PL35977B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do roz¬ suwania tarcz ciernych przy wlaczaniu sprzegiel jedno lub wielotarczowych. Urzadzenie to moze byc stosowane zarówno przy tarczach wewnetrz¬ nych (osadzonych przesuwnie na wale wielo- klinowym) jak i przy tarczach zewnetrznych.W znanych urzadzeniach umieszcza sie miedzy tarczami zewnetrznymi sprezyny, które po zwol¬ nieniu nacisku sprezyny sprzegajacej rozdzielaja powierzchnie trace. W takim rozwiazaniu tarcze poruszaja sie luzno wzdluz osi sprzegla i przy ukosnym jego polozeniu (np. przy jezdzie pod góre) przesuwaja sie pod wplywem sily ciezkosci i utrudniaja wylaczenie. Poza tym sprezyny te trudno regulowac i przy nierównomiernym zuzy¬ ciu okladzin ciernych, przestaja one spelniac swe zadanie.Znane sa jednak urzadzenia, które zapewniaja dokladne ustawienie tarczy w srodku, miedzy dwiema sasiedniemi tarczami. Uzyskuje sie to w ten sposób, ze na obwodzie tarcz zewnetrznych sa zamocowane obrotowe, bedace pod naciskiem sprezyn, dwuramienne dzwignie, które przy wy¬ laczaniu sprzagla opieraja sie na sasiednich tar* czach wewnetrznych. Urzadzenie to pracuje bat zarzutu takze przy ukosnym polozeniu sprzegla, ale przy nierównomiernym zuzyciu powierzchni ciernych dzialanie jego bardzo sie pogarsza. Poza tym urzadzenie takie mozna zastosowac tflko przy tarczach zewnetrznych.Inne urzadzenie, które sluzy do rozsuwania tarcz wewnetrznych, polega na tym, ze dodajemy pomocniczy pierscien cierny, który opiera sie na sasiedniej tarczy zewnetrznej i przez sprezyne odsuwa od niej tarcze wewnetrzna. Urzadzenie to po czesciowym zuzyciu okladzin ciemyeB* dziala gorzej i wymaga ponownej regulacji* Urzadzenie wedlug wynalazku wyklucia wszystkie opisane wady* przy czym moze bj# zastosowane zarówno przy tarczach zewnetrz¬ nych, jak i wewnetrznych. Istota wynalazku Jest zastosowanie czesci posredniczacej, która srozer za oparcie spreftynom, odsuwajacym tarce*. Ce^JI posredniczaca jest umieszczone ftfMtUWAi* na wale sprzegla (przy tarczach wewn#Umyeil) albo na sworzniu prowadzacym lub obudowie sjpn|0sV(przy tarczach zewnetrznych). Przesunieciu osio¬ wemu zapobiega tarcie, które jest tak dobrane, ze nacisk napietej sprezyny, odsuwajacej tarcze, nie moze go pokonac.Przy sprzegle wlaczonym piasty tarcz ciernych, wzglednie same tarcze, opieraja sie o czesc po¬ sredniczaca. Gdy okladziny cierne ulegna cze¬ sciowemu zuzyciu, czesc posredniczaca zostaje przesunieta osiowo naciskiem sprezyn sprzegaja7 cych tak, ze odstep miedzy tarczami pozostaje niezmienny.Na rysunku przedstawiono kilka przykladów rozwiazania urzadzenia wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia urzadzenie zastosowane w sprzegle dwutairczowym, fig. od 2 do 8 — przy¬ klady rozwiazan urzadzen rozsuwajacych przy tarczach wewnetrznych, a fig. od 9 do 18 — urza¬ dzenia rozsuwajace przy tarczach zewnetrznych.Na figurach od 1 do 8 sprzeglo znajduje sie w górnej polowie rysunku w stanie wlaczonym, w dolnej — w wylaczonym. Piasty obu tarcz wewnetrznych 1 i 2 sa zamocowane przesuwnie na wieloklinowym wale 3 sprzegla. Tarcza 1 jest polaczona przez sworzen 6 z pierscieniem 4, a tarcza 2 przez sworzen 7 z pierscieniem 5. Pier¬ scienie 4 i 5 stanowia czesci posredniczace. Mie¬ dzy nimi a tarczami znajduja sie sprezyny 8, od¬ suwajace tarcze od pierscieni 4 i 5, az do opar¬ cia sie o kolnierze 6a i la sworzni 6 i 7. Pier¬ scienie 4 i 5 sa