PL34571B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy tensometru, to jest przyrzadu do mierzenia wszelkiego rodzaju na¬ prezen tworzywa lub elementów konstrukcji do¬ wolnego rodzaju. Naprezenia te mierzy sie przez pomiar odksztalcen, to jest skurczen lub wydluzen elementu pozostajacego pod dziala¬ niem sily.

Wszystkie dotychczas znane tensometry me¬ chaniczne posiadaja stala skale odczytów. Na przyklad tensometry systemu Gugenberga maja skale, której ^jedna podzialka odpowiada 0,0008— 0,0012 mm, natomiast nie ma tensometrow, w których wartosc jednej podzialki wynosilaby 0,001 mm. Okolicznosc ta utrudnia przeliczenia przy obliczaniu wyników badan. Dlugosc bazy pomiarowej istniejacych tensometrow jest stala lub daje sie zmieniac w niewielkich tylko gra¬ nicach. W tensometrach Gugenberga baza ta zmienia sie od minimum 20 mm, nastepna zas zmiana wynosi juz 100 mm i wiecej, natomiast nie mozna bazy pomiarowej nastawic na 30, 40, 50, 60 mm itd., co równiez powoduje truc^nosci przy badaniu niektórych elementów konstruk¬ cyjnych. Ponadto wszystkie znane dotychczas tensometry posiadaja bardzo delikatna budowe, . co wymaga zachowania specjalnych ostroznosci przy obchodzeniu sie z nimi.

Niedogodnosci te usuwa tensometr wedlug wynalazku, który z jednej strony pozwala na nastawianie bazy pomiarowej na dowolna dlu- gosc, z drugiej zas strony wartosc jednej po¬ dzialki skali odczytów moze byc nastawiana po¬ wolnie w granicach od 200 mm do 10000 ¦mm, co pozwala tensometr ten stosowac do batfen róznego rodzaju konstrukcji. Ponadto duza za^ leta tensometru wedlug wynalazku jest to, se jego dzwignia i przeguby sa umieszczone we¬ wnatrz oslony, wskutek czego manipulowana tym tensometrem nie wymaga zachowania sper cjalnych ostroznosci przy jego obsludze.

Tensometr wedlug wynalazku jest przedstaw wiony na rysunku, na którym fig. 1 prze^sta-wia ogólny widok tensometru po wstawieniu do niego czujnika, fig. 2 — przekrój podluzny tego tensometru, fig. 3 — widok z góry jego przegu¬ bowej dzwigni * i fig. 4 — przekrój przedluzacza bazy tego tensometru.

W oslonie zewnetrznej 1 osadzona jest do¬ wolna obsada 2, sluzaca do osadzenia w niej czujnika 3. Wewnatrz oslony 1 jest umiesizezo-v na wahadlowo dzwignia 4, zaopatrzona w dol¬ nej czesci 5 w ostrze 6 wystajace nieco z oslo¬ ny 1. Dzwignia 4 jest oparta o ostrze pryzma- tu 8 umocowanego w oslonie 1, a mianowicie w miejscu 7, stanowiacym przegub tej dzwigni, utworzony przez p rzeciecie sie pod katem « trzech plaszczyzn a, b, b dzwigni 4. Dzwignia 4 jest podparta sprezyna 9 osadzona w oslonie i.^ Na oslonie 1 osadzony jest przesuwnie pier¬ scien 10, posiadajacy na dole ostrze 11 sluzace do nastawiania dlugosci pomiarowej tensome¬ tru na zadana wielkosc. Jak juz wspomniano czujnik 3 jest wstawiony do obsady 2 osadzo¬ nej (przesuwanie wzdluz oslony!. Przesuwajac te obsade wraz"z czujnikiem wzdluz oslony 1 zmie¬ nia sie stosunek ramion dzwigni 4, a tym sa- mym i skale odczytu, to jest wartosc podzialki na- czujniku 3. W celu ustawienia czujnika na zadana skale odczytów, na oslonie wykonana jest podzialka wskazujaca wartosc jednej po¬ dzialki czujnika 3. Do zamocowania czujnika w obsadzie 2 sluzy nakretka 12 nakrecona na górna czesc tej obsady.

