Wynalazek dotyczy urzadzenia do wylugowy¬ wania materialów, zawierajacych male ilosci ekstraktu, zwlaszcza tluszczów.W znanych dotychczas takich urzadzeniach wy- lugowywany material ogrzewa sie w obecnosci rozpuszczalnika i po oddzieleniu otrzymanego wyciagu oddestylowalje sie z niego rozpuszczalnik, przy czym wytwarzajaca sie pare rozpuszczalnika doprowadza sie do chlodnic, w których para skrapla sie, a skropliny odprowadza sie do zbior¬ ników.Wynalazek ma na celu znaczne skrócenie czasu wylugowywania, przy czym przyspieszenie tego procesu osiaga sie wedlug wynalazku przez zasto¬ sowanie skraplaczy, do których pary rozpuszczal¬ nika przedostaja sie nie za pomoca cisnienia, lecz przez wciaganie.Ponadto czas wylugowywania skraca sie takze przez zastosowanie chlodnic wewnetrznej i ze¬ wnetrznej w skraplaczu, umozliwiajacym wcia¬ ganie do prózni par rozpuszczalnika z cdparowy- wacza, powodujac szybkie skraplanie sie tej pary i dajac moznosc czestego ponownego zalewania wyluigowywanego materialu tym samym roz¬ puszczalnikiem w celu wydobycia jak najwiekszej ilosci ekstraktu, zwlaszcza tluszczów, wosku, ka¬ lafonii itd.Skraplacz ten pozwala takze na utrzymywanie rozpuszczalnika w dowolnej temperaturze, nizszej od jego temperatury wrzenia, co jest bardzo waz¬ na okolicznoscia w tych przypadkach, gdy zacho¬ dzi potrzeba lugowania goracym rozpuszczalni¬ kiem.Przedmiot wynalazku jest przykladowo przed¬ stawiony na rysunku, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia ogólny widok urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — ekstraktor, fig. 3 — odpairowywacz, a fig. 4 — skraplacz.Ekstraktor A- posiada postac cylindrycznego zbiornika 1 ze stozkowa pokrywa górna 2 i stoz¬ kowym dnem 3. W pokrywie 2 przewidziany jest otwór U do zaladowywania materialu poddawane-go wylugowywaniu. Dno 3 jest zaopatrzone w her¬ metycznie zamykana klape 5, przez która wyla¬ dowuje sie (material po zakonczeniu lugowania.W stozkowym dnie 3 umieszczona jest wezowni- nica ogrzewajaca 6, ponad która umocowana jest dziurkowana blacha 7, najkorzystniej kwasood- porna. Najkorzystniej jest, jezeli otworki w gór¬ nej czesci blachy 7 maja mniejsza srednice, w dolnej zas wieksza. Blacha ta stanowi dno, na którym spoczywa ladunek materialu poddawa¬ nego wylugowywaniu, przy czym stozkowy jej ksztalt ulatwia rozladunek przez klape 5.Nad blacha 7 rozmieszczone sa dysze parowe 8 na róznych poziomach zbiornika 1. Do wszystkich tych dysz 8, jak równiez do wezownicy ogrzewa¬ jacej 6, para jest doprowadzana przewodem 9, zaopatrzonym w zawór 10 i zawory 11, które umozliwiaja doprowadzanie pary przez odgale¬ zienie 12 przewodu 9 do dowolnych dysz 8 i do wezownicy 6. Na zewnatrz zbiornika 1 umoco¬ wany jest plynowsikaz 1S.W dolnej czesci dna 8 znajduje sie przewód od¬ plywowy 14 z zaworem 15, przez który wyply¬ wa wyciag i przechodzi do odparowywacza B (fig. 3).Przewód 16 z zaworem 17 doprowadza wode, skroplona w skraplaczu (fig. 4).Wezownica 6 jest zasilana para przewodem 18 (fig. 2), polaczonym z przewodem 9 do pary, od¬ plyw zas pary z wezownicy nastepuje przewo¬ dem 19, regulowanym za pomoca zaworu 19'.Do przewodu 9 wlaczony jest przewód 20 z za¬ worem 20', t&tt&l który doprowadza sie zimne po¬ wietrze ze sprezarki lub wentylatora, nie uwi¬ docznionych na rysunku, przez dysze 8 do