'? pierwszenstwo: 8 pazdziernika 1947 r. (Czechoslowacja) Przy amunicji dzialowej, a glównie przy granatach pancernych zastosowane sa znan<) zapalniki denne w ten sposób, ze uciskana spre¬ zyna iglica, albo splonka, skutkiem zderzenia pocisku ze stawiajacym opór celem, zostaje od¬ bezpieczona i pozostaje jednak przy przejsciu pocisku przez ten cel odbezpieczona tak dlugo, az sila hamujaca, wywolana przechodzeniem pocisku, przestanie dzialac, powodujac, ze igli¬ ca lub splonka za pomoca sprezyny zostaje w7yrzucona w kierunku splonki wzglednie igli¬ cy.Przy tych znanych zapalnikach nie bierze sie jednak pod uwage okolicznosci, ze przy uderzeniu w cel — uderzeniem tym pewna okre¬ slona czesc elementów zabezpieczajacych, sila bezwladu, przesunieta zostaje do przodu — po¬ wodujac odbicie sie tej czesci skladowej, któ¬ ra, w pewnych okolicznosciach, w krótszym czasie dzialac moze jako odbezpieczenie ele¬ mentów, powstrzymujacych iglice lub splonke, tak iz zapalnik zostaje ponownie zabezpieczony: Powazna wade te usuwa opisany wynalazek, zapobiegajac odbiciu sie czesci skladowej, .»po ruchu odbezpieczeniowym ku przodowi, przy zderzeniu sie pocisku z celem przez uniemoz¬ liwienie lub zlagodzenie tegoz odbicia czesci zabezpieczajacej, która w pozycji odbezpieczo¬ nej, zostaje pochwycona za pomoca pewnego urzadzenia pomocniczego, tak iz narzady za¬ bezpieczenia iglicy lub splonki utrzymuja swo¬ ja swobode dzialania i posiadaja dostateczny czas na odbezpieczenie iglicy lub splonki.W celu wyjasnienia przedmiotu wynalazku przedstawiono kilka przykladów wykonania na rysunku. Fig. 1 przedstawia przekrój osiowy przez korpus i zapalnik, przy czym w lewej po¬ lowie a jest pokazany jeden sposób, a w prawej polowie b inny sposób zabezpieczenia trzpienia do 'sciecia. Fig. 2 przedstawia podobny przekrój osiowy, jednakowoz wlasciwy zapalnik jest na¬ rysowany w widoku. Tutaj równiez sa przed¬ stawione dwa rozmaite wykonania zabezpiecze¬ nia trzpienia na lewej stronie a\ do sciecia trzpie¬ nia 8 na prawej zas stronie bi odmienne przy zastosowaniu elastycznego pierscienia 16.Fig. 1 przedstawia zapalnik z iglica /, umje- 1 szczona przesuwnie w korpusie iglicznym 2 za¬ palnika. Znajdujaca sie wewnatrz iglicy spre¬ zyna 3 naciska iglice / w kierunku splonki 4, jednakze na ruch iglicy w tym kierunku nie po¬ zwalaja umieszczone w otworach 6 korpusu za¬ palnika i w wglebieniach iglicy kulki 5, które zaczepiaja o przynalezne wykroje w iglicy.Kulki 5 utrzymuje w polozeniu zabezpieczonym tuleja 7, polaczona z korpusem zapalnika za po¬ moca trzpienia (trzpieni) 8, którego wymiary dostosowane sa do wystepujacych sil scina¬ jacych. Zabezpieczenie tego trzpienia 8 prze¬ ciw niepozadanemu wysunieciu sie osiaga sie albo przez zbijanie trzpienia od zewnatrz, a w nastepstwie tego przez wtloczenie jego wewne¬ trznego konca do wiekszego otworu 9 w korpu¬ sie zapalnika (fig. la), albo przez blaszana pusz¬ ke 10, która zostaje z zewnatrz nasunieta na tu¬ leje 7 (fig. Ib).Przy zderzeniu sie pocisku ze stawiajacym opór celem przesuwa sie tuleja 7, po scieciu trzpienia 8, silnie naprzód nie odbijajac sie je¬ dnak do tylu, gdyz wrzyna sie ona w stozkowe wglebienie i opiera sie o scianki // sruby kon¬ cowej zabezpieczajacej, jak to przedstawiono kreskami na rysunku (fig. la). Otwory 6 w kor¬ pusie zapalnika sa ulozone skosnie ku górze w stosunku do osi zapalnika, tak iz kulki 5 nie sa zatrzymywane przy zderzeniu pocisku z pance¬ rzem i podczas jego dalszego przenikania (co wystepowaloby, gdyby otwory 6 byly prosto¬ padle do osi pocisku) bez"jakichkolwiek prze¬ szkód, idac za ruchem tulei, odbezpieczaja szyb¬ ko pod dzialaniem sily odsrodkowej iglice / korpusu zapalnika.Przy tego rodzaju zapalnikach jest rzecza konieczna brac pod uwage silne znieksztalcenin czesci skladowych, podczas przebijania sie po¬ cisku przez pancerz o wielkiej grubosci i wy¬ trzymalosci. Te znieksztalcenia moga byc tak wielkie, ze nawet sprezyna 3 pod dzialaniem swej wlasnej masy moze ulegac trwalemu znie¬ ksztalceniu uniemozliwiajacemu wyrzucenie iglicy w kierunku splonki z dostateczna sila.W tym celu sprezyna opiera sie na bardzo ela¬ stycznym podkladzie 12, który sporzadzony jest np. z tektury lub czegos podobnego, równiez splonka 4 musi byc chroniona przed nadmier¬ nymi obciazeniami; zabezpieczenie jej zgodnie z wynalazkiem jest osiagane przez przykrycie jej miekka plytka 13, sporzadzona z sukna.Fig. 2 uwidacznia w zewnetrznej, postaci korpus zapalnika. Zabezpieczenie tulei 7 zobra¬ zowano tu w dwojakim wykonaniu, r^a fig. 2ai tuleja 7 zabezpieczona jest trzpieniem 8, podob¬ nie jak powyzej. Ponadto jednak tuleja 7 opartn jest o pierscien dwudzielny lub wielodzietny 14? (który zabezpiecza równoczesnie sztyft 8) a który przytrzymywany jest we wlasciwym polozeniu ?:a pomoca elastycznego pierscienia 15. Pod dzialaniem sily odsrodkowej pierscien 14 roz¬ suwa sie, oswotoadzajac tuleje 7, która przy zderzeniu pocisku z celem zolstaje ..Wysunieta naprzód i zaklinowuje sie w. stozkowym otwo¬ rze o powierzchnie 11 wkretki koncowej zamy¬ kajacej 19.Na fig. 2bi przedstawione jest zabezpiecze¬ nie tulei 7 na korpusie zapalnika 2 za pomoca elastycznego pierscienia 16, ulozyskowanego w rowku 17 na korpusie 2, przy czym pierscien 16 jest utrzymywany w. swym polozeniu górna czescia' tulei w taki sposób, ze zabezpiecza tu¬ leje przed przesuwem. Przy zderzeniu pocisku z celem tuleja zostaje wysunieta silnie ku przo¬ dowi, przy czym elastyczny pierscien 16 wysli¬ zguje sie z rowka- 17 i wskakuje w zwezona czesc 18 korpusu zapalnika, równoczesnie tule¬ ja wrzyna sie w stozkowate wglebienie // wkre-* tki zamykajacej 19 i zostaje w tym polozeniu unieruchomiona. PL PL