Jest rzecza znana, ze do laczenia elementów konstrukcji drewnianych stosuje sie wkladki i sworznie. Sworznie maja za zadanie wzajem¬ ne dociskanie do siebie elementów drewnianych, lecz nie biora udzialu w przenoszeniu sil rozcia¬ gajacych i sciskajacych w kierunku prostopa¬ dlym do ich osi.Przenoszenie sily nastepuje raczej za pomo¬ ca wkladek ciernych, które zaklada sie miedzy elementy drewniane, zawarte w rozmaitych kon¬ strukcjach. Wkladki cierne posiadaja czesto ksztalt krazków zaopatrzonych w zlobkowania lub kolce. Czesci wkladek, znajdujace sie mie¬ dzy zlobkami lub kolcami, nie powinny z regu¬ ly zaglebiac sie w drewno tak, aby poszczegól¬ ne elementy drewniane nie mogly przez to dojsc do wzajemnego styku. W konstrukcji z bali lub desek, zlaczonej na sworznie i wkladki, nie da sie jednak uzupelnic zlacza klejem, jezeli nie podejmie sie wyfrezowania wkladek, co jest dosc kosztowne. Fakt ten stanowi powazna wa¬ de takich zlaczy, gdyz coraz wieksze zastoso¬ wanie znajduje sklejanie elementów konstrukcji drewnianych.Inna ujemna cecha dotychczas stosowanych wkladek jest to, ze te czesci wkladki, które win¬ ny zaglebiac sie w drewnie, posiadaja taki ksztalt i wymiary, na skutek których stawiaja bardzo duzy opór wciskaniu ich w drewno.Z tego wynika, ze nalezaloby wykonac grube sworznie, co nie jest konieczne z uwagi na to, iz winny one spelniac wtórne zadanie zwiazania zawartych w konstrukcji elementów drewnia¬ nych. Ponadto w wielu wkladkach zlobki lub kolce posiadaja takie ksztalty, ze powoduja zmiazdzenie i zniszczenie drewnaana samej po¬ wierzchni styku, a nawet w sasiedniej czesci drewna.Powyzsza przyczyna moze zagrazac prawi¬ dlowemu przenoszeniu sily i stanowi powazny czynnik niepewnosci konstrukcji.Wedlug wynalazku, wymienione wady dadza sie usunac w ten sposób, ze wkladka zlacza ma postac falistej tasmy wykonanej ze sztywnegomaterialu, przy czym jest óna na krawedziach na calej dlugosci lub tylka na specjalnych wy¬ pustkach zeszlifowaaa lub grubósi^jej jest w in- '.ny sposób zmniejszona, np. przez nadanie po¬ staci dlutowatych krawedzi." ~ Tasma wykonana ze stali, zelaza lub innego w danym przypadku nierdzewnego metalu, moze posiadac nieznaczna grubosc, gdyz ksztalt fali¬ sty dopuszcza do jej-ugiecia pod dzialaniem cis¬ nienia. Tasma falista przez zeszlifowanie na krawedziach latwo wchodzi w drewno, nie po¬ wodujac zniszczenia wlókien i odksztalcenia struktury drewna.Ponadto wkladka tego typu nie posiada cze¬ sci polozonych w plaszczyznie polaczenia dwóch drewnianych elementów, co pozwala na doklad¬ ne przyleganie poszczególnych elementów oraz ich sklejanie. Wkladka wedlug wynalazku jest znacznie korzystniejsza od dotad znanych na¬ rzadów zlaczeniowych. Sciaganie zlacza przepro¬ wadza sie znanym sposobem, przy czym wklad¬ ka wnika w drewno po obu stronach spoiny.Niezbedny docisk zlacza prostopadle do pla¬ szczyzn styku obu elementów drewnianych mozna utrzymac przez uzycie srub, gwozdzi, sworzni, nitów itd., przy czym zlacze moze byc sklejone w celu jego wzmocnienia.Fig. 1 