Warunek dla klinów 2 mozna wyrazic slowami w ten sposób, ze stosunek przewodnosci uzytej stali do przewodnosci brazowych klinów ukladu rozruchowego wirnika winien byc wprost pro¬ porcjonalny do stosunku ciepla wlasciwego uzy¬ tej stali do ciepla wlasciwego brazowych klinów ukladu rozruchowego.Warunek dla klinów 3 mozna analogicznie wy¬ razic slowami w ten sposób, ze stosunek prze¬ wodnosci skutecznej uzytej stali do przewodnosci brazowych klinów ukladu rozruchowego winien byc odwrotnie proporcjonalny do stosunku,ciepla wlasciwego uzytej stali do ciepla wlasciwego bra¬ zowych klinów ukladu rozruchowego.Poniewaz stosunek ciepla wlasciwego uzytej stali do ciepla wlasciwego brazowych klinów ukladu rozruchowego wynosi 1,2 do 1,3, a jego odwrotnosc wynosi 0,77 do 0,83, przeto przewod¬ nosc elektryczna klinów 3 winna byc o 20 — 30 % wieksza od statecznej przewodnosci elektrycznej uzytej stali, a przewodnosc elektryczna klinów 2 winna byc o 17 — 23 % wieksza od przewodnosci elektrycznej uzytej stali. Przewodnosc elektryczna skrajnych klinów 3 winna byc o 45 — 75 % wiek¬ sza od przewodnosci elektrycznej klinów srodko¬ wych 2. PL