W lacznikach wysokiego i najwyzszego napie¬ cia mechanizm lacznikowy jest umieszczony w komorze gasniczej w celu umozliwienia sku¬ tecznego wygaszania luku elektrycznego. Komora gasnicza musi byc calkowicie odizolowana od ziemi, wskutek czego wszystkie mechaaiiczne na¬ rzady napedowi (waly, ciegla itd.) musza byc za¬ opatrzone w elementy izolacyjne, zapewniajace calkowite odizolowanie od ziemi.Powoduje to oczywiscie zwiekszenie masy na¬ rzadów ruchomych, co pociaga za soba koniecz¬ nosc badz zmniejszenia predkosci napedowej, badz tez stosowanie specjalnych tworzyw.Stosowanie napedów olejowych, przy których ruch mechanizmu lacznikowego jest wywolywa¬ ny cisnieniem oleju, posiada te wade, ze po uskutecznieniu wlaczenia, lub wylaczenia nie mozna w niezawodny sposób wywnioskowac po¬ lozenia lacznika i zabezpieczyc tym samym ma¬ nipulacje i obsluge.Przy wlaczeniu móglby np. peknac przewód olejowy, a urzadzenie napedowe wskazaloby wówczas ukonczenie wylaczenia, chociaz lacznik w rzeczywistosci nie uskutecznil wylaczenia.Urzadzenie napedowe wedlug wynalazku usu¬ wa powyzsze wady i umozliwia znaczne zwiek¬ szenie predkosci wylaczania.Na rys. fig. 1 przedstawia schematycznie przy¬ klad wykonania urzadzenia napedowego wedlug wynalazku, fig. 2 — urzadzenie napedowe, w któ¬ rym ruch oleju jest przenoszony bezposrednio na tlok, a fig. 3 i 5 przedstawiaja odmiane urza¬ dzenia napedowego wedlug wynalazku w zasto¬ sowaniu do laczników najwyzszego napiecia.Naped mechaniczny 1 np. za pomoca sprezone¬ go powietrza lub silnika (fig. 1) uruchamia po¬ przez sprzeglo 2 naped olejowy 3. Na drazku tlo¬ kowym 4 sa umocowane dwa tloki 5, 6, przy czym polozenie tloków na drazku tlokowym ustalaja pierscienie 7 i elastyczne podkladki 8.Obydwa tloki poruszaja sie w cylindrze 9. Przy wlaczeniu napedu tloki 5, 6, przesuwaja sie pod wplywem napedu mechanicznego w kierun-ku strzalki 52 (w danym przypadku pod dziala¬ niem sprezonego powietrza na* tlok ^cylindra), wskutejc czego tlok f wtlacza olej (caly uklad napedowy jest wypelniony olejem) poprzez prze¬ wód glówny 10, wykonany z materialu izolacyj¬ nego do (napedu wylaczajacego 12 lacznika. Spre¬ zony olej przesuwa tlok 13 w cylindrze 14 w kie¬ runku strzalki 54. Jednoczesnie z ruchem tloka 5 porusza sie równiez tlok 6 i zasysa olej z przewo¬ du 22 tak, ze po tej stronie tloka 23 nie ma nad¬ cisnienia. Ruch tloka 23 jest przeniesiony za po¬ moca krazka 21 na dzwignie 25, zaklinowana na wale mechanizmu 26 lacznika, przy czym ruch ten uskutecznia wlaczenie lacznika./Skoro tlok 23 ukonczy ruch w kierunku strzalki 54, to zo¬ staje otwarty przeplyw sprezonego oleju do prze¬ wodu 27, a jednoczesnie tlok 6 napotyka na zde¬ rzak 39 cylindra 9 i zatrzymuje sie. Elastyczna podkladka 8 pod tlokiem 6 umozliwia jednak dal¬ sze przesuwanie sie krazka tlokowego 4 wraz . z tlokiem 5. Dzieki temu powstaje nadcisnienie w przewodzie 10, cylindrze 14, przewodzie % 27 i zaworze 19, który pod wplywem tego nadci¬ snienia zostaje otwarty, wskutek czego sprezony olej przenosi po tym torze cisnienie do przewo¬ du U.Do glównych przewodów 20, 22 sa przylaczone urzadzenia sygnalizacyjne 22, 23 (np. manometr kontaktowy), reagujace na cisnienie. Na