mate¬ rialu w celu oziebienia go po wylugowywaniu i dla ulatwienia wyladunku. Gorace pary, tloczo¬ ne za pomoca powietrza doplywajacego przewo¬ dem 20, odplywaja przewodem 25, zaopatrzonym w zawór 26.W pokrywie 2 umieszczony jest termometr 21, przewód 22 doprowadzajacy rozpuszczalnik oraz przewód 23 prowadzacy do pompy prózniowej i zaopatrzony w zawór 24.Pokrywa 2 jest zaopatrzona w zawór 27, przez który zbiornik 1 laczy sie z przewodem 28, pola¬ czonym z kolei z przewodem 29, prowadzacym do skraplacza C. Z przewodem 28 polaczony jest ponadto przewód 30 prowadzacy do chlodnicy.Przewód 28 w pionowej swej czesci jest otoczony plaszczem 81, stanowiacym chlodnice zwrotna, za¬ silana woda przewodem 82 z zaworem 33.Plaszcz 31 w razie potrzeby sluzy jako otulina izolacyjna, zasilana para przewodem 34, regulo- wanyni zaworem 35. Przewody 29 i 30 sa za¬ opatrzone w zawory regulacyjne 29' i 30'.Zbiornik 1 jest umieszczony na pewnej wyso¬ kosci, tak aby pod jego klape 5 mógl podjezdzac wózek lub aby mógl byc doprowadzony przenos¬ nik do usuwania materialu wylugowanego (fig. 1).Rozpuszczalnik z ekstraktora A przewodem 14 doplywa do odparowywacza B (fig. 3), w którego dnie umieszczony jest przewód 36 z zaworem 37 do odplywu ekstraktu. W stozkowym dnie odpa¬ rowywacza B umieszczona jest wezownica ogrze¬ wajaca 38, do której para jest doprowadzana przewodem 39, a odprowadzana przewodem 40.Wewnatrz odparowywacza B umieszczona jest chlodnica 41, zasilana woda przwodem 42. Chlod¬ nica ta sluzy do regulowania cisnienia w odparo- wywaczu B. Z chlodnicy tej goraca woda jest od¬ prowadzana przewodem 48, para zas przewo¬ dem 44. W pokrywie odparowywacza B umiesz¬ czony jest termometr 45, manometr 46 oraz wziernik 50. Odparowywacz B jest polaczony przez zawór 47 przwodem 48 ze skraplaczem, a za pomoca przewodu 49 z pompa prózniowa.Przewód 48, którym jest odprowadzana para rozpuszczalnika z odparowywacza, jest doprowa¬ dzony do górnej czesci skraplacza C, posiadajace¬ go postac zbiornika cylindrycznego.Do górnej czesci tego skraplacza C jest dopro¬ wadzana z ekstraktora A przewodem 29 para roz¬ puszczalnika i para wodna. Skraplacz C jest po¬ laczony w dolnej swej czesci przewodem 51 z ekstraktorem A (fig. 1). Przewodem tym dopro¬ wadza sie do ekstraktora rozpuszczalnik. Dno skraplacza C jest polaczone przez zawór 52 z od¬ plywem syfonowym 58 do wody, zbierajacej sie w dolnej czesci skraplacza C.Skraplacz C w górnej swej czesci jest zaopa¬ trzony w zawór 54, przez który jest polaczony za pomoca przewodu 55 z chlodnica. Przewodem tym odplywaja do chlodnicy gazy i pary. W pokrywie skraplacza C umieszczony jest takze zawór bez¬ pieczenstwa 56. Cylindryczna czesc skraplacza po¬ siada plaszcz wodny 57, do którego doprowadza¬ na jest przewodem 58 woda, odprowadzana prze¬ wodami 59 do glównego przewodu odplywowe¬ go 60.Na zewnetrznej scianie skraplacza C (fig. 1) umieszczone sa termometr 61, manometr 62 oraz wziernik 63. W dolnej czesci skraplacza C umie¬ szczona jest siatka kwasoodporna 64, ponad któ¬ ra znajduje sie wezownica ogrzewajaca 65, do której para grzejna jest doprowadzana przewo¬ dem 66, a odprowadzana przewodem 67. We¬ wnatrz skraplacza C umieszczona jest chlodni¬ ca 68, zasilana w wode przewodem 69 i odprowa¬ dzana z niej przewodem 70. Chlodnica 68 posia¬ da ponadto przewód 