Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wykonywania rowków, zwlaszcza w przed¬ miotach o malych rozmiarach, w jednym zabie¬ gu przy poslugiwaniu sie zasadniczo jedna obra¬ biarka, przy czym otrzymac mozna rowki o naj¬ rozmaitszych ksztaltach.Sposób . wedlug niniejszego x wynalazku po¬ lega zasadniczo na' rowkowaniu przedmiotów za pomoca odpowiednio wykonanego freza najlepiej w postaci pily tarczowej, wycinajacej w danym przedmiocie przy jednym obrocie, pól¬ obrocie, cwierc — lub jeszcze mniejszym cze¬ sciowym obrocie tarczy od razu gotowy rowek o pozadanym ksztalcie i zadanej glebokosci.Przedmioty, poddawane rowkowaniu wedlug niniejszego wynalazku, mozna doprowadzac do przyrzadu rowkujacego w sposób ciagly lub prze¬ rywanie, np.. przedmiot przesuwa sie pod frezem w kierunku przeciwnym do obrotu freza lub tez przedmiot moze stac nieruchomo podczas -row¬ kowania równiez moze przedmiot poddawany rowkowaniu obracac sie wokolo nieruchomego freza w analogii jak powyzej. Przedmiot moze byc uchwycony np. za pomoca lapek i przytwier¬ dzony do ruchomego stolu, tasmy, lancucha, ko¬ la lub w inny dowolny sposób, np. w pojedyn¬ czym przyrzadzie przytrzymujacym i podsta¬ wiajacym. Przedmiot mozna podstawic pod frez z bo'ku, przesuwajac go równolegle do stycznej tworzacej freza w miejscu rowkowania lub tez .prostopadle do niej, czyli unoszac przedmiot np. z dolu do góry przy podstawieniu go pod frez.Na rysunku przedstawiono przyklad urza¬ dzenia, a raczej sam przyrzad rowkujacy, na¬ dajacy sie najlepiej do przeprowadzenia sposobu wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia schematycznie w widoku z boku frez do rowko¬ wania, fig. 2 — ten sam frez w widoku z przo-du,-fig. 3 — 6 przedstawiaja przyklady odmian wykonania freza wedlug wynalazku w widoku z boku i z przodu, fig. 7 przedstawia w prze¬ kroju i w widoku z góry rózne ksztalty rowków wycinanych sposobem wedlug wynalazku, fig. 8 — przedmiot, np. nit z gotowym rowkiem, wy¬ cietym sposobem wedlug wynalazki? w widoku z boku i z góry, zas fig. 9 i 10 uwidoczniaja fa¬ zy przebiegu rowkowania za pomoca róznych frezów.Uwidoczniony na fig, 1 frez / jest wykona¬ ny w ksztalcie, tarczy, która obraca sie na obra¬ biarce okolo punktu 2, np. srodka otworu do osadzania tarczy, umieszczonego mimosrodowo w stosunku do punktu 3, bedacego srodkiem uzebienia. Frez / moze posiadac np. wywierco¬ ny w punkcie 3 otwór dla osadzenia tarczy np. w uchwycie szlifierki, gdy zachodzi potrzeba naostrzenia zebów freza na szlifierce.Tarcza obraca sie podczas pracy okolo pun¬ ktu 2 w kierunku strzalki 4. Przedmiot podsta¬ wia sie w miejscu wskazanym strzalka 5, gdzie frez zaczyna swa prace najszerszymi zebami zbierajacymi i zaglebiajacymi sie najmniej w obrabiany przedmiot. Tarcza obracajac sie po¬ woduje wskutek mimosrodowego osadzenia uze¬ bienia stopniowe zaglebianie sie zebów w obra¬ bianym przedmiocie.Uzebienie frezujace tarczy moze zwezac sie tak, ze najwezsze i najglebsze wyzlobienie row* ka osiaga sie w miejscu oznaczonym strzalka 6.Zeby nalezy tak wykonac i naostrzyc, by zbie¬ raly one tworzywo rowkowanego przedmiotu swymi krawedziami 7 (fig. .9) lub 8 (fig. 10).Tarcza posiadac moze z obydwu stron zaostrzo¬ nego wienca zebów zbierajacych poziome po¬ wierzchnie 9, które moga sluzyc jako powierz¬ chnie zabezpieczajace przedmiot przed zbyt glebokim wglebieniem sie freza w przedmiot.Mozna oczywiscie wykonac tarcze równiez bez powierzchni ograniczajacych 9 (fig. 9).Jak sie jednak okazalo, wystarczy zaostrzyc jedynie krawedzie 7 uzebienia, równolegle po¬ lozone w stosunku do osi obrotu, przechodzacej przez otwór 2 freza. W tego rodzaju frezie, kra¬ wedzie 8 zebów sa prostopadle polozone w sto¬ sunku do krawedzi zbierajacej 7, co uwidocznio¬ no na fig. 9, gdzie polozenie C wskazuje po¬ czatkowa faze lowkowania, D zas dalsza faze przebiegu rowkowania.Frez do rowkowania wedlug wynalazku, uwidoczniony na fig. 1, wykonuje prace zasa¬ dniczo