Dotychczas sporzadzano matryce nutowe recz¬ nie, rysujac tuszem na kalce technicznej (szki- cówce), lub za pomoca fragmentów maszyn roz¬ porzadzajacych zaledwie kilkunastoma znakami nutowymi.Maszyna do drukowania matryc nutowych wedlug wynalazku jest maszyna uniwersalna, za¬ opatrzona we wszystkie znaki nutowe oraz trzy alfabety róznego rodzaju potrzebne do druko¬ wania wszystkich systemów nut i do ich opi¬ sania.Maszyna wedlug wynalazku jest obslugiwana przez jednego czlowieka i pozwala na znaczne skrócenie czasu wykonania matryc nutowych.Na rysunkach przedstawione sa czesci maszy¬ ny wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia w przekroju pionowym beben, w którym umoco- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalaz¬ ca jest Rudolf Skupien. wane sa ruchomo czcionki, fig. 2 — smarownice czcionek farba drukarska w rzucie bocznym.Fig. 3a przedstawia przekrój pionowy, a fig. 3b widok z boku z czesciowymi przekrojami wózka i stolu sluzacych do przesuwania matrycy dru¬ karskiej. Na fig. 4 uwidoczniony jest uklad roz- rzadczy poruszajacy czcionki i mechanizm sma¬ rowniczy w widoku z góry i z czesciowym prze¬ krojem bebna napedowego, zas na fig. 4a prze¬ krój pionowy tego bebna napedowego. Fig. 5 przedstawia rzut boczny z przekrojem przez za¬ padke, a fig. 5a przekrój pionowy mechanizmu do pochylania stolu, na którym znajduje sie ma¬ tryca drukarska. Na fig. 6 uwidoczniony jest przekrój pionowy mechanizmu sluzacego do prze¬ suwania stolu na dana odleglosc (rodzaj tabula¬ tora). Fig. 7 przedstawia w widoku z góry mecha¬ nizm wskazówkowy, wskazujacy punkt, w któ¬ rym nastapi odbicie znaku nutowego, a fig. 8 — mechanizm zapadkowy dla obrotu bebna z czcion¬ kami w przekroju pionowym. Dla orientacji do-laczony jest rysunek przedstawiajacy widok z boku calej maszyny (fig. 9).Na stojaku 18 maszyny do drukowania (fig. 1) umocowana jest pokrywa bebna 10 trzymajaca za pomoca kolków 13 wymienny beben 9 z czcion¬ kami 1. Tuleje brazowe 11, wprasowane w otwór pokrywy, zapewniaja ruch obrotowy bebna. We¬ wnatrz bebna miesci sie pierscien 12, w którym umieszczone sa popychacze 2 czcionek przecho¬ dzace przez spód bebna, do których przylutowane sa czcionki 1 ze znakami nutowymi i alfabetem.Czcionki sa umieszczone na obwodzie bebna 9.Mechanizm rozrzadczy, uwidoczniony na fig. 4 porusza czcionki za pomoca krzywki 72, podno¬ szacej dzwignie 20, która z kolei za pomoca spre¬ zyny 19 pociaga dzwignie 14 popychacza, a ta znów naciska na popychacz 2 czcionki. Krzyw¬ ka 73, uwidoczniona na fig. 1 i fig. 4 linia kresko¬ wana, wprawia w ruch poduszke 28 smarujaca czcionki, poruszajac pret 22, mieszczacy sie wraz z poduszka w specjalnie uksztaltowanym ramie¬ niu 21. Do ramienia przymocowany jest mecha¬ nizm smarujacy widoczny na fig. 2, a skladajacy sie z trzech rolek gumowych 36, 30 i 34 umiesz¬ czonych w zespole widelek. Rolka 36 jest zanu¬ rzona w wanience 51 z farba drukarska, której nadmiar zbiera wycieraczka gumowa 52 przymo¬ cowana do brzegu wanienki. W czasie posuwu poduszki smarujacej do przodu sila tarcia obraca rolke 30, a równoczesnie popycha widelki 31, w których jest umieszczona rolka. Ramie wide¬ lek naciska na widelki 38 i powoduje docisk rol¬ ki 34. Farba drukarska przenosi sie z rolki na rolke, rozciera sie na coraz ciensza warstwe, a w koncu rozsmarowuje na poduszce 28. Pla¬ skowniki dociskowe dociskaja rolke 36 do rol¬ ki 34. Po przesunieciu poduszki w tyl ustaje na¬ cisk ramienia widelek 31 na widelki 38, a spre¬ zynka 48 podnosi je w góre i rolka srodkowa odsuwa sie od rolki 30 smarujacej poduszke. Przez nacisniecie pedalu 187, (fig. 9) do którego przy¬ mocowane jest cieglo 84 wprawia sie w ruch mechanizm rozrzadczy (fig. 4) zaopatrzony w tu¬ leje 74 osadzona na walku 70 za posrednictwem wpustu 78. W tulei 74 osadzona jest zapadka 75, która przyciska sprezynka 76. Na fig. 4 pokazany