Wynalazek dotyczy urzadzenia do uruchomia¬ nia maszyn do wytlaczania (sztancowania) skóry, papieru, materialów wlókienniczych i tym podob¬ nych, przy czym w maszynach tych suw roboczy ramienia lub slupa tloczacego jest rozrzadzany za pomoca mimosrodu.Urzadzenie wedlug wynalazku powoduje uru¬ chomienie sprzegla, laczacego kolo pedne lub wal pedny z mimosrodem, jak równiez uniemozliwia wyKonywanie wiecej niz jednego suwu tloka wówczas, kiedy narzad uruchomiajacy pozostaje nadal w polozeniu wlaczonym. Zapobiega to nie¬ szczesliwym wypadkom, które moga miec miejsce wówczas, gdy w dotychczas znanych maszynach zapomina sie o zwolnieniu we wlasciwym czasie dzwigni zapuszczajacej i ramie tloczace wykony¬ wa dalsze suwy robocze.Znany jest szereg urzadzen samoczynnie zatrzy¬ mujacych ruch maszyny po kazdym suwie, lecz urzadzenia te sa bardzo skomplikowane i wskutek tego niepraktyczne. W elektromagnetycznych urzadzeniach tego rodzaju zdarzaja sie czeste uszkodzenia wskutek skrecania i przepalania sie przewodów oraz spalania styków a wskutek skomplikowanej konstrukcji urzadzenia te sa przy tym bardzo drogie.Urzadzenie wedlug wynalazku usuwa powyz¬ sze niedogodnosci i posiada konstrukcje bardzo prosta.Istota wynalazku polega na tym, ze w urzadze¬ niu do uruchomiania maszyn do wytlaczania (sztancowania) z napedem mechanicznym i tak zwanym sprzeglem jednoobrotowym, uklad roz- rzadczy posiada dzwignie trójramienna, wlaczonapomiedzy uruchomiany przez robotnika narzad uruchomiajacy a narzad wlaczajacy sprzeglo; na jedno ramie'tej dzwigni dziala- zagadka, pozostale zas dwa jej ramiona sa rozrzadzane w obu kierun¬ kach wychylen dzwigni, Po zwolnieniu dzwigni trójramiennej przez wychylenie narzadu urucho¬ miajacego, obslugiwanego przez robotnika, na dzwignie te dziala mimosrcrd, który niezaleznie od polozenia dzwigni uruchamiajacej i oporu sprezyny, wsuwa kciuk na drodze ruchu narzadu wlaczajacego sprzeglo i powoduje jego wylacze¬ nie. Wskutek tego uniemozliwione zostaje powtó¬ rzenie suwu* roboczego tloka takze i wówczas, kiedy robotnik z jakiegokolwiek powodu zapomni zwolnic dzwignie uruchomiajaca.Na rysunku przedstawiono przedmiot wynalazku w przykladowej postaci wykonania, przy czym fig. 1 przedstawia uklad sprzegla urzadzenia na¬ pedowego, fig. 2 — narzad rozrzadzajacy ' tym sprzeglem, fig! 3 — narzad do uruchomiania ma¬ szyny z polozenia spoczynkowego, fig. 4 — ten sam narzad w polozeniu, roboczym, a fig. 5 — uklad dzwigni uruchomiajacej.Urzadzene do uruchomiania nie przedstawio¬ nego na rysunku ramienia roboczego maszyny wytlaczajacej (sztancujacej) sklada sie z kola pa¬ sowego 1, obracanego za pomoca nie przedsta¬ wionego na rysunku silnika elektrycznego i osa¬ dzonego obrotowo w lozysku 2 walu 3 (fig. 1).Kolo pasowe 1 posiada wieniec 4, wewnatrz któ¬ rego miesci sie sprzeglo 5. Sprzeglo to jest rozsu¬ wane za pomoca klucza srubowego 6, podobnie jak to ma miejsce w bebnach hamulcowych. Klucz 6 jest rozrzadzany za pomoca pustego wewnatrz czopa 7, osadzonego przesuwnie w korpusie mi- mosrodu 8, zamocowanego na wale. Wal 3, dzwi¬ gajacy nie przedstawiony na rysunku mimosród, który rozrzadza ramieniem tloczacym, jest zalozy- skowany w korpusie ramy maszyny 9, do której równiez przytwierdzony jest pierscien 10 z pro¬ wadnica 11. W wydrazonym wnetrzu czopa 7 osa¬ dzona jest sprezyna 12, która opiera sie o pier¬ scien 10 i naciska na czop 7 w lewo (fig. .1). W tym samym kierunku naciska równiez na czop 7 pro¬ wadnica 11 pierscienia 10 przy obracaniu walu 3.Przesunieciu czopa 7 w lewo, gdy wal 3 nie obra¬ ca sie, zapobiega skosny kciuk 13 trójramiennej dzwigni 