Powszechnie stosowana metoda przerobu su¬ rowców roslinnych na krochmal polega na ekstrakcji czysta woda ziarenek skrobi z tka¬ nek roslinnych, roztartych na jak najdrobniej¬ sza miazge. Pomimo daleko posunietego roz¬ drobnienia substancji rosliny np. ziemniaka (po pierwszym roztarciu stosuje sie jeszcze powtór¬ ne rozcieranie miazgi) i dwu lub trzykrotnej ekstrakcji, pozostaje w odpadkach krochmalni jeszcze 15 — 20% krochmalu (w stosunku do pierwotnej jego zawartosci w ziemniaku).Wynalazek podaje lepszy niz dotychczas spo¬ sób wykorzystania surowca.Miazge roslinna, uzyskana w sposób dotych¬ czasowy, przez jednokrotne rozdrobnienie tkan¬ ki rosliny (np. ziemniaka) na zwyklej tarce, za¬ wierajaca wszystkie skladniki rosliny — skro¬ bie, blonnik i sok komórkowy — rozdziela sie na dwie frakcje, a mianowicie: frakcje pierwsza, zawierajaca z pierwotnych skladników rosliny (np. ziemniaka) glównie skro¬ bie zanieczyszczona sladami blonnika i soku komórkowego; frakcje druga, zawierajaca z pierwotnych skladników rosliny (np. ziemniaka) praktycznie caly blonnik i sok komórkowy z reszta skrobi, której ziarenka, z powodu nierozciecia lub. nie¬ dostatecznego rozciecia komórek rosliny, nie zo¬ staly w czasie rozcierania tkanki roslinnej uwolnione.Z frakcji pierwszej uzyskuje sie w zwykly sposób z nieznacznymi stratami oczyszczony, a nastepnie wysuszony, zmielony i odsiany kroch¬ mal, frakcja druga zas stanowi surowiec nada-jacy sie dobrze do przerobu na spirytus lub w suszarni (np. ziemniaczanej walcowej) na susz platkowy, który moze byc zastosowany jako pa¬ sza lub przeznaczony do przerobu w gorzelni na spirytus.W przypadku przerobu gorzelniczego uzysku¬ je sie ponadto bardziej wartosciowy wywar ze zwiekszona — w porównaniu do normalnego — zawartoscia bialka i soli mineralnych (liczac w odniesieniu do jednakowych ilosci spirytusu).Róznice w wartosci ciezarów wlasciwych skladników rosliny umozliwiaja w latwy sposób wykonanie rozdzialu miazgi rozdrobnionej tkan¬ ki roslinnej na wyzej wymienione dwie frakcje.Na przyklad w miazdze ziemniaczanej ciezar wlasciwy ziarenek skrobi, uwolnionych z komó¬ rek ziemniaka na tarce, wynosi 1,255, ciezar wlasciwy wlókien blonnika ziemniaczanego przy maksymalnym jego nawilzeniu wynosi 1,04 — 1,05, ciezar wlasciwy soku ziemniaka rózni sie minimalnie od ciezaru wlasciwego wlókien blon¬ nika (w soku ziemniaka znajduje sie okolo 5,5% na wage suchej pozostalosci), wreszcie ciezar wlasciwy nierozcietych lub niedostatecznie roz¬ cietych komórek z zawartymi w nich ziarenka¬ mi skrobi jest nizszy od 1,255 i wyzszy od 1,04.Próbka miazgi/ziemniaczanej pobrana z tar¬ ki wykazuje po kilku godzinach spokojnego odstania sie wyrazne uwarstwienie, a mianowi¬ cie: na dnie bialy osad uwolnionych podczas tarcia ziemniaka ziarenek skrobi, powyzej w dolnych warstwach grubiej, w górnych drobniej roztarte komórki ziemniaka, na wierzchu wresz¬ cie warstwe pojedynczych wlókienek blonnika zmieszana z niewielka iloscia najdrobniejszych i najlzejszych ziarenek skrobi.Rozdzial miazgi na frakcje przez dekantacje wymaga dluzszego czasu, podczas którego za¬ chodza procesy utleniania sie soku komórkowe¬ go, wplywajace niekorzystnie na uzyskiwany krochmal. Poza tym przy przerobie na skale przemyslowa konieczne bylyby wielkie po¬ wierzchnie odstojnikowe.Wynalazek podaje sposób, przyspieszajacy wydzielanie sie z miazgi roslinnej frakcji zawie¬ rajacej wieksze ziarna skrobi, uwolnione z roz¬ cietych komórek rosliny.Sposób ten polega na zastosowaniu urzadze¬ nia mechanicznego, które droga wielokrotnych i raptownych zmian szybkosci i kierunku poru¬ szajacej sie ruchem posuwistym, prostoliniowym lub kolistym miazgi roslinnej (np. ziemniacza¬ nej), ulozonej na twardym lub elastycznym, per¬ forowanym lub nie, podlozu, wywoluje- w cza¬ sie Jej dekantacji raptowne, czestotliwe i krót¬ kotrwale zmiany stanu energii kinetycznej cza¬ stek masy tej miazgi, tak co do wielkosci (zmia¬ ny predkosci posuwania sie miazgi), jak i kie¬ runku jej ruchu. Podloze wykonane jest w po¬ staci odcinków tasmy lub wstegi bez konca, ulozonych w jednym lub kilku poziomach, np. slimak pionowy, poziomy lub pochyly. Dalszym ulatwieniem przyspieszenia uwarstwienia sie miazgi, odpowiednio do róznych ciezarów wla¬ sciwych jej czesci skladowych, jest nadanie po¬ dlozu ruchu w tym samym kierunku, co kieru¬ nek ruchu miazgi, lub tez ruchu w kierunku od¬ miennym. W koncowym efekcie uzyskuje sie ulatwienie oddzielenia frakcji krochmalniczej od frakcji gorzelniczej.Poniewaz stosowanie w celu frakcjonowania miazgi wyplukiwania jej czysta woda powodu¬ je zubozenie frakcji gorzelniczej w skladniki mineralne (rozpuszczalne), dajac w ostatecznym wyniku malo wartosciowy wywar, z drugiej znowu strony ekstrahowanie otrzymywanym z miazgi sokiem komórkowym rosliny wywolu¬ je, spowodowane procesem utlenienia, znaczne pogorszenie gatunku krochmalu uzyskiwanego z frakcji krochmalniczej, zastosowano w sposo¬ bie wedlug wynalazku bezposrednie frakcjono¬ wanie miazgi roslinnej w jej rodzimym pier¬ wotnym skladzie, bez stosowanej dotychczas powszechnie w krochmalnictwie ekstrakcji woda czysta, lub sokiem komórkowym rosliny, lub mieszanina soku i wody. PL