osadzone ciasno na wale 3, tak ze przesuniecie jest mozliwe dopiero przy sile osiowej wiekszej od sily nacisku wszystkich spre¬ zyn 8 w stanie napietym. Tarcza zewnetrzna 9, znajdujaca sie miedzy tarczami 1 i 2, umieszczona jest przesuwnie na sworzniach 10. Na sworz¬ niach tych umieszczone sa tulejki U, na których przesuwa sie swobodnie tarcza 9. Tulejki te maja z obu stron kolnierze lla i llb. Miedzy kolem zamachowym i tarcza 9 umieszczone sa sprezyny 12. Tulejki 11 sa nasadzone na sworzniach 10 ciasno, tak ze dadza sie przesunac tylko sila wieksza od sily nacisku napietej sprezyny 12.W stanie wlaczenia piasty tarcz 1 i 2 stykaja sie swymi plaszczyznami bocznymi z pierscie¬ niami 4 i 5, a tarcza zewnetrzna 9 opiera sie (bez nacisku) na kolnierzu lla tulejki 11. Przy wylaczaniu — sprezyny 8 odsuwaja tarcze 1 i 2 Od pierscieni 4 i 5, az do oparcia sie ich o kol¬ nierze 6a i la, a sprezyny 12 odsuwaja tarcze 9 od kola zamachowego, az do oparcia sie jej o kol¬ nierz llb. Odleglosci, o jakie przesuwaja sie plytki, sa stale i tak dobrane, ze pomiedzy powierzch¬ niami ciernymi powstaja równe odstepy.. W} (przypadku czesciowego zuzycia okladzin ciernych nacisk sprezyny sprzegajacej przez tar¬ cze 1 i 2 i ich piasty spowoduje przesuniecie pierscieni 4 i 5 az do styku powierzchni cier¬ nych. Podobnie zostanie przesunieta przez tarcze 9 tulejka 11. Odstepy, jakie utworza sie po wyla¬ czeniu sprzegla miedzy powierzchniami ciernymi; pozostaja takie same, bez wzgledu takze na to, • ozy zuzycie jest równomierne czy nierówno¬ mierne.Na fig. 2 czesc posredniczaca stanowi cienko¬ scienna tulejka 13, zaopatrzona z obu stron w kol¬ nierze 13a i 13b. Tulejka 14 z jednym kolnie¬ rzem 14a jest wcisnieta na piaste plytki ciernej.- Miedzy kolnierzem 13a i 14a umieszczono spre¬ zyne srubowa, która ma za zadanie odsuniecie plytki. Tulejka 13.. zwiazana jest przez tarcie z walem sprzegla. Wielkosc odsuniecia plytki mozna regulowac, przesuwajac odpowiednio tu¬ lejke 13 lub 14.Na fig. 3 czesc posredniczaca ma postac tulejki 15, która swa wezsza czescia 15a osadzona jest sprezyscie na wale sprzegla.Szersza czesc tulejki posiada dwa obrzeza: ze¬ wnetrzne r15b i wewnetrzne 15c. Dla uczynienia go sprezystym obrzeze to jest ponacinane. Obrzeze wewnetrzne 15c zamocowane jest w rowku piers¬ cieniowym 16 piasty tarczy ciernej. Sprezyna 17 odsuwa tarcze wewnetrzna od tulejki, przy czym wielkosc przesuniecia okresla szerokosc rowka 16.Na fig. 4 piasta sklada sie z dwóch czesci 18 i 18a Obie czesci posiadaja po wewnetrznej stro¬ nie wytoczenia 19, które po zlozeniu tworza ro¬ wek. Wewnatrz tego rowka nalozona jest spre¬ zyscie na wal tulejka 20 z obrzezem, o które opiera sie sprezyna srubowa 21. Wielkosc przesu¬ niecia okreslona jest przez róznice dlugosci tu¬ lejki i szerokosci rowka.Fig. 5 i 6 przedstawiaja inny przyklad rozwia¬ zania wynalazku w przekroju podluznym i po¬ przecznym.W podluznych wycieciach 23 piasty tarczy cier¬ nej znajduja sie klocki 22. Ostatni zwój spre¬ zyny srubowej 24 posiada mniejsza srednice i obejmuje wszystkie klocki, dociskajac je do walu 3t przez co wytwarza sie miedzy nimi i wa¬ lem tarcie, które zapobiega przesunieciu klocków.Klocki 22 posiadaja wystep 25, który zapobiega rozsypaniu sie ich przy montazu. Wielkosc prze¬ suniecia plytki okreslona jest przez róznice gru¬ bosci klocków 22 i dlugosci podluznego wycie¬ cia 23.Fig. 7 i 8 przedstawiaja