PL34828B1 - - Google Patents

Description

Uklad polaczen Leonarda znalazl szerokie zastosowanie w szczególnosci do takich nape¬ dów, w których liczbe obrotów nalezy regulowac w obu kierunkach w sposób ciagly od zera do pewnej wielkosci maksymalnej. Napedy tego rodzaju stosuje sie na przyklad czesto w wycia¬ gach kopalnianych. Wydobycie urobku z ko¬ palni jest ekonomiczniejsze, jezeli ograniczyc je jedynie do kilku glównych szybów. Pociaga to za soba jednak powazne zwiekszenie ciezaru wydobywanego materialu oraz szybkosci wydo¬ bywania. Pelna wydajnosc eksploatacyjna ta¬ kiego szybu mozna jednak osiagnac jedynie w tym przypadku, gdy najwieksza dopuszczalna szybkosc wydobywania jest zawsze scisle zacho¬ wana, bez wzgledu na obciazenie i kierunek ru¬ chu dzwigu, gdy silnik napedowy mozna w jak najkrótszym czasie przyspieszyc i przyhamowac oraz gdy czynnosci wymiany koszy wyciagowych na poszczególnych szybach mozna przeprowa¬ dzic jak najszybciej, jpodczas roboczych przerw w ruchu. W przypadku maszyn wyciagowych, sterowanych samoczynnie, winien byc spelnio¬ ny jeszcze jeden nader wazny warunek, ten mianowicie, by zachowac z wielka dokladnoscia mala szybkosc dojezdzania do poszczególnych szybów, a to w celu zatrzymywania urzadzenia dzwigowego za pomoca hamulca mechanicznego dokladnie na wysokosci szybu.Poniewaz w ukladzie polaczen Leonarda wy¬ stepuja opory omowe i wahania liczby obrotów zsspolu napedowego w zaleznosci od wahan ob¬ ciazenia i ewentualnych zmian czestotliwosci pradu zasilajacego oraz poniewaz zachodzi zwrotne oddzialywanie wirnika i grzanie sie maszyn, przeto nawet w przypadku najprostsze-go sposobu wykonania ukladu Leonarda wyste¬ puja przy pewnym okreslonym polozeniu dzwi¬ gni sterujacej znaczne róznice predkosci, szcze¬ gólnie w zakresie malych liczb obrotów. Rów¬ noczesnie zmiana liczby obrotów silnika poste¬ puje stosunkowo wolno w slad za ruchem dzwi¬ gni sterujacej ze wzgledu na magnetyczna bez¬ wladnosc ukladu nastawczego. Jezeli wiec regu¬ lacja odbywa sie bez wyjatkowo duzej wprawy, wszystkie te okolicznosci powoduja, znaczne straty czasu. 2 powyzszych wzgledów normalny uklad Leonarda musi byc uzupelniony specjalnymi urzadzeniami regulacyjnymi tak, by mógl za¬ dosc uczynic wysokim wymaganiom, stawianym napedom wyciagów kopalnianych. Tego rodza¬ ju urzadzenia regulacyjne sa niejednokrotnie oparte na zasadzie porównywania rzeczywistej liczby obrotów z liczba obrotów, jaka powinna odpowiadac danemu polozeniu dzwigni steruja¬ cej, przy czym istniejaOa ewentualnie róznice obrotów wykorzystuje sie do jej wyrównania.W ukladzie wedlug wynalazku, sluzacym do precyzyjnej regulacji napedów Leonarda i opie¬ rajacym sie równiez na tej samej zasadzie, na¬ piecie, odpowiadajace zadanej liczbie obrotów, porównuje sie z napieciem, odpowiadajacym rzeczywistej liczbie obrotów, wytworzonym przez pradnice tachometryczna, napedzana sil¬ nikiem ukladu Leonarda. Dzieki temu uklado¬ wi urzadzenie regulacyjne oddzialywa na naped z maksymalna moca nastawcza juz pod wply¬ wem bardzo malych róznic liczb obrotów, przy czym nie powstaja w tym przypadku jakiekol¬ wiek wahania, szkodliwe dla ruchu. Poza tym mozliwa jest dzieki omawianemu urzadzeniu bardzo dokladna regulacja liczby obrotów w ca¬ lym zakresie obrotów silnika, przy czym wszyst¬ kie wplywy zewnetrzne, obnizajace dokladnosc regulacji, zostaja samoczynnie wyeliminowane.Cel ten osiaga sie w ukladzie