poczatku ruchu tloków 5, 6 w kierunku strzalki 52, kon¬ takty urzadzenia sygnalizacyjnego 23 zostaja polaczone, obwód pradu sygnalizacyjnego pozo¬ staje jednak chwilowo otwarty. Dopiero gdy wskutek wytworzenie sie nadcisnienia w prze¬ wodzie 11 kontakty urzadzenia sygnalizacyjnego 22 zostaja polaczone, a gdy w koncowym ruchu napedu mechanicznego 2 w kierunku strzalki 52 ten ostatni spowoduje polaczenie kontaktów 24b swego przelacznika, wówczas obwód elektryczny sygnalu 26 zostaje zamkniety. Olej nie przeply¬ wa przy tym przez Jednokierunkowy zawór 20, który jest zamkniety sprezonym olejem z prze¬ wodu 10. Zawór 19 jest równiez jednokierunko¬ wy i zostaje w tym przypadku otwarty pod dzialaniem cisnienia oleju z przewodu 17. Po ukonczeniu wlaczania urzadzenie napedowe zo¬ staje w tym polozeniu w znany sposób zabloko¬ wane, np. przez zaskoczenie zapadki 28 za zab 29 i jest utrzymywane w tym polozeniu az do chwili powstania impulsu wylaczajacego.Skoro lacznik otrzyma impuls wylaczajacy (np. przez zamkniecie obwodu prafdu elektro¬ magnesu wylaczajacego 30), wówczas sila wy¬ laczajaca napedu mechanicznego 2 (np. cisnie¬ nie scisnietej przy wlaczaniu sprezyny 27) zo¬ staje zwolniona i przesuwa drazek tlokowy 4 V, kierunku strzalki 53. W tym przypadku tlok 6 wtlacza olej do przewodu 22 i przesuwa tlok 13 napedu wylacznika 12 w kierunku strzalki ¦55r Obrót walu 26 powoduje wylaczenie w ko¬ morze gasniczej lacznika. Po ukonczeniu ruchu tloka 23 w kierunku strzalki 55 zostaje otwarty przewód 28 a nadcisnienie, powstale wskutek zatrzymania sie tloka 5 na zderzaku 39 cylindra 9 i wskutek scisniecia sie elastycznej podkladki 8 pod tlokiem 5, powoduje otwarcie zaworu 20, a tym samym droge dla oleju do przewodu 10.Jednoczesnie naped mechaniczny 2 zamyka swój przelacznik 24a, wskutek czego obwód elektrycz¬ ny sygnalu wylaczajacego 25 zostaje zamkniety.Z powyzszego wynika, ze odpowiedni sygnal nie moze byc uruchomiony przed osiagnieciem przez tlok 13 polozenia granicznego i otwar¬ ciem przewodu 17 lub 18.W przypadku pekniecia jednego z przewodów lub powstania nieszczelnosci w urzadzeniu na¬ pedowym cisnienie oleju nie spowoduje pola¬ czenia kontaktów obydwóch urzadzen sygnali¬ zacyjnych 22, 23, a zatem sygnaly 25, 26 nie zo¬ stana uruchomione. Skoro jednak jeden z sy¬ gnalów 25, 26 jest czynny, wówczas istnieje pewnosc, ze odpowiednia czynnosc wylaczania lub wlaczania zostala pomyslnie ukonczona.Przestrzen miedzy tlokami 5, 6 w cylindrze 9 moze byc równiez wypelniana olejem, przez co zapobiega sie wyplywaniu oleju z ukladu cisnieniowego. W tym przypadku przestrzen ta jest zaopatrzona w membrane 40, na (która z zewnatrz dziala cisnienie atmosferyczne.W przypadku gdy jeden z tloków natrafi na zde¬ rzak 39, a drugi „tlok posuwa sie dalej, powstaje w przestrzeni miedzy tlokami podcisnienie, któ¬ re wyrównuje membrana 40.Fig. 2 przedstawia urzadzenie napedowe we¬ dlug wynalazku, w którym ruch oleju jest prze¬ noszony bezposrednio na tlok 31, nieruchomo polaczony z drazkiem 32, przy czym drazek 32 zamyka obwód pradu w komorze gasniczej 33 za pomoca kontaktów 34, 35. Poza tym sposób dzialania jest identyczny z opisanym w zwiazku z ,fig. 1. Tlok 31 jest zaopatrzony