inny przyklad rozwia¬ zania wynalazku w przekroju podluznym i po¬ przecznym. W otworach 29 piasty 26 umiesz¬ czone sa ramiona 28 sprezyn 27. Sprezyny sa tak wykonane, ze ich ramiona 28 sa dociskane do powierzchni walu 3 i wytwarzaja polaczenie tar¬ ciowe miedzy sprezyna a walem. — 2 —Przy wylaczaniu sprzegla sprezyny przesuwaja tarcze cierna tak daleko, az ramiona 28 opra sie o przeciwlegla scianke otworów 29. W tym roz¬ wiazaniu dwuramienna sprezyna spelnia jedno¬ czesnie role czesci posredniczacej i sprezyny od¬ suwajacej. Wielkosc przesuniecia jest okreslona przez szerokosc otworu 29 oraz srednice drutu sprezyny 27.Na fig. 9 i 10 tarcza 30 jest prowadzona przez sworznie 31. Czesci posredniczace 32 sa osadzone ciasno na sworzniach 31 za pomoca zwezonych pierscieni 33. Drugie ramie 34 czesci posrednicza¬ cej obejmuje tarcze 30. W wyjeciach tarczy znaj¬ duja sie sprezyny srubowe 35, które odsuwaja tarcze az do oparcia sie o ramie 34.Fig. 11, 12 i 13 przedstawiaja inne rozwiazanie w przekroju, widoku osiowym i widoku z góry.Do plytki 36 umocowane sa plaskie sprezyny 37, posiadajace w swej czesci srodkowej wypuklosc 38, która umozliwia sprezyste docisniecie konca sprezyny do sworznia 39, przez co miedzy nia a sworzniem wytwarza sie polaczenie tarciowe.Sprezyny 37 posiadaja poza tym jezyczek 40, wygiety w ksztalt litery „u", który podobnie jak w poprzednim rozwiazaniu, ogranicza wielkosc przesuniecia plytki 36 przez sprezyne 37.Wedlug fig. 14 i 15 w pólkolistych wyfrezowa- niach 42 plytki 41 umieszczone sa sprezyny piers¬ cieniowe 43. Sprezyny te sa ustawione ukosnie i opieraja sie o wTewnetrzna scianke obudowy sprzegla. Kat pochylenia sprezyn jest tak do¬ brany, ze istnieje wystarczajace tarcie miedzy /liemi i obudowa sprzegla, a z drugiej strony ist¬ nieje wystarczajaco duza skladowa osiowa, aby przy wylaczaniu sprzegla przesunac tarcze 41.Dlugosc przesuniecia jest okreslona ksztaltem wy- frezowania 42.Fig. 16, 17 i 18 przedstawiaja jeszcze jeden przyklad w przekroju, widoku z góry i widoku osiowym. W obudowie sprzegla sa przewidziane podluzne rowki 44, w których znajduja sie dwie wypukle plytki sprezynujace 45a i 45b, posiada¬ jace wystepy 45c i 45e oraz 45d, które obejmuja sprezyne srubowa 46. Sprezyna 46 opiera sie o wystepy 45c czesci posredniczacych i przy wy¬ laczaniu sprzegla przesuwa plytke 47 az do opar¬ cia sie o wystepy 45e. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenie patentowe Urzadzenie regulujace prace sprzegla wielotar- czowego w przypadku tarcz zewnetrznych i we¬ wnetrznych, znamienne tym, ze stanowi czesci posredniczace (4, 5, 13, 14. 15, 20, 25), na których bezposrednio lub posrednio opieraja sie sprezyny odsuwajace (8, 17, 21, 24), wzglednie które sa utworzone przez sprezyny (27, 37) i plytki sprezy¬ nujace (45b, 45a), przy czym czesci te sa umiesz¬ czone miedzy tarczami wewnetrznymi (1, 2) i wa¬ lem (3) sprzegla lub miedzy tarczami zewnetrz¬ nymi (9) i sworzniami (10, 31), wzglednie obu¬ dowa sprzegla, w ten sposób, ze uzyskuje sie po¬ laczenie tarciowe, przeciwstawiajace sie nacis¬ kowi napietej sprezyny, rozsuwajacej tarcze. Glówny Instytut Mechaniki Zastepca: Kolegium Rzeczników PatentowychDo opisu patentowego nr 35977 Ark, 1 n ua 11 n t v\s K i. r&4 Ha ii ifb ^ \ ^Do opisu patentowego nr 35977 Ark. 2 %/5 &3-

2. *< 3 2C fff.*X „Prasa" St-gród. 6146 — 14.10.5

3. — R-4-41684— BI bezdrz. 100 g.—150. 13 PL