jest sposób osadzenia . bebna 81 na walku 70.Cieglo 84 nawiniete na beben i zaczepione w wy¬ cieciu kolnierza bebna 81 nadaje mu ruch obro¬ towy przy tym beben 81 zaczepiajac o zapadke powoduje obrót calego ukladu, napinajac równo¬ czesnie spiralna sprezyne 82 znajdujaca sie w wycieciu bebna. Po podniesieniu pedalu spre¬ zyna spiralna odwija sie i beben powraca do po¬ lozenia pierwotnego.Matryce w formie kalki technicznej (szkicówki) zaklada sie na stól (fig. 3a i b) skladajacy sie z ramy 100, prowadnic 101 i wózka. Rama 100 umieszczona jest obrotowo na trzpieniach przy¬ kreconych do ceowników stojaka 181 (fig. 9), które pozwalaja na podnoszenie lub opuszczanie stolu. Podobnie sa przymocowane prowadni¬ ce 101 za pomoca srub 102 (fig. 3a i 3b), Po pro¬ wadnicach 101 porusza sie wózek umieszczony na lozyskach kulkowych 116 ustawionych pod katem 30°, co uniemozliwia przesuwanie sie wóz¬ ka na bok. Wózek przesuwa sie recznie za po¬ moca galki 133 i zamocowuje za pomoca hamul¬ ca dajacego sie zwalniac przez nacisniecie zwal- niacza 143. Przy drukowaniu znaków pisarskich (liter) uzywa sie mechanizmu podzialowego (fig. 6) umozliwiajacego równomierne przesuwa¬ nie sie wózka. Wielkosc przesuwu mozna regu¬ lowac przez wkrecanie lub wykrecanie gwinto¬ wanej tulei 151. Wózek przesuwa sie za pomo¬ ca ciegla 155, które pociaga ze soba ramie 152.Ramie to obejmuje scisle pret 146 przymocowany do wózka za pomoca chomatek 147 (fig. 3a), po¬ ciaga za soba caly wózek az do oporu na plytce oporowej 154 na dlugosc ustawionego skoku, przy tym cieglo 155 zwalnia nacisk dzwigni 160 hamulca. Cieglo, powracajac pociagniete spre¬ zyna 159, dociska hamulec do preta, a ramie odepchniete sprezynka 153 powraca do pierwot¬ nego polozenia. Specjalny mechanizm (fig. 5) skladajacy sie z odcinka kola zebatego 163 przy¬ mocowanego do ramy stolu, kólka zebatego 164 osadzonego na trzpieniu 167 oraz kólka zebate¬ go 165 o wiekszym promieniu od poprzedniego wspólpracujacego z zapadka 175 pozwala na po¬ chylanie stolu w celu umieszczenia znaków nu¬ towych na pieciolinii nutowej lub powyzej i po¬ nizej pieciolinii. Kólko zebate 165, po którym przesuwa sie tasma 124 daje sie wymieniac w za¬ leznosci od szerokosci pieciolinii i od systemu pisanych nut.Ustawienie stolu wzgledem pisanego znaku umozliwia mechanizm wskazówkowy (fig. 7).Dzwignia 20 (fig 1) poruszona za pomoca krzyw¬ ki 73 (fig. 4) naciska na dzwignie kolankowa 53, która porusza z kolei dzwignie 56, a ta przekreca wskazówke 60, wskazujaca miejsce, w którym znak bedzie postawiony. Sprezyna 58 przywraca uklad do polozenia wyjsciowego.Beben 9 posiada mechanizm zapadkowy (fig. 8) umozliwiajacy ustawienie go na odpowiednia czcionke. Mechanizm zapadkowy sklada sie z pod- — 2 —stawy 85 przyspawanej do plyty 5, popycha- cza 92 na sprezynie 93, w którego rozwidleniu umieszczona jest rolka 89 oraz dzwigni 86 podno¬ szacej i zwalniajacej zapadke. Obrót bebna wy¬ konuje sie recznie po wylaczeniu rolki zapadki i ustawia czcionke wprost wyznaczonego przez wskazówke miejsca.Przy drukowaniu znaków nutowych najkorzy¬ stniej postepowac w nastepujacy sposób: usta¬ wia sie dany znak nutowy na bebnie, odbija wszystkie znaki na calej linii, pochylajac odpo¬ wiednio stól. Przy drukowaniu liter ustala sie pochylenie wózka, wprowadza w ruch mechanizm podzialowy (fig. 6), przesuwajacy równomiernie wózek z prawej ku lewej i ustawia beben na da¬ na litere. Matryce przylepiona do tasmy 124 plóciennej nagumowanej (fig. 3a i 3b) przesuwa sie za pomoca ukladu walków 110, 110'', 110", 110'" przez pokrecenie galki 111. Dwa górne walki osa-, dzone sa w specjalnych katownikach 106 przy¬ mocowanych do korpusu wózka 105 i polaczone rekawem gumowym 115, który slizga sie po glad¬ kiej powierzchni , wypuklej pokrywy stolu 113, spelniajac jednoczesnie role miekkiej podkladki pod matryce i role przenosnika tasmy 124. PL