wedlug wynalaz¬ ku przez to, ze róznice napiec, wystepujaca w przypadku odchylenia sie rzeczywistej liczby obrotów od wartosci zadanej, wykorzystuje sie do uruchomienia szybko dzialajacego regulatora napiecia, który lacznie z szeregowo polaczonym, szybko dzialajacym nadmiarowym regulatorem pradu steruje samoczynnie wzbudzeniem prad¬ nicy ukladu Leonarda w ten sposób, iz nasta¬ wiana liczba obrotów zostaje osiagnieta z duza dokladnoscia, prad zas w obwodzie napedowym zostaje ograniczony do pewnej, ustalonej war¬ tosci maksymalnej.Uklad wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku, przy czym fig. 1 przedstawia sche¬ mat wlasciwego ukladu, fig. 2 zas — schemat dodatkowego ukladu stabilizacyjnego do zwiek¬ szenia statecznosci regulacji.Na fig. 1 liczba 1 oznacza silnik napedowy,. liczba 2 zas — pradnice ukladu Leonarda. Do wzbudzenia pradnicy 2 zastosowano wzbudnice 3, zaopatrzona w dwa uzwojenia wzbudzajace 4 i 5. Uzwojenie wzbudzajace 4 jest przylaczone do pomocniczej sieci 8 pradu stalego poprzez dzielnik napiecia 7, regulowany za pomoca dzwi¬ gni sterujacej 6, natomiast uzwojenie wzbudza¬ jace 5 jest zasilane poprzez astatyczny regula¬ tor napiecia 9 i polaczony z. nim szeregowo szyb¬ ko dzialajacy regulator nadmiarowy 10. Z sil¬ nikiem 1 sprzezona jest pradnica tachometrycz¬ na 11, której wirnik jest wlaczony w obwód cewki obrotowej 12 szybko dzialajacego regula¬ tora napiecia 9. Napiecie, wytwarzane przez pradnice tachometryczna, przeciwdziala napie¬ ciu, otrzymywanemu na dzielniku napiecia 7.Cewka obrotowa 13 regulatora nadmiarowego 10 jest przylaczona do uzwojenia szeregowego 14 silnika 1, przez które przeplywa prad glówny ukladu Leonarda.Uklad ten dziala w sposób nizej opisany. Gdy miedzy napieciem zadanym i napieciem rzeczy¬ wistym zaistnieje róznica, wynoszaca ulamek wolta, czuly, astatyczny regulator napiecia 9 wychyla sie w swe krancowe polozenie i dopro¬ wadza do uzwojenia wzbudzajacego 5 prad, któ¬ rego wielkosc odpowiada wielkosci pradu w uzwojeniu wzbudzajacym 4 przy krancowym po¬ lozeniu dzwigni regulacyjnej 6. Na skutek tego przy wychyleniu dzwigni regulacyjnej w jed¬ nym kierunku powstaje gwaltowny wzrost na¬ piecia pradnicy 2, natomiast przy ruchu powrot¬ nym dzwigni regulacyjnej — obnizenie sie tego napiecia. Jezeli prad w obwodzie glównym jest slabszy od zadanego, to odcinki stykowe regu¬ latora nadmiarowego 10, znajdujacego sie w obwodzie, sterowanym przez regulator napiecia 9, zajmuja polozenie krancowe, jak to uwidocz¬ niono na fig. 1. Skoro jednak w przypadku gwaltownego wyrównania sie liczby obrotów, wywolanego dzialaniem regulatora napiecia 9; prad silnika napedowego 1 przekroczy wspom¬ niana wartosc maksymalna, wówczas narzad nastawczy regulatora nadmiarowego 10 przecho¬ dzi w polozenie'srodkowe i wlacza tym samym opornik 15 w obwód, sterowany przez regulator napiecia 9.W konsekwencji dzialanie regulatora napie¬ cia 9 zostaje samoczynnie ograniczone tak dale¬ ce, ze prad w silniku napedowym nie przekra¬ cza ustalonej wartosci maksymalnej. Jezeli na poczatku ruchu urzadzenia wyciagowego prze¬ stawic dzwignie regulacyjna 6 bardzo szybko ~ 2 -*w polozenie krancowe, to gwaltowny wzrost pradu w glównym uzwojeniu wzbudzajacym 4 moze sprawic, ze prad rozruchu silnika napedo¬ wego przekroczy dopuszczalna wartosc maksy¬ malna. W takim przypadku przesuwa sie na¬ rzad regulacyjny regulatora nadmiarowego poza polozenie srodkowe az