Posuw wzdluzny suportu tokarki albo suportu i glowicy rewolwerówki moze byc wylaczany za po¬ moca stalego zderzaka, zapewniajacego dokladne zatrzymanie suportu. Nacisk na zderzaki jest równy oporowi skrawania, a wiec bardzo duzy.Przy tokarkach rewolwerowych zderzaki te sa roz¬ mieszczone na dlugim bebnie (dragu), który ugi¬ na sie pod wystepujacymi duzymi naciskami, co wplywa ujemnie na dokladnosc obróbki.Wymienione wyzej wady usuwa urzadzenie we¬ dlug wynalazku, gdyz naciski na zderzaki sa ma¬ le, przy czym jednak osiaga ono duza dokladnosc wylaczania. Urzadzenie to posiada dwa bebny, które obracaja sie w zaleznosci od ruchu suportu, a mianowicie jeden szybciej drugi wolniej. Na szybciej obracajacym sie bebnie znajduja sie zde¬ rzaki wylaczajace, w których droge moze wcho¬ dzic wychylna dzwignia, jednak tylko wtedy, gdy dzwignia jest zwolniona przez drugi beben. Przez to, ze beben zaopatrzony w zderzaki obraca sie stosunkowo szybko, sily uderzenia beda male, a dokladnosc bedzie zwiekszona, gdyz malej drodze ruchu suportu odpowiada wielokrotnie wieksza droga obwodu bebna.Na zalaczonym rysunku przedstawiono jeden przyklad wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok bo¬ czny urzadzenia, fig. 2 — przekrój wzdluz lin;i A — A na fig 1, fig. 3 — widok zewnetrzy z tar¬ czami podzialowymi bebnów, a fig. 4 — przekrój wzdluz linii B — B na fig. 1.Napedowe kólko zebate / suportu napedza za posrednictwem przekladni zebatej 2, 3 beben 60, który sklada sie z poszczególnych tarcz, co umozli¬ wia osadzenie na nim dowolnej liczby zderzaków.Na bebnie 60 sa osadzone zderzaki 32, które moga uderzac przy obrocie bebna o odpowiednia dzwignie 45, dzieki czemu mozna zatrzymac beben 60, kólko zebate 1, a przez to równiez posuw wzdluzny suportu. Dzwignie 45, których ilosc od¬ powiada ilosci zderzaków, sa wychylnie osadzone na umieszczonym w skrzynce suportu czopie i opie¬ raja sie jednym z ich ramion o tarcze 4 bebna obrotowego 61. W czasie ruchu suportu zebatka 6 umocowana na lozu tokarki obraca beben 61 za pos-rednictwem przekladni zebatej 7,8,9 i to wolniej od bebna 60. Naped bebna 61 moze tez byc uskutecz¬ niany poprzez przekladnie za pomoca kólka zeba-- ¦ tego 1. Tarcze 4 posiadaja kazda- wykrój 42, w któ¬ ry moga wpadac jedno z ramion dzwigni 45 pod dzialaniem sprezyn 5.Dopóki ramie dzwigni 45 opiera sie o powie¬ rzchnie tarczy 4, dopóty dzwignia 45 pozostaje wy¬ chylona w polozeniu zaznaczonym linia kreskowana poza droga zderzaka 32, tak iz zderzak 32 omija przy obrocie bebna 60 dzwignie 45, bez zatrzymania.Gdy jednak odpowiednie ramie dzwigni 45 wpad¬ nie w wykrój 42, to dzwignia 45 zachodzi w droge zderzaka 32, tak iz zostaje on zatrzymany przez dzwignie 45, przez co i beben 60 zostaje zatrzy¬ many.Tarcze 4 mozna nastawiac na bebnie 61 i sluzki one do ustalania momentu wychylenia dzwigni 45 w droge zderzaków 32. Dzieki temu urzadzeniu osia¬ ga sie, ze posuw suportu zachodzi