14, osadzonej wahliwle na trzpieniu 15.Drugie ramie tej dzwigni 14 jest zakonczone pier¬ scieniem 16, . trzecie zas ramie jest zaopatrzone w rolke 17 rozrzadzana za pomoca mimosrodu 8.Przez pierscien 16 przechodzi zapadka 18 (fig. 3 i 4), osadzona obrotowo na trzpieniu 19, znajdu¬ jacym sie na wsporniku 20 korpusu ramy maszy¬ ny. Na zapadke 18 jest nalozona sprezyna 21, opierajaca sie u góry o wystep 22 wspornika 20, podczas gdy dolny jej koniec naciska na pierscien 16 trójramiennej dzwigni 14. Wolny koniec za¬ padki 18 posiada wystep 23 z rozwidleniem 24 i wykrojem 25 (fig. 2, 3 i 4). Do dolnej czesci pierscienia 16 jest przysrubowana plytka 26, z która styka sie wystep 23 zapadki, W dolnej czesci zapadki 18 znajduje sie ponadto wglebie¬ nie 27, w które wchodzi koniec sprezyny 28; drugi koniec tej sprezyny jest nasadzony na trzpien 29 na wsporniku 20. Sprezyna 28 dociska stale za¬ padke zabezpieczajaca 18 w prawo (fig. 3), to znaczy w kierunku przeciwnym do ruchu wska¬ zówek^ zegara.Na wsporniku 20 poza tym osadzony jest trzpien 30, który przechodzi przez podluzny otwór 21 w dzwigni 32. Jeden koniec tej dzwigni za¬ opatrzony w wystep 34, wystaje przez otwór 33 We wsporniku 20, natomiast o drugi jej koniec jest zaczepiona sprezyna 35, która stale ciagnie dzwignie 32 w prawo. Koniec dzwigni 32, zakon¬ czony wystepem 34 przechodzi przez rozwidlenie 24 zapadki 18, przy -czym w polozeniu wyjscio¬ wym wystep 34 jest' zawieszony w wycieciu 25 wystepu 23.Na trzpieniu 36 dzwigni 32 jest zawieszony drazek 37 (fig. 5). Drazek ten za posrednictwem dwuramiennej dzwigni 39, osadzonej obrotowo na trzpieniu 40 ramy maszyny jest rozrzadzany za pomoca dzwigni 38, uruchomianej przez robot¬ nika za pomoca kolana.Sposób dzialania opisanego urzadzenia przed¬ stawiono ponizej.W polozeniu nieczynnym sprzeglo urzadzenia napedzajacego znajduje sie w polozeniu przed¬ stawionym na fig. 1, narzad zas uruchamiajacy — w polozeniu przedstawionym na fig. 2. W tym po¬ lozeniu kolo pasowe. 1 obraca sie swobodnie, nie obracajac z soba walu 3, gdyz sprzeglo 5 nie jest rozsuwane. Wydrazony czop 7 rozrzadzajacy klu¬ czem 6 znajduje sie bowiem W swym prawym skrajnym polozeniu, w którym jest przytrzymany za pomoca skosnego kciuka 13 trójramiennej dzwigni 14, znajdujacej sie w polozeniu przed¬ stawionym na fig. 2 liniami pelnymi. W tym po¬ lozeniu wyjsciowym, pierscien 16 trójramiennej dzwigni 14 jest przytrzymywany ponad plytka 26 na wystepie 23 zapadki zabezpieczajacej 18, przy czym sprezyna 21 jest scisnieta. Zapadka zabez¬ pieczajaca 18, jak równiez dzwignia 32 znajduja sie zatem w swych prawych skrajnych poloze¬ niach. — 2 —Gdy nastepnie ma byc wykonany suw robo¬ czy; robotnik naciska kolanem dzwignie 38 w kie¬ runku oznaczonym strzalka na fig. 5 wskutek czego za posrednictwem dwuramiennej dzwigni 39 i drazka 37 dzwignia 32 zostaje przesunieta w lewo na trzpieniu 30,. Wskutek tego dzwignia 32, która za pomoca swego wystepu 34 jest za¬ czepiona w otworze 25 zapadki zabezpieczajacej 18, obraca te zapadke okolo trzpienia 19 w kie¬ runku rucfeu wskazówek zegara. Na skutek tego wystep 23 odczepia sie. od plytki 26 pierscienia 16, tak iz sprezyna 21 rozpreza sie i spycha w dól pierscien 16, obracajac przez to trójramienna dzwignie 14 w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, do. polozenia przedstawionego na fig. 2 liniami przerywanymi. W tym polozeniu dzwigni 14 jej skosny kciuk 13 przestaje sie sty¬ kac z wydrazonym czopem 7, który pod naciskiem sprezyny 12 przesuwa sie w lewo i obraca klucz srubowy 6 w kierunku ruchu wskazówek zegara, wskutek czego sprzeglo 5 