71 do odplywu pary wodnej.Skraplacz C jest zasilany para przewodem 72.J — 2 —Sposób dzialania urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujacy.Po, zaladowaniu przez otwór 4 ekstraktora A materialem przeznaczonym do lugowania usuwa sie za pomca pompy prózniowej, nie uwidocz¬ nionej na rysunku, powietrze z ekstraktora prze¬ wodem 28, otwierajac zawór 24, do chwili uzyska¬ nia pozadanej prózni. Nastepnie zamyka sie za¬ wór 24 i przewodem 22 doprowadza sie rozpusz¬ czalnik. Po doprowadzeniu rozpuszczalnika ogrze¬ wa sie go do pozadanej temperatury za pomoca „ wezownicy 6, przy czym pary rozpuszczalnika, lacznie z reszta powietrza, zawartego jeszcze w ekstraktorze A, wytwarzaja cisnienie.Przewód 28 ochladza sie przy tym, a rozpusz¬ czalnik skrapla sie i splywa do ekstraktora, przy czym powietrze i gazy, pozbawione resztek pary rozpuszczalnika, wypuszcza sie na zewnatrz przez zawór bezpieczenstwa.Po stwierdzeniu w pobranych próbkach, ze roz¬ puszczalnik jest juz nasycony ekstraktem, zamy¬ ka sie zawór 27, wskutek czego w ekstraktorze A wytwarza sie cisnienie. Wówczas otwiera sie zawór 15 przewodu 14 i wyciag doprowadza sie pod dzialaniem wytworzonego cisnienia, do odpa¬ rowywacza B (fig. 3).W celu ulatwienia doprowadzania rozpuczczal- nika z ekstraktora A do odparowywacza B, co do¬ tychczas przeprowadzano za pomoca róznicy po¬ ziomu obu tych przyrzadów, wedlug wynalazku stosuje sie do tego celu w odparowywaczu, B chlodnice 41. .Przed napelnieniem odparowywacza B rozpusz¬ czalnikiem nasyconym ekstraktem zamyka sie wszystkie zawory odparowywacza B, tak powie¬ trzne, jak i parowe, otwierajac natomiast zawór 49' przewodu 49 (fig. 3), i za pomoca pompy próz¬ niowej usuwa sie z odparowywacza powietrze do chwili uzyskania pozadanej prózni, przy czym zawór 49' zamyka sie. Wytworzona próznia przy¬ spiesza przeplyw rozpuszczalnika z ekstraktora * A do odparowywacza B. Czynnosc te wykonywa sie przy pierwszym napelnianiu odparowywa¬ cza B.Przy powtórnym napelnianiu, nastepujacym po ogrzaniu odparowywacza B, napelnionego parami rozpuszczalnika, chlodnica 41 oziebia pary roz¬ puszczalnika, które skraplaja sie i powoduja pow¬ stanie podcisnienia, które podobnie jak przy pierwszym napelnieniu odparowywacza B, znacz¬ nie przyspiesza napelnienie go nasyconym wy¬ ciagiem z ekstraktora A.W odparowywaczu B wyciag ogrzewa sie za po¬ moca wezownicy 88, przy czym pary rozpuszczal¬ nika przedostaja sie po otworzeniu zaworu 47 przewodem 48 do skraplacza C, a po skropleniu- rozpuszczalnik przechodzi ze skraplacza C prze¬ wodem 51 z powrotem do ekstraktora A.Opisany proces powtarza sie do chwili, kiedy pobrane próby z plynowskazu 18 nie wykaza, ze rozpuszczalnik wylugowal material w pozadanym stopniu. Wówczas rozpoczyna sie proces usuwa¬ nia resztek rozpuszczalnika z ekstrahowanego materialu. Przeprowadza sie to za pomoca zywej pary, doprowadzanej przewodem 9 przez odga¬ lezienie 12.Po usunieciu z odparowywacza B przewodem 49 powietrza za pomoca pompy prózniowej odpa- rowywacz, jak juz wspomniano, napelnia sie wy¬ ciagiem, plynacym do odparowywacza B z eks¬ traktora A przewodem 14* W odparowyrwaczu wyciag ogrzewa sie za pomoca wezownicy 88 do wrzenia, przy czym para rozpuszczalnika przedo¬ staje sie przez zawór 47 i przewodem 48 do skraplacza C.W celu powtórnego przeprowadzenia