jedynie w przy¬ padku takiego obrotu bebna 60, podczas którego odnosne ramie dzwigni 45 wpada do wykroju tar¬ czy 4 bebna.61. Wykrój ten nalezy jednak tak do¬ brac pod wzgledem wielkosci, aby dzwignia 45 wchodzila w droga zderzaka 32, zanim napotka on dzwignie 45; dzwignia jednak powinna pozosta¬ wac tak dlugo w polozeniu wychylnym dopóki zde¬ rzak 32 nie zetknie sie z dzwignia 45.Stosunek wzajemny przekladni miedzy bebnami 60 i 61 musi byc tak dobrany, aby jeden obrót bebna 61 odpowiadal mozliwie najdluzszemu posu¬ wowi suportu, podczas gdy jeden obrót bebna 60 odpowiada jedynie malemu ulamkowi tego posuwu.Dokladnosc wylaczania jest uwarunkowana sto¬ sunkiem szybkosci obwodowej kólka .zebatego / i bebna 60. Równiez i niedokladnosc spowodowa¬ na odksztalceniem materialu przy napotkaniu zde¬ rzaków zmniejsza sie w porównaniu ze znacznymi zderzakami w tym samym stosunku wyzej poda¬ nych szybkosci obwodowych, poniewaz sila dziala¬ jaca miedzy zderzakiem 32 a dzwignia 45 zostaje w tym wlasnie stosunku zmniejszona.Azeby uruchomic zawsze tylko wlasciwa dzwig¬ nie 45 zastosowano mechanizm do wylaczania wszystkich pozostalych dzwigni. Posiada on wal 10, dajacy sie nastawiac w zadanym polozeniu, który jest zaopatrzony w jedno naciecie dla kazdej dzwigni.Naciecia te sa tak rozmieszczone, iz gdy wal 10 zostaje obrócony wzgledem dzwigni 45, to od¬ powiednie ramie tej dzwigni moze zaskoczyc w wlasciwe naciecie, tak iz umozliwia sie wychylenie dzwigni w polozenie czynne. Przy innym polozeniu katowym walu 10 ramie dzwigni 45 opiera sie 3 cylindryczna czesc walu 10 a dzwignia zostaje utrzymana w polozeniu oznaczonym linia kresko¬ wana wedlug fig. 1 równiez wtenczas, gdy jej ra¬ mie wspóldzialajace z bebnem 61 znajduje sie na przeciw wykroju 42. Naciecia te sa zatem tak roz¬ mieszczone na obwodzie walu 10, iz w okreslonym polozeniu tego walu zawsze tylko jedna dzwignia 45 moze byc wprowadzona w dzialanie, podczas gdy pozostale dzwignie pozostaja nieczynne.W ten sposób przez przekrecenie walu 10, któ¬ rym moze byc wal kciukowy, mozna- za pomoca dzwigni 11 przy toczeniu jednym i tym samym no¬ zem wlaczac kolejno wiecej zderzaków. W sankach rewolwerowych mozna przy samoczynnym prze- ' kreceniu walu 10 poprzez przekladnie 12, w zalez¬ nosci od obrotu glowicy rewolwerowej dla kazdego dalszego narzedzia, nastawic dalsza dzwignie 45 dla nastepnego zderzaka 32.Bebny zaopatrzone sa na koncach w nastawne tarcze podzialowe 13, 14 do dokladnego okreslania drogi, która suport ma przebyc od pewnego okres¬ lonego polozenia wyjsciowego. Przy nastawianiu zderzaków 32, tarcz 4 i tarcz podzialowych 13, 14 nalezy wyeliminowac wplyw luzu przekladni zeba¬ tej. Osiaga sie to przez wlaczenie do napedu bebna 60 kola zebatego 2, które jest kolem 'napednym zarówno dla kólka zebatego 1 jak tez dla bebna 60. O kolo 2 zaziebia kolo zebate 3 dla napedu mechanicznego jak równiez kolo zebate 15 napedu recznego. PL