Opublikowano dnia 25 stycznia 1958 r.L '¦A \ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 36030 Glówny Instytut Mechaniki KI. 63 c, 45/04 Warszawa, Polska Szkielet nadwozia w szczególnosci do pojazdów mechanicznych o duiych nadwoziach Patent trwa od dnia 1 czerwca 1950 r.Dotychczas nie bylo mozliwym wykonanie nadwozi o bardzo wydluzonej formie na przy¬ klad nadwozi autobusów tak, aby mogly one byc dostatecznie sztywne wzgledem sil skre¬ cajacych, bez wydatnego zwiekszenia ich cie¬ zaru. Zastosowanie lekkiego zebrowania nad¬ wozia, wykonanego w znany sposób z dzwiga¬ rów rurowych lub przekrojów skrzynkowych, zapewniajace dostateczna sztywnosc malych nadwozi, nie zapewnia dostatecznej sztywnosci w przypadku dlugich nadwozi. Wynalazek ma na celu budowe lekkiego i odpornego na skre¬ canie duzego nadwozia przy zastosowaniu pu¬ stych zebrowan oraz przez szczególne uksztalto¬ wanie i polaczenie poszczególnych elementów szkieletu pomiedzy soba.W konstrukcji tej sily wystepujace miedzy poszczególnymi elementami, a w szczególnosci sily skrecajace nadwozie, rozkladaja sie tak, ze umozliwiaja wykorzystanie pelnej wytrzy¬ malosci dzwigarów.Podluzne dzwigary boczne zebrowania nad¬ wozia i polaczenia wezlowe przecinajacych sie lub krzyzujacych sie dzwigarów podluznych i poprzecznych sa wykonane z zamknietych, pu¬ stych przekrojów, zbudowanych z symetrycz¬ nych elementów blaszanych.Tak wykonany szkielet z pustych przekrojów odznacza sie duza wytrzymaloscia i sztywnoscia na skrecanie.Przykladowe wykonanie wynalazku przedsta¬ wiono na rysunku, przy czym fig. 1 przedstawia widok z boku nadwozia autobusu o pustych zebrach, fig. 2 — poziomy przekrój przez szkielet wzdluz linii II-II, na fig. 1, z widokiem zebrowania podlogi, fig. 3 — perspektywicznie polaczenie dzwigara poprzecznego i podluznego podlogi i bocznego dzwigara podluznego z po¬ przecznym zebrem szkieletu, fig. 4 — w perspek¬ tywie górna czesc sciany bocznej szkieletu, fig. 5 — w perspektywie górna czesc sciany bocznej szkieletu w innym wykonaniu polaczen zeber, z dzwigarami podluznymi, fig. 6 — 9 przedsta¬ wiaja w perspektywie polaczenia wezlowe dwu i wiecej przecinajacych sie podluznych i po¬ przecznych dzwigarów podlogi; fig. 10 i 11 —przedstawiaja w perspektywie polaczenia we¬ zlowe dla dwu przecinajacych sie dzwigarów bocznych, fig. 12 — przekrój zebra lub dzwiga¬ ra szkieletu, fig. 13 — przekrój przez zebro lub dzwigar szkieletu w innym wykonaniu.Szkielet nadwozia jest zbudowany z podluz¬ nych dzwigarów 10 i poprzecznych zeber 11, skladajacych sie na rame podlogowa oraz pod¬ luznych dzwigarów bocznych 12, 13, 14 i 15. spo¬ czywajacych na tejze ramie oraz pionowych ze¬ ber wiazacych 16, 17 i 18.Dzwigary podluzne 10, poprzeczne zebra 11 i podluzne dzwigary boczne dolne 12, polaczone zebrami 11, sa wykonane w ksztalcie prostokat¬ nym rur, zas boczne dzwigary podluzne 13, 14 i 15 sa wykonane jako zamkniete przekroje skrzynkowe, utworzone z dwu polaczonych przekrojów pólskrzynkowych.Boczne dzwigary podluzne 14 i 15 górnej czesci szkieletu, tworza jednoczesnie przód i tyl nad¬ wozia. Boczne dzwigary podluzne 12, 13, 14 i 15 zarówno jak podluzne dzwigary podlogowe 10 i poprzeczne zebra 11, sa polaczone zebrami 16, 17 i 18 obejmujacymi polaczenia wezlowe 19. wykonane z prasowanych blach jako belki puste i polaczone wzajemnie przez spawanie tak, ze tworza sztywny szkielet.