Przy przeróbce rud wpierw kruszy sie je w celu oddzielenia mineralów wartosciowych od skaly, przy czym stopien rozkruszania zalezy od rozproszenia tych mineralów w skale, uzyskuje sie przy tym mieszanine o róznej wielkosci ziarn od stosunkowo drobnych do ziarn wzgled¬ nie duzych. Rozdrobniona rude poddaje sie dalszej przeróbce przez rozdzielanie jej w cie¬ klych osrodkach, trudno jednak uzyskac zada- walniajace rozdzielanie, gdy rozdzielana mie¬ szanina sklada sie z czastek zbyt duzych i zbyt drobnych.Sposób wedlug wynalazku umozliwia roz¬ dzielanie materialów na podstawie ich ciezaru wlasciwego bez wzgledu na wielkosc czastek.Rozdzielanie przeprowadza sie w cyklonie w obecnosci stosunkowo drobnych czastek pewne¬ go skladnika lub skladników o stosunkowo du¬ zym ciezarze wlasciwym.Przy rozdzielaniu w cyklonie mieszaniny cza¬ stek o róznym ciezarze wlasciwym i róznej wiel¬ kosci bez stosowania stosunkowo drobnych cza¬ stek o ciezarze wlasciwym wiekszym od cieza¬ ru wlasciwego rozdzielanych materialów, sto¬ sunkowo duze czastki o niniejszym ciezarze wlasciwym wykazuja tendencje opuszczenia cy¬ klonu razem z czastkami o stosunkowo duzym ciezarze wlasciwym wobec czego takie rozdzie¬ lanie jest z punktu widzenia handlowego nieza- dawalniajace. Jezeli jednak rozdzielana miesza¬ nina zawiera pewna ilosc stosunkowo drobnych czastek, np. o wielkosci do 0,2 mm, to warstwa zawierajaca czastki wieksze o stosunkowo du¬ zym ciezarze wlasciwym staje sie nieprzenikal- na dla czastek o róznej wielkosci, lecz o mniej¬ szym ciezarze wlasciwym, które sa zmuszone do opuszczenia cyklonu przez otwór po stronie przeciwnej od otworu do usuwania czasteko ciezarze wlasciwym wiekszym. W ten sposób wedlug wynalazku mniejszego obecnosc w mie¬ szaninie czastek drobnych o wiekszym ciezarze wlasciwym czyni wlasnie proces rozdzielania mozliwym i korzystnym.Sposób wedlug wynalazku mozna równiez zastosowac do rozdzielania skladników wegla kamiennego pod warunkiem, ze mieszanina za¬ wiera czastki stosunkowo drobne o duzym cie¬ zarze wlasciwym, np. czastki skaly. Tego ro¬ dzaju mieszaniny powstaja przy robotach od¬ krywkowych, przy transporcie wegla lub w po¬ dobnych przypadkach.Na rysunku uwidoczniono przyklad urzadze¬ nia do wykonywania sposobu wedlug wynalaz¬ ku. Fig. 1 przedstawia schematycznie czesciowy przekrój pionowy typowego urzadzenia do roz¬ dzielania, a fig. i — w skali powiekszonej prze¬ krój pionowy cyklonu.Przerabiana rude doprowadza sie do znanej kruszarki 5, z której rozdrobniona rude dopro¬ wadza sie przez przewódr 6 do zbiornika 7, zao¬ patrzonego u dolu w przewód 8. Cyklon 9 posia¬ da górna czesc cylindryczna 10, podzielona na dwie czesci pozioma przegrode 11, zaopatrzona w osiowy otwór 12. Przewód 8 jest styczny do scianki czesci 10 cyklonu i polaczony ujsciem z otworem 13. Cyklon 9 u góry jest zamkniety pokrywa 14 tworzac komore 15, zaopatrzona w boczny przewód wylotowy 16. Stozkowa czesc 17 wspólosiowa do czesci 10 posiada osiowy otwór 18.Frakcje wsplywajaca odprowadza sie prze¬ wodem 16 na sito wstrzasowe 20, ponizej które¬ go znajduje sie zbiornik 21, zaopatrzony w prze¬ wód 22. Przewód ten jest polaczony w miejscu 23 z przewodami 24 i 25, zaopatrzonymi w za¬ wory 26 i 27. Przewód 25 prowadzi do czesci wlotowej pompy 28, której czesc wylotowa jest polaczona z przewodem 29, prowadzacym do zbiornika 7.Frakcje osadzajaca sie odprowadza sie z cy¬ klonu 9 przez otwór wierzcholkowy 18 na sito wstrzasowe 30, umieszczone nad zbiornikiem 31, wyposazonym w przewód 32. Przewód 32 jest polaczony z przewodami 34 i 35, zaopatrzonymi w zawory 36 i 37. Przewód 35 polaczony jest z czescia ssaca pompy 38, której czesc tloczaca jest polaczona z przewodem 39 prowadzacym do zbiornika 7.Liczba 40 oznaczono rure wodociagowa do doprowadzania swiezej wody do zbiornika 7, która jest zaopatrzona w zawór 41. Jednoczes¬ nie z doprowadzaniem rozdzielanych materia¬ lów do zbiornika 7, najlepiej przy ciaglym spo- sobie rozdzielania, doprowadza sie do tego zbior¬ nika pewna ilosc wody przez rure 40, w celu wytworzenia w zbiorniku 7 zawiesiny. Czastkiv tej zawiesiny o róznej wielkosci sa rozdzielane mniej wiecej równomiernie za pomoca miesza- delka 42. W przypadku niestosowania tego mie- szadelka otrzymuje sie w zbiorniku zasadniczo niejednostajna mieszanine po krótkim okresie dzialania urzadzenia. Zbiornik 7 