w nasadki 36, stanowiace tlumiki energii ruchu w» wycieciach 37 w obydwóch polozeniach koncowych tloka 31: W celu zapewnienia stalego wypelnienia przewodów olejem umieszcza sie zawory 38 w najwyzszych punktach przewodów lub nape¬ du, zamykajace sie samoczynnie przy nadcisnie¬ niu. W przypadku, gdy ustanie cisnienie w prze- — 2 —wodzie i powstanie odbiór oleju (np. wskutek nieznacznej nieszczelnosci przewodu lub nie¬ szczelnosci tloka), zawory te umozliwiaja wy¬ pelnienie przewodu olejem pod warunkiem, ze naped wylaczajacy 12 wraz z czesciami przy¬ naleznymi jest otoczony olejem. W przeciwnym razie nalezy nad zaworami 38 umiescic zbior¬ niki z olejem. W takim rozwiazaniu konstruk¬ cyjnym urzadzenie napedowe wedlug wynalaz¬ ku umozliwia zmniejszenie ciezaru i wymiarów wlasciwego lacznika.Fig. 3 przedstawia lacznik najwyzszego na¬ piecia z napedem wylaczajacym wedlug fig. 2.Na ramie podstawy 41 umocowany jest izola¬ tor 42, izolujacy od ziemi komore gasnicza 33, umieszczona wewnetrz izolatora przejsciowego 44. Naped wylaczajacy 12 jest umocowany we¬ wnatrz górnego kolnierza izolatora 42. Dzieki temu zmniejsza sie wysokosc lacznika, gdyz od¬ pada mechanizm wylaczajacy, który przy me¬ chanicznie napedzanym laczniku jest umieszczo¬ ny miedzy kolnierzem izolatora a izolatorem przejsciowym 44. Naped olejowy 3 i odpowiedni naped mechaniczny sa wmontowane do ramy podstawy 41. Przewody glówne 10, 11, wykona¬ ne z materialu izolacyjnego, sa umieszczone we¬ wnatrz izolatora 42.Zamiast pojedynczego izolatora 42 / (fig. 3), który wskutek duzego przekroju jest tjiezki i trudny do wykonania pod wzgledem technicz¬ nym, mozna zastosowac dwa izolatory 46, które jednoczesnie stanowia przewody doprowadzaja¬ ce sprezony olej lub wewnatrz których sa umieszczone takie przewody. W tym przypadku izolatory maja mniejszy przekrój oraz sa lzej¬ sze i latwiejsze do wykonania. Komora gasni¬ cza 33 miesci sie wewnatrz izolatora przejscio¬ wego 44. - Umieszczenie napedu wylaczajacego 12 jest podobne jak na fig. 3. W celu zmniejszenia wy¬ sokosci lacznika równiez i w tym przypadku naped 'wylaczajacy 12 jest zabezpieczony przed wplywami atmosferycznymi i przebic za pomo¬ ca oslony porcelanowej 47, W przypadku zastosowania lacznika najwyz¬ szego napiecia, umieszczonego w dwóch kolum¬ nach izolacyjnych, (tj. komora umieszczona na samodzielnych polaczonych w szereg izolato¬ rach), urzadzenie napedowe umieszcza sie sposób pokazany na fig. 5. Naped mechaniczny 1 jest wspólny dla obydwóch napedów olejo¬ wych 3, przy czym kazda kolumna posiada wla¬ sny naped olejowy 3. Olej sprezony dostaje sie w opisany sposób z tych napedów poprzez prze¬ wody 10, 11 do obydwóch napedów wylaczaja¬ cych i rozrzadza w tym przypadku czterema urzadzeniami sygnalizacyjnymi, których kon¬ takty polaczone szeregowo zapewniaja urucho¬ mianie sygnalów jedynie w przypadku ukon¬ czenia czynnosci wylaczajacej w obydwóch ko-, lumnach, Podana wyzej zasada moze byc zastosowana równiez i do innych celów, w których potrzeb¬ ne jest kierowanie z odleglosci przy niezawod¬ nym wskazywaniu polozenia, jednakze przy uzyciu innej cieczy niz olej.W tym przypadku przewody laczace 10, 11 moga byc wykonane np. z metalu. PL