-Wedlug fig. 4 i 5 zebra 17 i 18 wykonane sa z dwu pólskrzynkowych, wyprasowanych z bla¬ chy czesci o jednakowym przekroju, których kol¬ nierzyk 20, wygiete pod katem prostym sa po¬ laczone przez spawanie.Zebra 16 dolnej, bocznej czesci szkieletu, po¬ siadaja profil pólskrzynkowy, który zamkniety jest blacha wiazaca na zewnetrznej plaszczyznie .sciany. Do tejze blachy lub wygietych kolnie¬ rzy 20 zeber 16, przymocowane jest zewnetrzne poszycie bocznych scian szkieletu nadwozia.Konce 21 zeber 16, 17 i 18 sa rozszerzone tak, ze krawedzi konców sa prostopadle do osi wzdluznej zebra i posiadaja wyciecia, w które sa wprowadzone dzwigary podluzne 12, 13 i 14 i poprzeczne dzwigary podlogowe.Scianki 22 ograniczajace wyciecia w koncach 21 obejmuja szeroko prostopadle dzwigary. Konce 21 ponad krawedziami dzwigarów, posiadaja naciecia 23, w których polozone sa laczace szwy spawalnicze. Przez tego rodzaju szerokie rozsuniecie szwów spawalniczych, unika sie wykrzywienia dzwigara na skutek skupienia odksztalcen cieplnych. Kolnierze 20 zewnetrznej polówki slupa 17 i kolnierze 24 zewnetrznej czesci skrzynkowych dzwigarów 13 i 14 sa przedluzone poza kolnierze odpowiadajacych im wewnetrznych polówek zebra badz dzwigara.Do wystajacych kolnierzy jest przypawana punktowo zewnetrzna powloka szkieletu 25.Odmiana polaczenia szkieletu przedstawiona na fig. 5 charakteryzuje sie tym, ze poszerzone konce 21 zeber stykaja sie czolowo z podluzny¬ mi dzwigarami sciany bocznej 13, 14 i 15 tak, ze lezace po zewnetrznej czesci slupów lub dzwi¬ garów podluznych stanowia czesci zewnetrznej powloki pojazdu.Zebra 16 dolnej czesci sciany bocznej szkiele¬ tu sa tak rozmieszczone, ze znajduja sie one ponad wspornikami nadwozia, umieszczonymi na ramie pojazdu, nie przedstawionej na rysun¬ ku. Celem uzyskania jak najmniejszej wagi szkieletu zebra 17 i 18 sa umieszczone nie nad wspornikami, lecz sa przesuniete wzgledem slu¬ pów 16 dolnej czesci sciany bocznej przez co jedna para zeber 17 i 18 staje sie zbedna.Polaczenia wezlowe 19 podlogowych dzwiga¬ rów podluznych 10 i poprzecznych zeber 11 skladaja sie z dwu czesci prasowanych z bla¬ cha i spawanych na swych obrzezach tak, ze tworza przekrój zamkniety.Sciany boczne 24 polaczenia wezlowego, sa zaopatrzone w odpowiednie otwory w przecie¬ ciu z dzwigarami podluznymi 10 i poprzecznymi zebrami 11, przy czym sciany te sa uksztaltowa¬ ne lukowo.Polaczenia wezlowe przedstawione na fig. 6 do 9 moga byc stosowane do przecinajacych sie dzwigarów podluznych 10 i poprzecznych zeber 11.Prasowane polówki polaczen wezlowych sa laczone celowo ze soba za pomoca spawania punktowego prostopadle wygietych kolnierzy 26. Dzwigary podluzne 10 i poprzeczne zebra 11 sa osadzone w odpowiednich otworach polacze¬ nia wezlowego. W przykladowym wykonaniu zebra 11 stykaja sie czolowo z podluznymi dzwigarami 10. Polówki polaczen wezlowych 19 sa zaopatrzone w odpowiednie szczeliny 27, któ¬ re znajdujac sie ponad miejscami styku dzwi¬ garów podluznych 10 i poprzecznych zeber 11.Spoiny ulozone w szczelinach 27 lacza silnie dzwigary 10 i zebra 11 miedzy soba oraz blacha wezlowa.Brzegi blach wezlowych, posiadaja naciecia 28 ponad krawedziami dzwigarów 10 i zeber 11, w których polozone sa szwy spawalnicze lacza¬ ce blachy wezlowe z dzwigarami i zebrami.Polaczenia wezlowe 19 skladaja sie z dwu symetrycznych blach wezlowych, które sa obrócone wzajemnie o kat 90°. Polówki te obej¬ muja jeden z laczonych elementów z trzech stron, zas czwarta strona zostaje przykrytaprzez krzyzujacy sie z nim pozostaly element szkieletu, dzwigar, badz zebro. Wygiete brzegi 29 laczy sie przez spawanie. Konce w ten spo¬ sób utworzonych polaczen wezlowych tworza otwory przelotowe 30 do wsuniecia w nie dzwi¬ garów lub zeber i sa zaopatrzone nad krawe¬ dziami dzwigarów w naciecia 28, przez które spawa sie obejme wezlowa z dzwigarem i zeb¬ rem.Przód i tyl szkieletu nadwozia, utworzone przez podluzne dzwigary boczne 14 i 15, opieraja sie na wspornikach 31, które krzyzuja sie%w ra¬ mie podlogowej i sa polaczone ze soba i z dzwi¬ garami 10 i 11 za pomoca wezlów 19.We wszystkich polaczeniach elementów szkieletu, zeber i dzwigarów, wykonanych z pustych, zamknietych profili, zlozonych z pra¬ sowanych polówek blaszanych, jest charaktery¬ styczne to, ze wskutek swoistego umieszczenia spoin, spawanie nie powoduje oslabienia lub odksztalcenia profili zeber i dzwigarów tak, ze sily przenoszone przez poszczególne elementy szkieletu sa rozlozone, zgodnie z zasada równej wytrzymalosci. PL