do osiagniecia przeciw¬ leglego polozenia krancowego. Ze wzgledu na polaczenie mostkowe regulatora nadmiarowego, prad w uzwojeniu wzbudzajacym 5 zmienia kie¬ runek i kompensuje dzialanie uzwojenia wzbu¬ dzajacego 4 w takim stopniu, ze pomimo szyb¬ kiego przestawienia dzwigni regulacyjnej i zwia¬ zanego z tym krancowego polozenia regulatora napiecia 9, natezenie pradu rozruchowego silni¬ ka napedowego nie przekracza dopuszczalnej wartosci maksymalnej. Dzieki odpowiedniemu nastawieniu wlaczonego niesymetrycznie szere¬ gowego opornika wejsciowego 15 regulatora 10, regulator nadmiarowy ogranicza najwieksze ujemne wzbudzenie do wartosci zadanej, stano¬ wiacej jedynie czesc wzbudzenia dodatniego, sterowanego regulatorem napiecia 9.Poniewaz regulator napiecia 9 dziala jako regulator zerowy, przeto wychyla sie on zawsze w ten sposób, ze powoduje zmniejszenie napie¬ ci?., niezaleznie od kierunku obrotów zespolu napedowego i kierunku dzialania obciazenia.Cewka obrotowa 13 regulatora nadmiarowego 10 i uzwojenie, elektromagnesu 16 sa zasilane sze¬ regowo napieciem, zaleznym od pradu w obwo¬ dzie napedowym i czerpanym na przyklad od uzwojenia 14, przez które przeplywa prad glów¬ ny silnika napedowego 1 lub pradnicy 2. W przy¬ padku przekroczenia przez prad ustalonej war¬ tosci regulator nadmiarowy 10 wychyla sie zar tern, niezaleznie od chwilowego kierunku obro¬ tów zespolu napedowego i kierunku dzialania obciazenia, zawsze w te sama strone. Wymu¬ szona statycznosc urzadzenia tlumiacego w re¬ gulatorze napiecia w polaczeniu ze statycznoscia regulatora nadmiarowego 10 sprawia, ze regu¬ lacja wykazuje niezbedna dla ruchu statecznosc, chociaz regulator -napiecia jest wykonany asta- tycznie, odznaczajac sie na skutek tego duza szybkoscia regulacji.Dzieki szeregowemu polaczeniu obwodów re¬ gulacyjnych astatycznego regulatora napiecia, odznaczajacego sie statycznoscia wymuszona, i statycznego regulatora nadmiarowego oraz dzieki podobnemu polaczeniu uzwojen cewki obrotowej i elektromagnesu tego ostatniego osia¬ ga sie to, ze nawet przy najmniejszym odchyle¬ niu rzeczywistej liczby obrotów od wartosci za¬ danej nastepuje dla dowolnej predkosci obroto¬ wej szybkie i nader dokladne wyrównanie liczby obrotów. Równoczesnie zapobiega sie temu, by prad w obwodzie napedowym przekroczyl pew¬ na okreslona wartosc maksymalna, nawet w przypadku bardzo szybkiego przestawiania, dzwigni regulacyjnej w celu gwaltownego przy¬ spieszenia albo przyhamowania silnika napedo¬ wego. Prócz tego silnik jest chroniony przed nadmiernym pradem w przypadku rozruchu pod duzym obciazeniem. Dzieki takiemu ukladowi urzadzenie regulacyjne wymaga pomimo moz¬ nosci zmiany kierunku obrotów silnika napedo¬ wego jedynie dwóch szybko dzialajacych regu¬ latorów bez jakichkolwiek dodatkowych przela¬ czników i przekazników. Z tych wzgledów chcac zmienic opisany uklad, sterowany recznie, na urzadzenie o sterowaniu w pelni samoczynnym, wystarczy zastosowac stosunkowo proste apara¬ ty dodatkowe.Jezeli urzadzenie regulacyjne zawiedzie, moz¬ na bez zadnej trudnosci podtrzymac ruch przez sterowanie napedem jedynie za posrednictwem uzwojenia wzbudzajacego 4. W tym przypadku nalezy jednak ze wzgledu na odpadniecie urza¬ dzenia, kompensujacego zmiennosc liczby obro¬ tów, sterowac napedem z wieksza ostroznoscia.Mczna równiez sterowac napedem jedynie za pomoca obu regulatorów, to jest za posredni¬ ctwem uzwojenia wzbudzajacego 