Wynalazek dotyczy palnych mieszanin wytwa¬ rzajacych gaz, sluzacych do wywolywania wybu¬ chu takich nabojów rozsadzajacych, w których ladunek rozsadzajacy stanowi sprezony gaz nie ulegajacy spalaniu, np. dwutlenek wegla. Gaz taki zamkniety jest w oslonie, zaopatrzonej w urzadzenie zamykajace, które w chwili, gdy mieszanina wytwarzajaca gaz zostanie zapalona, otwiera sie na skutek wzrostu cisnienia w oslo¬ nie i wyzwala ladunek rozsadzajacy.W patencie brytyjskim nr 480330 opisano palne mieszaniny wytwarzajace gaz, które skladaja sie z substancji palnej z takim dodatkiem skladnika niepalnego, aby mieszanina nie byla zdolna do zapalenia sie w zwyklej temperaturze i pod nor¬ malnym cisnieniem, innymi slowy aby nie byla samozapalna w powietrzu, natomiast aby byla zdolna do palenia sie pod cisnieniem ladunku rozsadzajacego.Mieszaniny takie zawieraja nadchloran potasu, kwas salicylowy i szczawian amonu, który jest niepalny i po dodaniu którego w ilosci nie mniej¬ szej niz 18% i nie wiekszej niz 43 %, zaleznie od grubosci ziarn, mieszanina nie podtrzymuje swe¬ go palenia w temperaturze zwyklej i pod cisnie¬ niem atmosferycznym, a zapalona, np. za pomoca lontu prochowego pieciozylowego, nie chce palic sie w tych warunkach.Dzialanie takiej mieszaniny, gdy zostanie zapa¬ lona pod cisnieniem ladunku rozsadzajacego, po¬ lega raczej na wytwarzaniu pewnej ilosci gazu, anizeli na ogrzewaniu ladunku rozsadzajacego.Wydzielony gaz powoduje w ladunku rozsadzaja¬ cym wzrost cisnienia, które jest wystarczajace do otwarcia zamkniecia, stanowiacego zwykle krazek zamykajacy.Przedmiotem wynalazku sa mieszaniny zdolne do wytwarzania wiekszego cisnienia poczatko¬ wego, tak ze szybkosc rozchodzenia sie cisnienia jest wieksza.Szczawian amonu, wchodzacy w sklad miesza¬ niny, aczkolwiek zapobiega samozaplonowi mie¬ szaniny w powietrzu, zmniejsza jednak szybkosc rozchodzenia sie cisnienia proporcjonalnie do za-wartosci jego w mieszaninie i z tego powodu, o ile pragnie sie uzyskac duza szybkosc rozcho¬ dzenia sie cisnienia, nie nalezy stosowac szcza- wianiu w wiekszych ilosciach.W celu zwiekszenia szybkosci rozchodzenia sie cisnienia stosuje sie mieszaniny wedlug wyna¬ lazku, zawierajace mniejszy niz poprzednio pro¬ cent szczawianu amonu, jednakze dostateczny do zachowania niezdolnosci do samozaplonu w po¬ wietrzu. W sklad mieszanin wchodzi ponadto material ,palny, np. acetanilid, zawierajacy ilosc weigla dostateczna do zwiazania z tlenem, wy¬ dzielanym przy rozkladzie nadchloranu w czasie spalania.Acetanilid jest substancja obojetna, jest trwaly i niehigroskopijny, nie reaguje z dwutlenkiem wegla i mozna go otrzymac w stanie krystalicz¬ nym:, co jest korzystne zwlaszcza przy mieszaniu z innymi skladnikami oraz przy pakowaniu mie¬ szaniny w waskie tulejki papierowe, w których etyka sie ona z lontem lub zapalnikiem.Mieszanina, zawierajaca taki skladnik palny lacznie z nadchloranem potasu i szczawianem amonu, jest bezpieczna przy manipulowaniu oraz transportowaniu, sama nie wybucha i przy wy¬ buchu calego naboju nie wyrzuca z siebie zarza¬ cych sie czastek.Jako jeden ze skladników mieszaniny uzywa sie równiez pochodnej aminowej szczawianu, która odgrywa wtedy role zarówno materialu palnego, jak i skladnika zapobiegajacego samo¬ zaplonowi mieszaniny, np. szczawianu aniliny, substancji krystalicznej, nie higroskopijnej i nie reagujacej z dwutlenkiem wegla. * Ponizej podano przyklady mieszanin, z którymi przeprowadzono próby.Przyklad I. czesci wagowych w 100 czesciach mieszaniny Nadchloran potasu 68,4 acetanilid 10,4 szczawian amonu 20,0 olej rycynowy 1,2 Uzyty szczawian amonu byl rozdrobniony w takim stopniu, ze 50% ziarn pozostawalo na sicie o 50 oczkach na 25,4 mm, podczas gdy prze¬ wazna czesc byla zatrzymywana przez sito o 100 oczkach. 62,5 g mieszaniny, spalone za pomoca elektrycz¬ nie zapalanego lontu chloranowo-weglowego, umieszczonego w glowicy o znanej konstrukcji, jest zdolne do rozerwania 3,33 mm grubego sta¬ lowego krazka, zamykajacego nabój o pojemnosci 680 cm3, napelniony ladunkiem rozsadzajacym 595,35 g CO2 w temperaturze 15° C.Przyklad II. czesci wagowych w 100 czesciach mieszaniny Nadchloran potasu 75,74 acetanilid 11,38 szczawian amonu 11,88 clej rycynowy 1,00 Uzyty szczawian amonu byl rozdrobniony w takim stopniu, ze przechodzil przez sito o 20 oczkach na 25,4 mm, a byl zatrzymywany przez sito o 100 oczkach. 