do eks¬ traktora A rozpuszczalnika ze skraplacza C przez odparowywacz B nalezy wytworzyc cisnienie w skraplaczu przez zanikniecie zaworu 47 odpa¬ rowywacza i zaworu 29' przewodu 29 ekstrakto¬ ra A.Wytworzone cisnienie powoduje parcie na roz¬ puszczalnik, znajdujacy sie; w dolnej czesci skrap¬ lacza C. Otwierajac zawór 24 przewodu 28 eks¬ traktora A (fig. 2) wpuszcza sie rozpuszczalnik ponownie do ekstraktora A, zeby wypelnic nim material wylugowywany. Chlodnica 81, znajdu¬ jaca sie nad eksiraktorem A (fig. 2), powoduje wówczas skraplanie pary rozpuszczalnika i wy¬ woluje podcisnienie w ekstraktorze,* znacznie przyspieszajac przez to napelnianie ekstraktora A.Do kontrolowania zakonczenia procesu odparo¬ wania rozpuszczalnika sluzy dolny wziernik 50 (fig. 1), górny zas wziernik 50' sluzy do obserwo¬ wania stopnia pienienia sie wyciagu.Temperature odparowywacza reguluje sie przez doprowadzanie przewodem 89 pary w wiekszej lub mniejszej ilosci do wezownicy ogrzewaja¬ cej 88, sprawdzajac temperature odparowywacza B za pomoca termometru 45. Cisnienie w odpa¬ rowywaczu reguluje sie za pomoca chlodnicy Alf sprawdzajac je manometrem 46.Po zakonczeniu procesu odparowywania roz¬ puszczalnika zawór 87 umieszczony t na dnie od¬ parowywacza otwiera sie i ekstrakt wypuszcza sie przewodem 86.Przed rozpoczeciem pracy skraplacza C otwie¬ ra sie zawór 52 i zawór bezpieczenstwa 56, wpu¬ szcza sie zywa pare przewodem 72 do chwili moz¬ liwie calkowitego usuniecia powietrza,, zamyka sie wymienione obydwa zawory i dopiero wów¬ czas doprowadza sie do skraplacza przewodem 48 rozpuszczalnik w pozadanej ilosci, ogrzewajac goza pomoca wezownicy 65, do chwili wytworzenia sie malego cisnienia, i cieply rozpuszczalnik do prowadza sie przewodem 16 do ekstraktora A.Po przeprowadzeniu rozpuszczalnika z ekstrak¬ tora A do odparowywacza B — do chlodnicy 68, umieszczonej wewnatrz skraplacza C, wpuszcza sie wode przewodem 69, a ponadto przewodem 58 napelnia sie woda plaszcz wodny 57. Wskutek oziebienia pary rozpuszczalnika wytwarza sie w skraplaczu C cisnienie zmniejszone, powodujace wciaganie z odparowywacza B, par rozpuszczal¬ nika, które ulegaja skraplaniu w skraplaczu C.Po odparowaniu rozpuszczalnika w odparowy- waczu zamyka sie zawór U7 i rozpuszczalnik, któ¬ ry skroplil sie w skraplaczu C, ogrzewa sie we- zownica 65 do chwili uzyskania pozadanego cis¬ nienia, a wówczas cieply rozpuszczalnik przeply¬ wa do ekstraktora A.Po ukonczeniu wylugowywania otwiera sie jednoczesnie zawór przewodu k8, prowadzacego z odparowywacza B, jak równiez*zawór przewo¬ du 29, prowadzacego z ekstraktora 'A, i powoduje sie silne ochlodzenie skraplacza C za pomoca chlo¬ dnicy wewnetrznej 68 i zewnetrznej 57. Wytwarza sie wówczas próznia, która wciaga pary rozpusz¬ czalnika z odparowywacza B oraz pary rozpusz¬ czalnika i pare wodma z ekstraktora A, powodu¬ jac ich skraplanie sie w skraplaczu C. Przez wziernik 63 skraplacza obserwuje sie poziom wody i jezeli poziom ten przekracza poziom siat¬ ki 6b, nadmiar wody usuwa sie, otwierajac za¬ wór 52.Resztki powietrza, znajdujacego sie w ekstrak- torze A, w odparowywaczu B, a takze gazy, mo¬ gace sie wytworzyc pod wplywem ciepla roz¬ puszczalnika, dzialajacego na material wylugo- wywany, usuwa sie przez otworzenie zaworu 5£ i ogrzewanie za pomoca wezownicy 65. PL