zostaje -rozszerzone i do¬ cisniete do wienca 4. Dzieki temu kolo pasowe 1 zostaje sprzezone z walem pednym 3 i suw robo¬ czy zostaje wykonany.Do wykonania suwu roboczego potrzebny jest tylko jeden obrót walu 3 i po jego zakonczeniu nalezy bezwarunkowo rozsprzegac wal 3 i kolo pasowe 1, aby zapobiec dalszemu suwowi robo¬ czemu i ewentualnemu wypadkowi. Powtórzenie suwu roboczego powinno byc wykluczone takze i wówczas, gdy robotnik w dalszym ciagu naciska dzwignie uruchomiajaca 38. Bezpieczenstwo ruchu wymaga, by do spowodowania nastepnego suwu roboczego, robotnik najpierw zwolnil dzwignie 38, a nastepnie ponownie ja nacisnal.Jesli robotnik zwolni dzwignie uruchamiajaca 38, wylaczenie sprzegla nastcouje w ten sposób, ze mimosród 8, którego polozenie poczatkowe jest przedstawione na fig. 2 liniami pelnymi, obraca sie po uruchomieniu walu 3 w kierunku przeciw¬ nym dot ruchu wskazówek zegara, do chwili osia¬ gniecia polozenia przedstawionego liniami kre¬ skowanymi. W tym polozeniu mimosród naciska na rolke 17, powodujac obrót dzwigni trójramien- riej 14 w kierunku ruchu wskazówek zegara z po¬ lozenia, przedstowionego na fig. 2 liniami prze¬ rywanymi, do polozenia poczatkowego, przy czym sprezyna 21 zostaje znowu scisnieta. W tej chwili zapadka 18 odchyla sie pod dzialaniem scisnietej sprezyny 28 z polozenia przedstawionego na fig. 4 w prawo do polozenia poczatkowego, przedsta¬ wionego na fig. 3; w tym polozeniu zapadka 18 zaklada pierscien 16 na plytke 26 trójramiennej dzwigni 14 i przytrzymuje go w tym polozeniu w czasie reszty obrotu walu 3, to znaczy do czasu gdy mimosród 8 nie dziala juz na rolke 17. Gdy dzwignia 38 zostaje zwolniona, zapadka 18 prze¬ suwa sie w prawo, ten sam ruch wykonuje i dzwig¬ nia 32 pod naciskiem sprezyny 35, tak iz narzad uruchomiajacy przybiera polozenie przedstawione na fig. 3. Nastepnie wal 3 z mimosrodem 8 przy¬ biera polozenie przedstawione na fig. 2 liniami ciaglymi. Skosny kciuk 13 dzwigni 14 lezy na drodze wydrazonego czopa 7; kciuk ten odsuwa czop 7 w prawo, przy czym cofniecie klucza sru¬ bowego 6 odbywa sie w prawo, co powoduje skur¬ czenie sie sprzegla 5 i odlaczenie wienca 4 i kola pasowego 1: Nie przedstawiony na rysunku ha¬ mulec o znanej budowie powoduje przy tym na¬ tychmiastowe unieruchomienie walu 3.Jezeli robotnik z jakiegokolwiek powodu nie zwolni dzwigni 38, wal 3 winien zostac tak samo unieruchomiony, aby uniemozliwic ponowienie suwu roboczego ramienia tloczacego. W tym przypadku dzwignia 32 pozostaje w polozeniu przedstawionym na fig. 4, natomiast wszystkie pozostale czesci wykonuja ruchy opisane wyzej.Ruch zapadki 18 w prawo bez równoczesnego ru¬ chu dzwigni 32 jest umozliwiony dzieki rozwidl¬ aniu 24, które moze swobodnie przesunac sie przez wystep 34. Wystep 23 zapadki 18 chwyta wówczas znowu plytke 26 pierscienia 16, a skosny kciuk 13 dzwigni 14 przez swoje dzialanie na czop 7 powoduje w opisany wyzej sposób odlaczenie kola pasowego 1 od walu 3.Jesli w tym przypadku robotnik chce spowodowac dalszy suw roboczy, wówczas powinien on najpierw zwolnic dzwignie 38, wskutek czego pod dziala¬ niem sprezyny 35 dzwignia 32 powraca do swego polozenia poczatkowego przedstawionego na fig. 3, przy czym wystep 34 zaczepia o wykrój 25 za¬ padki 18. Dzwignia 32 obraca sie przy tym nieco okolo trzpienia 30 w kierunku przeciwnym do ru¬ chu wskazówek zegara wskutek tego, ze sprezyna 35 jest zaczepiona ponizej tego trzpienia i stale pociaga dzwignie 32 usilujac obrócic ja w tym kierunku. Nastepnie przez ponowne nacisniecie dzwigni 38 robotnik moze spowodowac wykona¬ nie przez maszyne dalszego suwu roboczego. PL