Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia z za¬ sobnikiem goracej wody, posiadajacego samo¬ czynnie regulujacy zawór w przewodzie dopro¬ wadzajacym pare do zasobnika. W znanych urzadzeniach tego rodzaju reguluje sie doplyw pary z kotla do zasobnika zazwyczaj za pomoca zaworu redukcyjnego, tj. w zaleznosci od cisnie¬ nia pary w zasobniku, innymi slowy, w zaleznosci od zapotrzebowania pary przez zasobnik, wobec czego nawet przy silnie zmieniajacym sie zuzy¬ ciu cieplej wody obciazenie kotla jest mniej wiecej równe, gdyz w obwodzie ladujacym utrzymuje sie staly obieg, przez który doprowa¬ dza sie wciaz zimna wode z dna zasobnika do wytwarzacza goracej wody w górnej jego czesci, gdzie zostaje ona ogrzana przez doplywajaca pare. Zwiekszenie wiec albo zmniejszenie ilosci pobieranej goracej wody powoduje jedynie przesuniecie sie granicy pomiedzy warstwami goracej i zimnej wody w zasobniku.A wdec mimo ze zapotrzebowanie pary za¬ sobnika utrzymywane jest w ten sposób na sta¬ lym poziomie, nie mozna jednak uwzglednic wahan stojacej do dyspozycji ilosci pary, które moga powstac na przyklad z powodu zmienia¬ jacego sie zapotrzebowania pary przez inne urzadzenie zuzywajace ja, albo tez przez zmie¬ niajace sie warunki w palenisku kotla.Wynalazek dotyczy w szczególnosci urzadzen, przy których do zasobnika dolaczone sa dwa obwody obiegowe ,wody, z których jeden za¬ wiera urzadzenie zuzywajace goraca wode i wy¬ chodzi z górnej czesci zasobnika ponizej pozio¬ mu wody, a wraca do jego dna, podczas gdy drugi obwód (obwód ladujacy) rozpoczyna sie w miejscu polozonym w poblizu dna zasobnika i powraca don powyzej najwyzszego poziomu wody, przy czym przewód doprowadzajacy pare wchodzi w zasobnik równdez powyzej najwyz¬ szego poziomu wody, tak iz doprowadzona para praktycznie wziawszy calkowicie skrapla sie po¬ nad zwierciadlem wody. Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wspomnianej wady w ten spo^ sób, ze urzadzenie dziala jako zasobnik nie tylko od strony wtórnej, lecz równiez i od strony pierwotnej, tj. zarówno odnosnie sltrony zuzyciawody, jak tez w stosunku do sieci parowej.Zasadnicza cecha znamienna wynalazku jest to, ze w przewód doprowadzajacy pare wbudo¬ wany jest saanoczynnie regulowany zawór, a w inny obwód obiegowy wody (obwód ladu¬ jacy) wstawiony jest równiez samoczynnie re¬ gulowany zawór, przy czym oba zawory sa tak wykonane, iz doprowadzaja do zasobnika pare lub wode w takich ilosciach, by cisnienie w za¬ sobniku, a tym samym i temperature wody w jej górnej warstwie utrzymac zasadniczo na stalej wysokosci. Urzadzenie moze byc tak wy¬ konane, ze zawór w przewodzie doprowadza¬ jacym pare jest zaworem przelotowym, który otwiera sie samoczynnie, gdy cisnienie w kotle przekroczy pewna wartosc, zawór zas w obwo¬ dzie ladujacym dostosowuje samoczynnie ilosc doprowadzanej wody do ilasci doprowadzanej pary. Zamiast tego moze byc równiez zawór w obwodzie ladujacym wykonany jako zawór przelotowy, otrzymujacy impuls sterujacy od pierwotnego cisnienia pary, zawór natomiast ,w przewodzie doprowadzajacym pare do za¬ sobnika ifhoze byc zaworem redukcyjnym, ste¬ rowanym cisnieniem pary w zasobniku.W takim urzadzeniu dopuszczalne sa znaczne wahania, a nawet przejsciowe calkowite zam¬ kniecie doplywu pary, gdyz doplyw wody przez obwód ladujacy zmienia sie odpowiednio, a przy przerwanym doplywie pary .zostaje zamkniety, przez co temperatura w górnej czesci zasobni¬ ka zostaje bez zmian.Zawór w Obwodzie ladujacym zgodnie z pierwsza e wymienionych alternatyw, albo za¬ wór w przewodzie doprowadzajacym pare wedlug drugiej alternatywy moze Tayc urucha¬ miany cisnieniem w kotle parowym, pracuje jednak najkorzystniej w zaleznosci