62,5 g [mieszaniny, spalone za pomoca elektry¬ cznie zapalonego lontu chloranowo-weglowego umieszczonego w glowicy o znanej konstrukcji, jest zdolne do rozerwania 3,33 mm grubego sta¬ lowego krazka, zamykajacego nabój o pojemnosci 680 cm3, napelniony ladunkiem rozsadzajacym 595,35 g CO2 w temperaturze 15< C.Przyklad III. czesci wagowych w 100 czesciach mieszaniny Nadchloran potasu 81,18 acetanilid 11,88 szczawianamonu 5,94 olej rycynowy . 1,00 Uzyty szczawian amonu byl w takim stopniu rozdrobnienia, ze w calosci przechodzil przez si^ to o 100 oczkach na 25,4 mm. 62,5 g mieszaniny, spalone za pomoca elek^ trycznie zapalonego lontu chloranowo-weglowe¬ go, umieszczonego w glowicy o znanej konstruk¬ cji, jest zdolne do rozerwania 3,33 mm grubego stalowego krazka, zamykajacego nabój o pojem- nosci 680 cm3, napelniony ladunkiem rozsadza¬ jacym 595,35 g C02 w temperaturze 15° C.Przyklad IV.Nadchloran potasu azotan potasu acetanilid szczawian amonu olej rycynowy czesci wagowych w 100 czesciach mieszaniny 66,0 14,0 12,0 6,0 2,0 Uzyty szczawian amonu byl rozdrobniony w takim stopniu, ze 50% ziarn pozostawalo na — 2 —sicie o 50 oczkach na 25,4 mm, podczas gdy prze¬ wazna czesc byla zatrzymywana przez sito o 100 oczkach. 62,5 g mieszaniny, spalone za posrednictwem -elektrycznie zapalonego lontu chloranowo^weglo- wego, umieszczonego w glowicy o znanej kon¬ strukcji, jest zdolne do rozerwania 3,33 mm gru¬ bego stalowego krazka, zamykajacego nabój o pojemnosci 680 cm3, napelniony ladunkiem roz¬ sadzajacym 595,35 g CO2 w temperaturze 15° C.Przyklad V.Nadchloran potasu azotan potasu szczawian aniliny Olej rycynowy czesci wagowych w 100 czesciach mieszaniny 67,0 16,0 15,0 2,0 M 62,5 g mieszaniny, spalone za posrednictwem elektrycznie zapalonego lontu chloranowo-weglo- wego, umieszczonego w glowicy o znanej kon¬ strukcji, jest zdolne do rozerwania 3,33 mm gru¬ bego stalowego krazka, zamykajacego nabój o po¬ jemnosci 680 cm3, napelniony ladunkiem rozsa¬ dzajacym 595,35 g OO2 w temperaturze 15° C.Wszystkie podane wyzej mieszaniny nie daja sie zapalic pod cisnieniem atmosferycznym za pomoca lontu z prochu czarnego. Równiez próba z zelaznym pretem rozgrzanym do czerwonego zaru (okolo 900°C), powoduje palenie sie mie¬ szaniny tylko w czasie zetkniecia z pretem. Po¬ dane mieszaniny maja zatem wlasciwosc niepod- trzymywania swego palenia w warunkach atmo¬ sferycznych pomimo malej zawartosci szczawianu amonu.Stwierdzono równiez, ze stosujac w mieszani¬ nie inne zwiazki utleniajace oprócz nadchloranu potasu, w polaczeniu z acetanilidem jako mate¬ rialem palnym, mozna otrzymac odpowiednie mieszaniny palne, które bez dodatku szczawianu amonu nie sa samozapalne w powietrzu.Nizej podano przyklady takich palnych mie¬ szanin.Przyklad VI. czesci wagowych w 100 czesciach (mieszaniny Nadchloran potasu acetanilid azotan baru olej rycynowy 25,0 9,0 64,5 1,5 55 g mieszaniny, spalone za posrednictwem elektrycznie zapalonego lontu chloranowo-weglo- wego o znanej konstrukcji, jest zdolne do rozer¬ wania 3,33 mm grubego stalowego krazka, zamy¬ kajacego nabój o pojemnosci 340 cm3, napelniony ladunkiem rozsadzajacym 595,35 g CO2 w tem¬ peraturze 150C.Przyklad VII. czesci wagowych w 100 czesciach mieszaniny Nadchloran potasu 23,0 azotan potasu 63,5 acetanilid 12,0 olej rycynowy 1,5 55 g mieszaniny, spalone za posrednictwem elektrycznie zapalonego lontu chloranowo-weglo- wego o znanej konstrukcji, jest zdolne do rozer¬ wania 3,33 mm grubego stalowego krazka, zamy¬ kajacego nafbój o pojemnosci 340 cm8, na¬ pelniony ladunkiem rozsadzajacym 595,35 g CO2 w temperaturze 15°C.Mieszaniny wedlug przykladu VI i VII nie daja sie zapalic pod cisnieniem atmosferycznym za pomoca lontu z prochu czarnego. Zelazny pret, rozgrzany do czerwonego zaru (okolo 900°C), wywoluje palenie sie mieszaniny tylko w czasie jego zetkniecia sie z mieszanina. PL