5, z pominie¬ ciem uzwojenia 4, o ile tylko moc regulatora napiecia 9 jest wystarczajaco duza. Kazdy z re¬ gulatorów jest nastawiany oddzielnie, dzieki : czemu mozna osiagnac stale w prosty sposób do¬ kladne dostosowanie sie ukladu do biezacych warunków ruchu.W przypadku kopalnianych urzadzen wycia¬ gowych, zasilanych z sieci na duze moce; pobór mocy przy rozruchu nie gra zadnej roli. Silnik, napedzajacy tego rodzaju urzadzenie, mozna w celu osiagniecia maksymalnej jego wydajno¬ sci zasilac w. ciagu calego okresu rozruchowego pradem o najwiekszym, dopuszczalnym nateze¬ niu. Pobór mocy wzrasta przy tym w tym okre¬ sie w przyblizeniu proporcjonalnie do liczby obrotów silnika, tak ze szczytowa wartosc po¬ bieranej wówczas mocy przypada na koncowa faze rozruchu. Jezeli jednak siec zasilajaca nie wytrzymywalaby takich warunków rozruchu, to nalezy rozruch przeprowadzac przy stale, male¬ jacym pradzie, a wiec i przy zmniejszajacym sie przyspieszaniu. W tym przypadku szczytowa wartosc pobieranej z sieci mocy ulega znaczne¬ mu obnizeniu i zostaje osiagnieta przed koncem rozruchu. W celu uzyskania tego rodzaju samo~ czynnego obnizenia maksymalnego pradu rozru- — 3 —chowego przy wzrastajacych obrotach stosuje sie w ukladzie wedlug wynalazku dodatkowy regu¬ lator 17, wlaczony szeregowo w obwód cewki obrotowej 13 regulatora nadmiarowego 10. Cew¬ ka obrotowa 18 i uzwojenie elektromagnesu 19 regulatora 17 sa polaczone szeregowo i przyla¬ czone do zacisków pradnicy tachometrycznej 11.Gdy przez uzwojenia te zacznie plynac pewien okreslony prad, to uklad obrotowy regulatora 17 porusza sie z przedstawionego na fig. 1 polo¬ zenia krancowego ku przeciwleglemu polozeniu krancowemu. Regulator 17 wylacza stopniowo opór dodatkowy cewki obrotowej 13 regulato¬ ra 10 i powoduje, ze ten ostatni ogranicza prad rozruchowy przy wzrastajacych obrotach. Po¬ niewaz cewka obrotowa 18 i cewka elektroma¬ gnesu 19 sa polaczone szeregowo,^ przeto regu¬ lator 17 dziala zawsze we wlasciwym kierunku bez koniecznosci stosowania przelacznika, i to niezaleznie od kierunku obrotów silnika' nape¬ dowego 1. Dodatkowy regulator 17 mozna ewen¬ tualnie zastapic odpowiednim zespolem prze¬ kazników.Jest rzecza celowa, by pradnica tachometry¬ czna 11 byla jak najmniej wrazliwa na zmiany temperatury oraz by pracowala w stanie niena¬ sycenia magnetycznego. Poza tym zarówno uzwojenie wzbudzajace 20 pradnicy 11, jak i ana¬ logiczne uzwojenie silnika 1 sa przylaczone, do tej samej sieci pomocniczej 8, tak ze dokladnosc regulacji nie ulega zmniejszeniu nawet przy nie¬ duzych zmianach napiecia sieci pomocniczej, wywolanych na przyklad wahaniami czestotli¬ wosci. Uklad taki pracuje wiec zawsze z jed¬ nakowa dokladnoscia, niezaleznie od wplywów zewnetrznych. Jezeli jednak przed urzadzenie nastawcze wlaczyc' opornik o pewnym oporze, np. za pomoca elektrycznego urzadzenia opóz¬ niajacego, które, jak wiadomo, stosuje sie do maszyn pradu stalego lub do wyciagów lino¬ wych w celu ograniczenia maksymalnej predko¬ sci jazdy przy przewozeniu ludzi, wówczas rea¬ guje ono w taki sam sposób, jak na przestawie¬ nie dzwign.i regulacyjnej, czyli skutecznosc tego rodzaju oporników wejsciowych jest zwiekszona dodatkowa specyficzna charakterystyka samego urzadzenia regulacyjnego.Jak juz wspomniano, w przypadku urzadzen, sterowanych samoczynnie, nalezy zachowac z duza dokladnoscia mala predkosc ruchu, nie¬ zaleznie od obciazenia. Jezeli