Uzwojenia wysokiego napiecia transformato¬ rów regulacyjnych posiadaja zwykle odgalezie¬ nia w punkcie zerowym polaczenia w gwiazde lub na zwojach wejsciowych w przypadku auto¬ transformatorów oraz w przypadku uzwojen, po¬ laczonych w trójkat.W pierwszym przypadku rozwój konstrukcji prowadzil do umieszczenia przelacznika zacze¬ pów, dzialajacego pod obciazeniem, na izolato¬ rach przepustowych punktu zerowego, w drugim zas przypadku na fazowych izolatorach przepu¬ stowych.Od nalezytego dzialania tego rodzaju przelacz¬ nika zaczepów zalezy prawidlowa praca calego transformatora regulacyjnego.Dotychczas kontrolowano dzialanie przelacznic ka zaczepów tylko posrednio za pomoca mecha¬ nicznej przekladni (kólka zebate, krazki, krzyz Maltusa itd.) w ten sposób, ze sygnalizowano za posrednictwem specjalnego urzadzenia stykowe¬ go, napedzanego mechanicznie, polozenie wybie¬ raków stopni regulacyjnych, stosujac do tego ce¬ lu zarówki sygnalizacyjne lub przyrzady wskaz¬ nikowe.Takie urzadzenie sygnalizacyjne wskazuje po¬ lozenie mechanizmu napedowego, nie wskazuje jednak bezposrednio polozenia' najwazniejszej czesci urzadzenia, to znaczy narzadu ruchomego przelacznika zaczepów.W urzadzeniach regulacyjnych z cewkami dla¬ wikowymi nastepuje w przypadku nie zadzialania przelacznika zaczepów trwale wzbudzenie cewki dlawikowej oraz niepozadana zmiana kierunku wirowania wektora napiec lub przelaczenie pod obciazeniem styków przelacznika i ich przepale¬ nie. W nowoczesnych przelacznikach bezinduk- cyjnych grozi w przypadku zatrzymania sie ich w polozeniu posrednim lub w przypadku niedo¬ kladnego przylegania styków przeciazenie badz wrecz spalenie oporników przelacznika, a przez to przerwanie uzwojenia.Urzadzenie ochronne wedlug wynalazku umoz¬ liwia pelna kontrole przelacznika zaczepów i za¬ bezpiecza caly transformator.Na rysunku uwidoczniono tytulem przykladu urzadzenie wedlug wynalazku, przy czym fig. I przedstawia ogólny widok urzadzenia, fig. 2 — uklad polaczen przelacznika zaczepów wraz z obwodem sygnalizacyjnym, natomiast fig 3 i 4 przedstawiaja uproszczony uklad polaczen tegoz przelacznika w przypadku wadliwych ustawien jego narzadu stykowego.Przelacznik zaczepów / (fig. 1) znajduje sie wraz z opornikami 2 we wspólnym zbiorniku ole¬ jowym na izolatorze przepustowym 3. Kazda nie¬ prawidlowosc dzialania przelacznika pociaga za soba silne rozgrzanie oporników 2 i otaczajace¬ go je oleju. Temperature oleju mierzy sie w spo¬ sób ciagly termometrem 4. Skoro temperatura ta przekroczy dopuszczalna wartosc, styki termo¬ metru 4 zamykaja obwód sygnalizacyjny. Jako zródlo napiecia obwodu sygnalizacyjnego sluzy napiecie miedzyzaczepowe uzwojenia transforma¬ tora regulacyjnego. Tego rodzaju urzadzenie mo¬ zna stosowac do sygnalizacji akustycznej lub swietlnej, umieszczajac je bezposrednio ra izo¬ latorach przepustowych.Na fig. 1 uwidoczniono w obwodzie sygnaliza¬ cyjnym zarówke 5, umieszczona w górnej czesci izolatora 6. Za pomoca przeslony 7 i odpowied¬ niego ukladu soczewek rzuca sie skoncentrowana wiazke promieni swietlnych zarówki 5 na prze¬ kaznik fotoelektryczny 9. Przekaznik ten znajdu¬ je sie w dolnej czesci izolatora 6 i jest chroniony przed dzialaniem swiatla zewnetrznego za pomoca specjalnej oslony. Przekaznik 9 jest oddzielony od obwodu wysokiego napiecia i wlaczony do ob¬ wodu niskiego napiecia. Do zacisków przekazni ka 9 przylaczono odpowiednie obwody kontrolne i sygnalizacyjne.W opisie wymieniono termometr 4 jedynie ty¬ tulem przykladu. Przyrzad kontrolny moze byc równie dobrze oparty w zaleznosci od postawio¬ nego mu zadania na zasadzie mechanicznej, ele¬ ktromagnetycznej, na cisnieniu gazu itp.O ile napiecie obwodu sygnalizacyjnego winno byc nizsze, niz napiecie miedzystopniowe, stosuje sie dodatkowy opornik lub maly autotransforma¬ tor 10, jak to przedstawiono na fig. 2. Strona pierwotna autotransformatora 10, jest przylaczo¬ na do glównych styków 13 przelacznika zaczepów.Po stronie wtórnej autotransformatora 10 znajdu¬ ja sie styki przyrzadu kontrolnego i zarówka 5 r reflektorem 7. Promien swietlny dochodzi przez kanal w izolatorze 6 do przekaznika 9 Kontrole prawidlowego dzialania przelacznika zaczepów mozna przeprowadzic, jak to wynika z fig. 3, równiez bez specjalnego przyrzadu kon¬ trolnego 4. Przy wadliwym przyleganiu styku glównego 13 przez opornik 2 plynie prad, wywo- Bttk nr 1 — 150 zam. 26"*9 lujac spadek napiecia miedzy punktami a, 6, któ¬ ry wykorzystuje sie do zasilania zarówki sygnali¬ zacyjnej 5. Przy pelnym obciazeniu transformato¬ ra zarówka 5 jest zasilana napieciem nominal¬ nym, natomiast przy slabszym pradzie napiecia to jest odpowiednio zredukowane. Przy biegu luzem transformatora pozostaje ona wprawdzie w stanie bezpradowym, lecz oporniki 2 sa wówczas równiez calkowicie odciazone i nie zagrozon? przepaleniem.Na fig. 4 uwidoczniono uklad sygnalizacyjny w przypadku zatrzymania sie przelacznika zacze¬ pów w polozeniu posrednim, miedzystopniowym.Spadek napiecia jest tu wywolany przez prad wy¬ równawczy, uwarunkowany róznica potencjalów miedzy sasiednimi zaczepami 12 uzwojenia trans¬ formatora (fig. 2). Równiez w tym przypadku zarówka 5 jest zasilana wystarczajacym napie¬ ciem. W przypadkach, uwidocznionych na fig. 3 i 4, przekaznik elektromagnetyczny, znajdujacy sie w obwodzie przekaznika fotoelektrycznego 9 (fig. 2), winien dzialac z odpowiednim opóznie¬ niem, poniewaz oba te przypadki wystepuja w ciagu krótkiego czasu równiez przy prawidlo¬ wym dzialaniu przelacznika.W sposób wyzej opisany mozna kontrolowac wszelkie jprzyrzady, przylaczone do obwodów wysokiego napiecia bez koniecznosci stosowania transformatorów izolacyjnych. PL