od tempe¬ ratury w górnej czesci zasobnika, najlepiej w ten sposób, iz reaguje na cisnienie pary w zasob¬ niku. Powoduje to bardziej czula regulacje niz w zaleznosci od temperatury.Azeby przy dluzej trwajacym okresie wiel¬ kiego zuzycia goracej wody, przy niewielkim doplywie pary, nie narazic sie na opróznienie zasobnika z goracej wody, moze sie okazac ce¬ lowe, by dozorca wiedzial, ile wody goracej znajduje sie w zasobniku. Poniewaz srednia temperatura zasobnika jest zalezna od ilosci go¬ racej wody, mozna tego rodzaju wskazania uzy- Jkac latwo przy pomocy przyrzadu dolaczonego do kilku szeregowo polaczonych termopar, równomiernie rozmieszczonych na calej wyso- kosci przestrzeni wodnej zasobnika. Na przy¬ rzadzie tym mozna stwierdzic, kiedy srednia temperatura tak dalece opadnie, ze nalezy zwiekszyc podgrzewanie.Na zalaczonym rysunku przedstawiono dwa przyklady wykonania wynalazku.Z kotla 1, ogrzewanego elektrycznie albo za pomoca dowolnego paliwa, plynie para pod cis¬ nieniem do przewodu 2 i nastepnie do zasobnika 3 poprzez samoczynnie regulujacy zawór 4 i zawór zwrotny oraz w razie potrzeby do dal¬ szych aparatów zuzywajacych pare, oznaczonych przez 5. Para plynaca do górnej czesci zasobni¬ ka 3 ulega tam skropleniu w wymienniku kas¬ kadowym, umieszczonym ponad poziomem wo¬ dy, za pomoca wody pobranej z dna zasobnika, a przy pomocy urzadzenia obiegowego albo la¬ dujacego 6, tak by utrzymac stale wysokosci temperatury górnych warstw wody w zasobni¬ ku. Naplywajaca para skrapla sie wiec prakty¬ cznie wziawszy calkowicie powyzej poziomu wody, co ze wzgledu na utrzymanie wyraznie rozgraniczonych warstw cieplej i zimnej wody w zasobniku jest wazne. Przewód 7, odgalezia¬ jacy sie, od rurociagu obiegowego 6 i sluzacy do odprowadzania nadmiaru wody do zbiornika 8, zaopatrzony jest w zawór 9, sterowany za po¬ moca plywaka, w celu utrzymania stalego po¬ ziomu wody w zasobniku 3. Do dna zasobnika przylaczony jest przewód 18, zaopatrzony w za¬ wór zwrotny sluzacy do pierwszego napelnienia zasobnika i do dopelniania stosunkowo zimina woda.Goraca woda z górnej czesci zasóEnika prze¬ plywa przez drugi obwód obiegowy, przez który przetlaczana jest za pomoca pompy 10 do apa¬ ratu zuzytkowujacego goraca wode, np. do prasy plytowej 12, skad powraca nastepnie przie- wodem 13 do dolnej czesci zasobnika. Za pomo¬ ca przewodu bocznikowego 14 regulowanego za¬ worem 15 mozna czesc zuzytej wody z prze¬ wodu 13 odprowadzic z powrotem do przewodu 11. Zawór 15 mozna nastawic recznie albo samo¬ czynnie, np. w zaleznosci od temperatury w cze¬ sci przewodu pomiedzy pompa w a aparatem 12 zuzywajacym wode goraca, w ten sposób, ze w tej czesci przewodów utrzymywana jest stala temperatura. Jezeli aparatem zuzywajacym go¬ raca Wode jest np. prasa sluzaca do produkcji plyt z wlókien drzewnych, mozna utrzymywac ok. 170°C, podczas gdy woda wracajaca z pra¬ sy posiada silnie wahajaca sie, zalezna od ob¬ ciazenia temperature^ np. 130-168°C, przecietnie 155°C, a temperatura górnych warstw wody w zasobniku moze wynosic 190 do 200°C. Po¬ niewaz obieg 11, 10, 12 i 13 rozpoczyna sie w górnej czesci zbiornika, a konczy sie w jegp — 2 —dnie, zasobnik pracuje jako zasobnik warstwo¬ wy, tak iz dzialanie regulacyjne zaworu 15, wy¬ stepujace przy wahaniach obciazenia, pociaga za soba jedynie przesuniecie sie granicy pomiedzy warstwami goracej i zimnej wody w zasobniku.Aby jednak umozliwic równiez dopuszczal¬ nosc wahan w ilosci doprowadzonej pary, które moga byc spowodowane np. wahaniami w za¬ potrzebowaniu energii elektrycznej, albo rózna wilgotnoscia paliwa uzytego do opalania kotla 1, lub zmiennym zapotrzebowaniem pary innych urzadzen zuzywajacych pare, przewidziano w