pradnica tachome¬ tryczna 11 jest wzbudzana z sieci pomocniczej 8 wylacznie za posrednictwem uzwojenia wzbu¬ dzajacego 20, wówczas napiecie, panujace Ha jej zaciskach, jest wprost proporcjonalne do liczby obrotów silnika. Jezeli natomiast zaopatrzyc pradnice 12 w drugie uzwojenie wzbudzajace 21, zasilane poprzez dzielnik napiecia 7 w ten spo- - sób,'ze prad w uzwojeniu 21 plynie w kierunku przeciwnym niz w uzwojeniu 20, wówczas wzbu¬ dzenie wypadkowe zmniejsza sie wraz ze wzro¬ stem wychylenia dzwigni regulacyjnej 6. Dzieki temu na zaciskach pradnicy tachometrycznej nastepuje przy nie sterowanej zmianie liczby obrotów zmiana napiecia, która przy malych obrotach jest znacznie wieksza, niz przy duzych obrotach. W tym samym stosunku rosnie do¬ kladnosc regulacji regulatora 9 przy malych obrotach. Przelacznik 22, uruchamiany dzwignia regulacyjna 6, przelacza samoczynnie dodatko¬ we uzwojenie wzbudzajace 21 w przypadku ewentualnej zmiany kierunku obrotów silnika napedowego.Zgodnie z dodatkowa postacia wykonania ukladu wedlug wynalazku mozna zwiekszyc statecznosc urzadzenia regulacyjnego do kom¬ pensacji zmian liczby obrotów przez dodatkowy • uklad stabilizacyjny, przedstawiony na fig. 2.W tym przypadku regulator napiecia 9 zaopa¬ truje sie w dwie cewki obrotowe 12* i 12". • Miedzy cewka obrotowa 12' i pradnica tacho- . metryczna 11 znajduje sie uklad mostkowy, utworzony z oporów omowych 23' i 23" oraz opo¬ rów indukcyjnych 24' i 24". Poniewaz opory omowe mostku sa sobie równe, wiec miedzy punktami wezlowymi A i B mostku tak dlugo nie wystepuje róznica potencjalów, jak dlugo prad Ii, plynacy przez cewke 12', posiada stale natezenie. Jezeli jednak róznica napiec miedzy dzielnikiem napiecia 7 i pradnica tachometrycz¬ na 11 ulegnie zmianie, zmieni sie równiez prad Ii. Na skutek tego, ze wzgledu na róznice in- dukcyjnosci oporów indukcyjnych 24' i 24", wy¬ twarza sie róznica potencjalów miedzy punkta¬ mi A i B. Plynacy w zwiazku z tym przez cew¬ ke 12" prad h jest tym wiekszy, im szybciej . przebiega zmiana natezenia pradu Ii. Dzieki te¬ mu ukladowi prad h opóznia ruch regulatora napiecia przy wystepujacych nagle zmianach napiecia, na skutek czego zwieksza sie statecz¬ nosc calego urzadzenia regulacyjnego.Zamiast uzwojenia wzbudzajacego 4 wzbud-, nicy 3 na fig. 1 mozna zastosowac równiez do¬ datkowa wzbudnice, której uzwojenie jest zasi¬ lane bezposrednio z regulatora napiecia 9. Wir¬ nik tej dodatkowej pradnicy nalezy w tym przy¬ padku polaczyc szeregowo z wirnikiem glównej wzbudnicy 3. Uklad ten stosuje sie szczególnie wówczas, gdy w celu zwiekszenia wydajnosci zainstalowane wyciagi kopalniane zostaja wypo- — *¦.—sazone w precyzyjne urzadzenie regulacyjne, a to z tego wzgledu, ze tego rodzaju uklad wy¬ maga wprowadzania stosunkowo malych zmian w wystepujacych w nim urzadzeniach.Przy bardzo wielkich maszynach wyciago¬ wych, w ukladzie,Leonarda, wymagajacych zna¬ cznych mocy wzbudzenia, regulator napiecia 9 zasila uzwojenie wzbudzajace malej pradnicy dodatkowej, która ze swej strony zasila uzwo¬ jenie 5.W celu odciazenia regulatora napiecia moz¬ na zastosowac dodatkowa pradnice tachometry¬ czna, wlaczona wraz z równoleglym oporem przed uzwojenie wzbudzajace 4. Zwieksza ona przy przestawianiu dzwigni regulacyjnej prad wzbudzajacy i czesciowo kompensuje powstala nie sterowana zmiane liczby obrotów. Owa do¬ datkowa pradnica tachometryczna posiada stale