przedstawia widok wkladki falistej, umieszczonej pomiedzy przylegajacymi do siebie elementami drewnianym^ Ifig. 2: — przekrój podluzny wzdluz linii II — II na fig. 1„ fig. 3, 4 i 5 — widok z boku innego wykonania wkladki falistej,, fig. 6 — 8 przedstawiaja przykladowo w widoku rózne uksztaltowania wkladki.Wkladka cierna, wedlug wynalazku, sklada sie z wstegi stalowej 1 odpowiedniej szerokosci i dlugosci oraz grubosci stosunkowo nieznacz-" neji, np. 0,5 mm.Wkladke cierna wciska sie do polowy szero¬ kosci po obu stronach spoiny A w przylegajace do siebie obie czesci drewniane 2, 3. Elementy drewniane 2, 3 pozostaja we wzajemnym docisku za pomoca sworzni, gwozdzi, srub itd., lub tez sa polaczone na klej. Podluzne krawedzie 4, 5 wkladki sa zeszlifowane tak, ze ^maja postac cienkiego ostrza i ulatwiaja przez' to wciskanie wkladki w drewno.Na rysunku (fig. 1 i 2) uwidoczniono sposólj umieszczania wkladki, przy którym krawedzie 4, 5 wkladki 1 sa zeszlifowane na calej dlugosci.W celu dalszego ulatwienia wnikania wkladki zelaznej w elementy drewniane 2, 3 oraz zmniej¬ szenia niebezpieczenstwa jej pekania i uszko¬ dzenia, mozna ja zaopatrzyc w wyciecia 6 (fig. 3).W ten sposób wkladka uzyskuje wystepy 4a, 5a, które zeszlifowuje sie w ksztalcie ostrza lub dlu¬ ta, przed lub po nadaniu wkladce falistosci. Moz- . na równiez wyciecia wykonac tak, ze wytworzo¬ na przez nie przyIga we wkladce ciernej zapo¬ biega zbyt glebokiemu wnikaniu wkladki w la¬ czone' elementy drewniane.Na rysunku (fig. 4) uwidoczniono falista wkladke, nadajac jej taka postac, ze wciecia 7, 8 sa róznej glebokosci, przy czym jedne z nich dochodza do linii symetrii 9u, a drugie sa od po¬ przednich plytsze. W tak utworzonych wyste¬ pach 10 krawedzie 11 sa zaostrzone. Wystepy moga byc szpiczaste lffb posiadac równolegle krawedzie. Aby uzyskac wciskanie wkladki na jednakowa ^ebokosc w oba elementy laczone, jest rzecza celowa zaostrzyc pod katem ostrym "krawedzie 12 plaskich wciec 8, co ulatwi wciska¬ nie wkladki w drewno. Natomiast krawedzie oznaczone liczba 13 we wcieciach glebokich 7 winny pozostac tepe przy wycinaniu, aby utwo¬ rzyly przylge, przeciwdzialajaca dalszemu zagle¬ bieniu sie tasmy w drewno.Na rysunkui (fig. 5) uwidoczniono taki sposób wykonania wkladki, przy którym wypustki jej sa zaopatrzone w haczyki w celu jej lepszego umocnienia w elementach drewnianych. Glówki wypustek 14 mozna zeszlifowac w miejscach 16.Jest rzecza celowa wygiac wkladke w postaci katownika (fig. 6), pierscienia 17 (fig. 7) lub spirali 18 (fig. 8), w celu zapobiezenia jej prze¬ wróceniu sie lub skosnemu ustawieniu podczas sciskania czesci drewnianych. Wykonanie to po¬ siada jeszcze inne zalety, gdyz np. sila przeno¬ szona przez wkladke rozklada sie we wlasciwy sposób na wielka powierzchnie, oraz zewne¬ trzne pierscienie spirali zapobiegaja tworzeniu sie szczelin, jakie moga powstac przy wciskaniu w drewno wewnetrznych czesci spirali. Mozna, oczywiscie, wykonac spirale wkladki w innej postaci, aby utworzyla ona odmienna figure od pokazanej na fig. 8. i PL