na polowie swego obwodu. Druga polo¬ wa przyrzadu rowkujacego nie posiada uzebie¬ nia,* tak iz czas obracania sie tarczy o nieuze- biona polowe obwodu wykorzystuje sie na od¬ suniecie przedmiotu obrabianego od tarczy row- , kujacej i na podstawienie w miejsce robocze dru¬ giego przedmiotu poddawanego rowkowaniu.Odmiana freza wedlug fig. 3 sluzy do wyko¬ nywania rowka przy calkowitym obrocie tarczy w kierunku strzalki 4. Przedmiot podstawia sie do- obróbki w miejscu zaznaczonym strzalka -, w którym wykonany zostaje rowek po calkowi¬ tym obrocie tarczy az do miejsca oznaczonego strzalka 6. Tarcza wykonana tak posiada otwór 2, sluzacy do osadzenia tarczy w urzadzeniu row¬ kujacym.Uzebienie tarczy moze byc wykonane przez odpowiednie wyciecie freza z okraglej tarczy /, tak iz zewnetrzny obwód uzebienia posiada ksztalt spirali. Wskazane jest pozostawienie mie¬ dzy miejscem 5 a 6 konców uzebien wolnego miejsca, r aby przy obrocie tarczy i rozpoczeciu wrzynania sie w przedmiot, wystajaca krawedz w miejscu 6 nie przeszkadzala podstawieniu przedmiotu do freza w miejscu 5.Na fig. 4 uwidocznione jest uzebienie w wi¬ doku z miejsca Wi, Wa, zwezajace sie przy po¬ suwaniu sie w kierunku miejsca 6. Takie zwe¬ zajace sie uzebienie mozna stosowac przy wy¬ twarzaniu rowków //, 12 zwezajacych sie, jak to uwidoczniono dla przykladu na fig. 7. Gdyby chciano otrzymac rowki o ksztalcie 10, to szero¬ kosc uzebienia powinna byc na calym obwodzie jednakowa.Przy wytwarzaniu rowków 13 i 14 (fig. 7) je¬ dna strona obrysu konców krawedzi .7- uzebienia freza musi byc wykonana pod katem wzgledem drugiej -krawedzi freza przebiegajacej równole¬ gle do bocznej powierzchni tarczy 1.Tarcza, uwidoczniona na fig. 5 i 6, wykonac moze przy obrocie w kierunku strzalki 4 od razu dwa rowki w dwóch przedmiotach, przy czym przedmioty podstawia sie w miejscach oznaczo¬ nych strzalka 5, a rowkowanie zostaje zakonczo¬ ne, gdy tarcza dokona pólobrotu w miejscach oznaczonych strzalka 6.Podobne tarcze wykonac mozna o wiekszej srednicy, tak iz rowkowanie dokonywane byc moze przy 1/3 lub V4 obrotu itd., wówczas tar¬ cza posiada trzy uzebienia 5, 6 spiralne, oddala¬ jace sie, od srodka tarczy 2, wzglednie cztery lub wiecej takich uzebien. Frezy mozna wyko¬ nac w taki sposób, ze uzebienia beda odejmo¬ walne i moga byc do tarczy przytwierdzane.Rowkowanie sposobem wedlug wynalazku przeprowadzac mozna równiez przy poslugiwa¬ niu sie innymi frezami anizeli uwidocznione przykladowo na zalaczonych rysunkach i tak np. poslugiwac sie mozna frezem w ksztalcie cy¬ lindra, posiadajacego kilka uzebien 5, 6 równo- — 2 —legie na tym cylindrze osadzonych. W ten spo¬ sób jedno urzadzenie rowkujace moze równo¬ czesnie wykonac przy pólobrocie freza odrazu ^w kilku przedmiotach po jednym rowku, lub w kazdym z przedmiotów równoczesnie kilki rowków. Równiez przy poslugiwaniu sie frezem, wykonanym wedlug fig. 5 mozna rowkowac je¬ dnoczesnie wieksza liczbe przedmiotów jednym lub kilkoma rowkami.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia tez jednoczesnie rowkowanie przedmiotów o najrozmaitszych ksztaltach przekroju rowków przy jednym zabiegu roboczym.Wedlug wynalazku mozna rowkowac nity, ;sruby, sworznie lub podobne przedmioty w je¬ dnym zabiegu roboczym, otrzymujac przy po¬ slugiwaniu sie frezem wedlug fig. 1 jeden go¬ towy rowkowany przedmiot, np. nit. Przy po¬ slugiwaniu sie frezem wedlug fig. 5 otrzymac mozna dwa nity, a innymi odmianami frezów wedlug fig. 5 wieksza liczbe nitów przy wyko¬ naniu przez frez jednego obrotu. Poslugujac.sie jednym urzadzeniem, lub zespolem takich fre¬ zów mozna uwielokrotnic wydajnosc urzadzenia do rowkowania.Wynalazek nie ogranicza sie zatem do uwi¬ docznionych dla przykladu odmian wykonania frezów, sluzacych do przeprowadzenia rowkowa¬ nia, a polega na wytworzeniu gotowego rowka w dowolnych przedmiotach przez stopniowe wglebianie sie uzebienia frezujacego podczas najwyzej jednego obrotu freza. PL