wzbudzenie, skojarzone ze zmiennym, przeciw¬ nie skierowanym wzbudzeniem dodatkowym, sterowanym przez urzadzenie regulacyjne.Zamiast szybko dzialajacego regulatora pra¬ du stalego mozna równiez zastosowac regulator czestotliwosciowy. Czestotliwosc poslizgu prad¬ nicy tachometrycznej, która w tym przypadku jest wykonana jako pradnica asynchroniczna, odpowiada rzeczywistej liczbie obrotów. Zada¬ nej liczbie obrotów odpowiada okreslona induk- cyjnosc odpowiedniej cewki dlawikowej, nasta¬ wiana dzwignia regulacyjna. Rzeczywista licz¬ ba obrotów jest tak dlugo regulowana za po¬ moca regulatora czestotliwosci, az osiagnieta zo¬ stanie zgodnosc czestotliwosci, odpowiadajacych zadanej i rzeczywistej liczbie obrotów.Zaleca sie takze w obwód cewki obrotowej 13 regulatora nadmiarowego 10 wlaczyc opornik, który za pomoca prostego mechanizmu przela- czeniowego zostaje w okresie hamowania zwar¬ ty. W tym przypadku regulator nadmiarowy zaczyna dzialac juz przy mniejszym maksymal¬ nym natezeniu pradu, niz w okresie rozruchu.Dzieki temu maksymalny prad hamowania mo¬ ze byc mniejszy niz maksymalny prad rozru¬ chu. Poza tym jest rzecza celowa, by przy prze¬ wozeniu ludzi najwieksze dopuszczalne przy¬ spieszenie lub opóznienie ruchu zostalo obnizo¬ ne. W tym celu zaopatruje sie stosowany uprzednio wylacznik wyciagu linowego w dal¬ szy styk, za posrednictwem którego.podczas jaz¬ dy zostaje zwarty pewien dodatkowy opornik, wlaczony w obwód cewki obrotowej regulatora nadmiarowego. W ten sposób zostaje odpowied¬ nio ograniczony maksymalny prad rozruchu.Regulator napiecia 9, zastosowany w opisa¬ nym ukladzie do precyzyjnej regulacji silnika napedowego, dziala w ten sposób, ze prad, ply^ nacy przez jego cewke obrotowa, dazy do przy¬ jecia jak najmniejszej wartosci. Jezeli regula¬ tor ten zostanie zasilony napieciem, uzaleznio¬ nym od pradu, plynacego w obwodzie napedo¬ wym, wówczas dziala on w tym obwodzie jako regulator zerowy. W ten sposób uzyskuje sie dwie inne wazne korzysci, wynikajace z zasto¬ sowania tego rodzaju regulatora napiecia do wyciagów kopalnianych, omówione ponizej.Jezeli podczas przerwy w ruchu przelaczyc za pomoca odpowiedniego przelacznika cewke obrotowa 12 regulatora napiecia 9 z obwodu pradnicy tachometrycznej 11 do obwodu pradu twornikowego silnika napedowego 1 i glównej pradnicy 2, wówczas regulator riapiecia steruje wzbudzeniem wzbudnicy pradnicy glównej w ten sposób, ze prad, pochodzacy od magnetyzmu szczatkowego, przestaje w ogóle wystepowac w obwodzie napedowym, dzieki czemu osiaga sie mniejsze grzanie maszyn i oszczedza sie wy¬ datkowana energie elektryczna.Jezeli podczas ruchu wyciagu na skutek dzia¬ lania urzadzenia zabezpieczajacego zostanie przerwany obwód elektromagnetycznego wy- zwalacza w hamulcu bezpieczenstwa, wówczas pradnica 2 zostaje odwzbudzona za pomoca wy¬ lacznika bezpieczenstwa. W zaleznosci od tego czy obciazenie jest dodatnie (ciezar podnoszony), czy tez ujemne (ciezar opuszczany), maszyna wyciagowa zostaje wczesniej lub pózniej zaha¬ mowana przy uzyciu mechanicznego hamulca bezpieczenstwa. Podczas okresu dzialania ha¬ mulca bezpieczenstwa powstaje wiec w obwo¬ dzie napedowym prad dodatni lub ujemny, któ¬ ry, o ile tylko obwód ten nie zostal przerwany, dazy do wolniejszego lub szybszego zahamowa¬ nia maszyny wyciagowej. Pierwszy z tych pra¬ dów zwieksza zuzycie hamulca, drugi zas zwiek¬ sza niebezpieczenstwo poslizgu liny w urzadze¬ niach z bebnem linowym. Jezeli przy zaskocze¬ niu hamulca bezpieczenstwa cewka obrotowa 12 regulatora napiecia 9 zostanie samoczynnie prze¬ laczona z obwodu pradnicy tachometrycznej na obwód pradu twornikowego silnika napedowego i pradnicy glównej, wówczas regulator 9 dziala w obwodzie tym ponownie jakcf regulator zero¬ wy. Przy zastosowaniu powyzszego ukladu nie jest wiec rzecza konieczna przerwanie obwodu napedowego przy zaskoczeniu hamulca bezpie¬ czenstwa, by w okresie spoczynku w ukladzie nie plynal prad.Zaleca sie, by aparaty pracujace w scislej za¬ leznosci od pradu, plynacego w obwodzie nape¬ dowym, byly niewrazliwe na wplyw tempera- 5 —tury maszyn to znaczy, by dzialaly identycznie przy pewnym okreslonym pradzie. Powyzszy warunek moze byc spelniony w nader prosty sposób, a mianowicie przez zastosowanie do przylaczenia regulatora nadmiarowego 10 oraz polaczonego z nim szeregowo regulatora dodat¬ kowego 17 opornika 14, przez który plynie prad twornikowy silnika 1 lub pradnicy 2. Osiaga sie to przez umieszczenie pod opornikiem 14 dwu- nitkowo nawinietego drutu miedzianego, posia¬ dajacego ten sam wspólczynnik cieplny oporno¬ sci, co wspomniany opornik. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uklad polaczen Leonarda do precyzyjnej re¬ gulacji napedu wyciagu kopalnianego, w któ¬ rym to ukladzie porównuje sie napiecie, od¬ powiadajace nastawionej przez dzwignie re- * gulacyjna liczbie obrotów, z napieciem, od¬ powiadajacym rzeczywistej liczbie obrotów i wytworzonym przez pradnice tachometry¬ czna, napedzana silnikiem, podlegajacym regulacji, znamienny tym, ze posiada szyb¬ ko dzialajacy regulator napiecia, zasilany róznica napiec, odpowiadajaca róznicy mie¬ dzy rzeczywista i zadana liczba obrotów, i polaczony szeregowo ze statycznym szybko dzialajacym regulatorem nadmiarowym, dzieki czemu obydwa regulatory reguluja samoczynnie prad wzbudzenia pradnicy glównej ukladu polaczen Leonarda w ten sposób, iz jest scisle zachowywana zarów¬ no nastawiona liczba obrotów, jak i mak¬ symalny, dopuszczalny prad w obwodzie napedowym.

2. Uklad polaczen wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze szybko dzialajacy regulator nad¬ miarowy posiada cewke obrotowa i elektro¬ magnes, których uzwojenia sa polaczone szeregowo i zasilane napieciem, uzaleznio¬ nym od pradu, plynacego w obwodzie nape¬ dowym ukladu. 3. Uklad polaczen wedlug zastrz. 2, znamien¬ ny tym, ze cewka obrotowa szybko dziala¬ jacego regulatora nadmiarowego jest pola¬ czona szeregowo z regulatorem dodatkowym, oddzialujacym na prace regulatora nadmia¬ rowego w ten sposób, iz natezenie pradu rozruchu glównego silnika ukladu Leonar¬ da zmniejsza sie wraz ze wzrastajaca liczba obrotów. 4. Uklad polaczen wedlug zastrz. 2, znamien¬ ny tym, ze regulator dodatkowy posiada cewke obrotowa i elektromagnes, których uzwojenia sa polaczone szeregowo z twor- n:kiem pradnicy tachometrycznej, dzieki czemu regulator ten dziala niezaleznie od kierunku pradu pradnicy i silnika glówne¬ go oraz od kierunku obrotów tego ostatniego. 5. Uklad polaczen wedlug zastrz. 2, znamien¬ ny tym, ze cewka obrotowa szybko dziala¬ jacego regulatora nadmiarowego jest pola¬ czona z dwoma opornikami dodatkowymi, z których jeden, zwierany w okresie hamo¬ wania, sluzy posrednio do zmniejszenia ' maksymalnego pradu hamowania w porów¬ naniu z maksymalnym pradem rozruchu, drugi zas, zwierany przy przewozeniu ludzi wyciagiem, sluzy do ograniczenia maksy¬ malnego przyspieszenia lub opóznienia ru¬ chu silnika napedowego. 