Do laczenia przesuwnej obsady 2 z oslona 1 sluzy czólenko suwakowe 13, w którego otworze 27 miesci sie Swobodny koniec dzwigni - waha¬ dlowej 4. Azeby uniknac jednostronnego tylko .nacisku czujnika 3 na dzwignie 4, w otworze 17 czólenka 13 umocowana jest sprezyna 14.

Oslone 1 najlepiej jest zaopatrzyc na obu koncach w tulejkowe denka 15, które w razie ko¬ niecznosci powiekszenia dlugosci pomiarowej moga byc wykrecane i zastapione rurkowym przedluzaczem 19 (fig. 4).

Do umocowania tensometru na badanym ele¬ mencie sluzy pierscien 16, dajacy sie przesuwac wzdluz oslony 1. Umocowanie uskutecznia sie na przyklad przy pomocy imadelka, którego sruba zaciskowa przechodzi przez otwór 18 tego pierscienia 16 i przyciska w ten sposób tenso-. metr do badanego przedmiotu lub tworzywa.

Dzialanie tensometru wedlug wynalazku po¬ lega na tym, ze dzwignia 4, wahajac sie dokola przegubu 7 na ostrzu pryzmatu 8 naciska na czujnik 3, który wykazuje przesuniecie tej dzwi¬ gni w skali powiekszonej, np. 100 lub 1000 ra¬ zy, zaleznie od typu zastosowanego czujnika.

Przy badaniu odksztalcen danego elementu ostrze 6 dzwigni 4 jak równiez ostrze 11 pier¬ scienia 10 wciskaja sie, na skutek przytwierdze¬ nia tensometru do tego elementu przy pomocy imadelka, w powierzchnie badanego przedmio¬ tu. Obciazenie tego przedmiotu powoduje jego skurczenie sie lub wydluzenie, to jest zmiane odleglosci miedzy ostrzami 6 i 11, a tym samym obrót dzwigni 4 o pewien kat dokola przegu¬ bu 7. Na skutek tego obrotu dzwignia 4 dziala na czujnik 3, który wykazuje odpowiednio zwiekszone ruchy tej dzwigni dajac zadany po¬ miar.

Z a s t r /e zenia patentowe 1. Tensometr, znamienny tym, ze dzwignia (4)t przy pomocy której wydluzenie lub skurcze¬ nie badanego przedmiotu przenosi sie na czujnik, posiada przegub (7), utworzony przez przeciecie ;pad ikatem a trzech plaszczyzn (a, b, b) tej dzwigni, przy czym przegub ten jest oparty o ostra krawedz pryzmatu (8). 2. Tensometr wedlug zastrz. 1, -znamienny tym, ze dzwignia (4) jest wygieta 'tak, aby od¬ ksztalcenia badanego przedmiotu byly prze¬ noszone na czujnik pionowo. 3. Tensometr wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze czujnik jest osadzony w obsadzie (2), umieszczonej przesuwnie wzdluz oslo¬ ny (1), co pozwala na dowolne regulowanie dokladnosci pomiarów. 4. Tensometr wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze posiadai dajacy sie przesuwac na oslo¬ nie fi) pierscien HO z ostrzem (ll)t pozwa¬ lajacy na zmiane dlugosci pomiarowej ten¬ sometru. 5. Tensometr wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze dzwignia (4) wraz z przegubem (7) jak równiez i pryzmat (8) sa osadzone we¬ wnatrz oslony (1). 6. Tensometr wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym, ze jest wyposazony w rurkowy prze*» dluzacz (19), przystosowany do wstawiania go do oslony (1) po wyjeciu denka (15), w ce¬ lu powiekszania dlugosci pomiarowej. 7. Tensometr wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze dzwignia (4) jest podparta z jednej strony sprezyna (9), z drugiej zas strony sprezyna (14).

Michal Niemcewicz Zastepca: Józef Felkner rzecznik patintcwy — 2$** fifil Druk. LSW. W-wa. Zazn. 4633 z dn. 6.XI. 51 r. 2-B-43267.