obwodzie ladujacym prócz zaworu 4 drugi zawór regulujacy 16. Zawór 16 otrzymuje im¬ puls sterujacy w zaleznosci od cisnienia *w prze¬ wodzie parowym 2, jak zaznaczono na fig. 1 linia kreskowana. Zawór ten zbudowany jest jako zawór przelotowy, który zwieksza otwar¬ cie, gdy cisnienie pary przekracza z góry ozna¬ czona wartosc. Zawór 4 jest wykonany jako zawór redukcyjny, reagujacy w ten sposób na cisnienie w zasobniku, ze otwiera sie, gdy to cis¬ nienie ma sklonnosc opadu ponizej okreslonej wartosci. Jezeli np. cisnienie w przewodzie pa¬ rowym 2 wzrasta z powodu np. zmniejszenia sie zapotrzebowania pary urzadzen 5, zawór 16 otwiera sie bardziej i przepuszcza wieksza ilosc chlodnej wody z dna zasobnika do kaska¬ dy w przestrzeni parowej. Dzieki temu cis¬ nienie w zasobniku opaida, a zawór 4 w przewo¬ dzie doprowadzajacym pare otwiera sie, azeby cisnienie, a tym samym i temperature w za¬ sobniku utrzymac na stalej wysokosci. Dzieki temu zwieksza sie doplyw pary do zasobnika, a tym samym cisnienie w przewodzie parowym 2 utrzymuje sie w przyblizeniu nie zmienione. Gdy cisnienie w przewodzie 2 opada wskutek np* zwiekszonego zapotrzebowania pary przez urza¬ dzenie 5 albo wskutek zmiany rodzaju paliwa, zawór 16 przymyka sie, a przez to zmniejsza sie ilosc wody przeplywajacej przez obwód la¬ dujacy. Wskutek tego wzrasta cisnienie w za¬ sobniku, co znowu powoduje zmniejszenie prze¬ kroju przelotowego zaworu 4. Dzieki temu zmniejsza sie doplyw pary do zasobnika, a cis¬ nienie w przewodzie 2, jako tez temperatura warstwy goracej wody w zasobniku pozostaje praktycznie wziawszy stala..Zawór przelotowy 16 moze byc równiez cal¬ kowicie zamkniety w przypadku, gdy cisnienie w przewodzie 2 opadnie ponizej okreslonej war¬ tosci, np. 15 atm, podczas gdy kociol powinien normalnie wytwarzac 20 atm. W tym przypadku doplyw pary do zasobnika zostaje calkowicie przerwany tak dlugo, az cisnienie w przewodzie parowym wzrosnie znowu ponad 15 atm.Liczba 17 oznacza termopary, które nalezy rozmiescic równomiernie na calej wysokosci przestrzeni wodnej zasobnika i polaczyc w sze¬ reg, azeby móc odczytac w kotlowni wyzej wspomniana srednia temperature wody w za¬ sobniku.Zamiast wyzej opisanego schematu zawory 4 i 26 moga byc rozmieszczone, jak przedstawio¬ no na fig. 2, tak iz zawór 4 pracuje jako zawór przelotowy sterowany cisnieniem pary w prze¬ wodzie 2 albo w kotle 1, podczas gdy zawór 16 dziala jako zawór redukcyjny, który otwiera sie mniej lub wiecej w zaleznosci od tego, czy cis¬ nienie w zasobniku opada. W ten sposób mozna równiez utrzymac atala temperature wody w górnych warstwach zasobnika, jako tez stale cisnienie w przewodzie 2. Gdy zawór 4 w prze^ wodzie doprowadzajacym pare wykonany jest ja¬ ko zawór przelotowy, moze sie jednak zdarzyc, ze zawór bezpieczenstwa na zasobniku otworzy sie, jezeli doplyw pary bedzie wielki, a zawór 16- nie zdazyl jeszcze odpowiednio do tego prze¬ puscic wiecej, wody, co moze spowodowac, ze rozdzial na ciepla i zimna warstwe wody w za¬ sobniku moze ulec zaburzeniu. Z tego wzgledu nalezy dac pierwszenstwo ukladowi przedstawio¬ nemu na fig. 1, poniewaz zawór 4 zapobiega w tym przypadku samoczynnie chwilowemu wytworzeniu sie zbyt wielkiego cisnienia w za¬ sobniku.Uklad przedstawiony na fig. 1 pracuje poza tym z malymi wahaniami, gdyz impuls steruja¬ cy zawór przelotowy, który posiada zasadnicze znaczenie dla dzialania wyrównawczego zasob¬ nika na siec parowa, dziala bezposrednio na do¬ plyw wody do wymiennika kaskadowego w prze¬ strzeni parowej zasobnika, a nie jak w ukladzie przedstawionym na fig. 2 tylko posrednio.Wynalazek nie jest oczywiscie ograniczony przez przedstawione na rysunku i opisane szcze¬ góly wykonania. PL