znajduje sie powyzej cyklonu 9, wskutek czego zawiesina wplywa do cyklonu przewodem 8 pod takim cis- uieniem, iz wytwarzaja sie w cyklonie wiry, przy czym sila odsrodkowa jest znacznie wiek¬ sza, niz sila ciezkosci czastek. Wskutek tego skladniki ciezkie sa przesuwane ku sciankom cyklonu i w kierunku otworu 18, skad sa one usuwane przez ten otwór. Czastki lzejsze nato¬ miast gromadza sie w warstwie wewnetrznej zawiesiny, wznosza sie do góry i sa odprowadza¬ ne przez otwór 12 do komory 15, a z niej do przewodu 16. W dolnej czesci 17 cyklonu 9, ge¬ stosc wskutek obecnosci czastek stosunkowo drobnych jest tak znaczna, iz warstwa tych cza¬ stek jest nieprzenikliwa nawet dla najwiek¬ szych i wzglednie lekkich czastek, dzieki czemu czastki te sa wtlaczane do warstwy wewnetrznej wznoszacej sie ku górze, która razem z czastka¬ mi o stosunkowo malym ciezarze wlasciwym za¬ wiera tez najdrobniejsze czastki o stosunkowo duzym ciezarze wlasciwym. Odpadki grubsze odprowadzane przewodem 16 na sito 20 zostaja usuniete, a ciecz zbiera sie w zbiorniku 21; za¬ wiera ona takie czastki, jakie przechodza przez sito i moga byc usuniete przewodem 24, lub 25, pompa 28 i przewodem 29, po czym wracaja one do zbiornika 7 calkowicie lub czesciowo.Sito 30 zatrzymuje grubsze czastki ze stru¬ mienia wyplywajacego z otworu 18 w wierz¬ cholku cyklonu, a ciecz i stosunkowo drobne ' czastki przechodza przez sito do zbiornika 31, skad odprowadza sie je przewodami 32 i 34 na zewnatrz lub tez przewodem 35 do pompy 38, która tloczy ja przewodem 39 z powrotem do zbiornika 7 w calosci lub w dowolnej czesci.Wode doprowadza sie do tego zbiornika, w ra¬ zie potrzeby, rura 40.Nalezy oczywiscie utrzymywac w zbiorniku 7 zasadniczo staly stosunek ilosci wody do zawar¬ tosci drobnych czastek.Stosunek ten mozna równiez utrzymywac przez ponowne doprowadzanie strumienia osrod¬ ka rozdzielajacego ze zbiornika 31 lub 21. Waz¬ nym jest, aby byl stale utrzymywany jak naj¬ bardziej niezmienny stosunek czastek stosunko¬ wo drobnych do czastek grubszych w zawiesi- ,- 2 -r nie doprowadzanej do cyklonu. Ponadto mie¬ szanina poszczególnych czastek winna byc utrzymywana w stanie jak najbardziej jedno¬ litym.Zwykle kruszarka wytwarza czastki stosun¬ kowo drobne w takiej,ilosci, jaka jest potrzeb¬ na, przy czym koszty rozdrabniania wzrastaja proporcjonalnie do stopnia rozdrabniania mate¬ rialów. Jezeli zawartosc stosunkowo drobnych czastek jest mala, to doprowadzenie ich z po¬ wrotem do zbiornika 7 jest bardzo wazne. Wów¬ czas doprowadza sie je ze zbiornika 31.W celu unikniecia strat wody zawiesine prze¬ plywajaca przez sito 20 doprowadza sie z powro¬ tem do zbiornika 7. Czastki drobne zawarte w tej zawiesinie posiadaja przewaznie stosun¬ kowo maly ciezar wlasciwy i doprowadzanie ich z powrotem do zbiornika 7 jest niepozadane, gdyz obecnosc tych czastek zwieksza gestosc za¬ wiesiny w takim stopniu, iz wplywa to ujem¬ nie na skutecznosc rozdzielania. W pewnym przypadku strumien wyplywajacy ze zbiornika 21 lub jego czesci mozna odprowadzac do roz¬ dzielania pionowego lub podobnego w celu od¬ zyskania szczególnie lekkich czastek, po czym oczyszczona zawiesine doprowadza sie do zbior¬ nika 7.W przypadku stosowania sposobu do rozdzie¬ lania wegla postepuie sie podobnie, tylko kru¬ szarke 5 zastepuje sie zbiornikiem zasilajacym.Ciezar wlasciwy zawiesiny rozdzielanej zale¬ zy od procentowej zawartosci stosunkowo drob¬ nych czastek zawartych w mieszaninie, od pro¬ centowej zawartosci cial stalych w zbiorniku 7, od cisnienia pod jakim zawiesina doplywa do zbiornika 7 i od srednicy otworu 18. Zmieniajac jeden z powyzszych czynników, nalezy zmienic odpowiednio jeden lub kilka z czynników pozo¬ stalych.Calkowity ciezar wzglednie drobnych czastek moze byc znacznie mniejszy lub wiekszy, niz calkowity ciezar czastek grubszych. W ostat¬ nim przypadku otwór 18 powinien byc regulo¬ wany za pomoca wymiennych wkladek, w celu dostosowania jego przekroju poprzecznego do warunków rozdzielania. Pod tym wzgledem nie mozna podac zadnej scisle okreslonej reguly dzialania i nalezy to ustalic droga doswiadczal¬ na. Gdy sie ma pewne doswiadczenie to moznj szybko ustalic wlasciwe stosunki.Oczywiscie wynalazek nie ogranicza sie tyl* ko do przedstawionego przykladu wykonania, lecz moze obejmowac inne odmiany nie prze¬ kraczajace zakresu zastrzezen patentowych. PL