6 Uklad polaczen wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze szybko dzialajacy regulator na¬ piecia posiada dwie cewki obrotowe, z któ¬ rych jedna jest zasilana z przeciwleglych punktów wezlowych czteroramiennego most- „ ku, zlozonego z równej liczby oporów omo¬ wych i indukcyjnych i wlaczonego pozosta¬ lymi punktami wezlowymi w obwód dru¬ giej cewki, dzieki czemu ulega zwiekszeniu statecznosc pracy regulatora. 7. Uklad polaczen wedlug zastrz. 1, znamien- ' ny tym, ze pradnica tachometryczna, pola¬ czona równolegle z uzwojeniem wzbudzaja¬ cym wzbudnicy pradnicy glównej, posiada dwa uzwojenia wzbudzajace, z których jed¬ no jest zasilane bezposrednio z pomocniczej sieci pradu stalego, drugie zas o~ wzbudze¬ niu przeciwnym — z oddzielnego dzielnika napiecia, obslugiwanego dzwignia regulacyj¬ na i przylaczonego do tejze sieci pradu stalego. 8. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze oslona szybko dzialajacego regulatora napie¬ cia jest zaopatrzona w styki, sluzace do prze¬ laczenia go przy srodkowym polozeniu dzwi¬ gni sterujacej i zacisnietym hamulcu z obwodu pradnicy tachometrycznej do glównego obwodu napedowegp, a to w celu unicestwienia pradu, pochodzacego od ma¬ gnetyzmu szczatkowego. 9. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze oslona szybko dzialajacego regulatora na¬ piecia jest zaopatrzona w styki, sluzace do przelaczania go przy uruchomieniu mecha¬ nicznego hamulca bezpieczenstwa z obwodu pradnicy tachometrycznej do glównego obwodu napedowego, a to w celu uzyskania czysto mechanicznego, bezpradowego hamo^ wania bez jednoczesnego przerywania obwo¬ du glównego.ló. Uklad polaczen wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze wzbudnica pradnicy glównej ukladu Leonarda posiada dwa uzwojenia wzbudzajace, z których jedno jest zasilane z dzielnika napiecia, sterowanego dzwignia regulacyjna, drugie zas — za posrednictwem regulatora napiecia oraz polaczonego z nim / szeregowo szybkodzialajacego regulatora nadmiarowego. 11. Uklad polaczen wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze wzbudnica pradnicy glównej po¬ siada tylko jedno uzwojenie wzbudzajace, które jest zasilane z dzielnika napiecia, przy czym wirnik tej wzbudnicy jest polaczony szeregowo z wirnikiem wzbudnicy dodatko¬ wej, sterowanej regulatorem napiecia. 12. Uklad polaczen wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze wzbudnica pradnicy glównej po¬ siada dwa uzwojenia wzbudzajace, z któ¬ rych jedno jest zasilane z dzielnika napie¬ cia, drugie zas przez dodatkowa wzbudnicz- ke, której uzwojenie wzbudzajace jest po¬ laczone z regulatorem napiecia. J.

3. Uklad polaczen wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze w obwodzie napedowym ukla¬ du Leonarda znajduje sie opornik szerego¬ wy o stalym oporze, z którego czerpane jest napiecie, zasilajace szybkodzialajacy regu¬ lator nadmiarowy i polaczony z nim szere¬ gowo regulator dodatkowy, przy czym pod opornikiem tym umieszczony jest dwunitko- wo nawiniety drut miedziany o tym samym wspólczynniku cieplnym opornosci, dzieki czemu zostaje wyeliminowany wplyw tem¬ peratury na dzialanie wspomnianego regu¬ latora. Aktiengesellschaft Brown, B o v e r i & Cie Zastepca: inz. W. Zakrzewski rzecznik patentowyFig.1 Fig. 2 kaj Druk. LSW. W-wa. Zam. 259C z dn. 25.111.52 r. 3-B-12714 PL