KI. 57 c, 3 Wynalazek dotyczy lampy blyskowej do fo¬ tografowania, której banka zawiera material wykazujacy z tlenem reakcje aktyniczna. Ce¬ lem wynalazku jest przyspieszenie tej reakcji.Lampa blyskowa wedlug wynalazku zawie¬ ra mieszanine gazowa przyspieszajaca reakcje aktyniczna. Mieszanina ta sklada sie z tlenu 1 pomocniczego gazu palnego, którego cieplo spalania wynosi co najmniej 250 kalymol.Okreslenie mieszanina gazowa przyspiesza¬ jaca reakcje oznacza w dalszym ciagu opisu mie¬ szanine gazowa, dzieki której spalanie aktynicz- ne nastepuje szybciej, niz w takiej samej lam¬ pie nie zawierajacej gazu pomocniczego.Przy stosowaniu dodatkowego gazu pomoc¬ niczego nalezy zwazac, aby zadosc czynic kilku wymogom podyktowanym wzgledami praktyczny¬ mi.I tak na przyklad, na przyspieszenie reakcji aktynicznej wplywa nie tylko rodzaj stosowane¬ go gazu pomocniczego ale i jego stezenie w ban¬ ce. Z reguly gazy o duzym cieple spalania n&- wet przy malych stezeniach powoduja znaczne przyspieszenie reakcji. Niektóre gazy posiadajace stosunkowo male cieplo spalania na przyklad po¬ nizej 410 kal/mol wymagaja stosunkowo wiel¬ kiego stezenia na przyklad 10% objetosciowych albo i wiecej w stosunku do tlenu wypelniajace¬ go lampe, azeby wywolac godne uwagi przyspie¬ szenie reakcji. Gazami tego rodzaju sa alkohol etylowy, jodek etylowy, oraz dwuchloroetan.Kilka gazów o stosunkowo malym cieple spala¬ nia nie powoduje znaczniejszego przyspieszenia reakcji aktynicznej, np.: etyloamina (cieplo spa¬ lania 408 kal^mol), mrówczan etylowy (cieplo spa¬ lania 392 kal/mol) i etylen (cieplo spalania 332 kal^mol).Jako graniczna wartosc ciepla spalania gazu przyjmuje sie 250 kal^mol.' Gazy posiadajace mniejsze cieplo spalania nie nadaja sie do za¬ stosowania w fotograficznej lampie blyskowej, wedlug wynalazku, natomiast istnieje duzy wy¬ bór gazów, które nadaja sie do tego celu a któ¬ rych cieplo spalania jest wieksze od 250 kal'mol.Co sie tyczy cisnienia gazów wypelniajacych lampe, to waznym jest unikanie nadmiernej za-wartosci gazu pomocniczego, przy której zwie¬ ksza sil* ryzyko pekniecia banki podczas spala¬ nia sie materialu wykazujacego reakcje aktynicz- na. Dlatego tez najlepiej stosowac gaz pomoc¬ niczy, który powoduje pozadane przyspieszenie reakcji aktynicznej juz przy malych stezeniach na przyklad ponizej 10% objetosciowych w sto¬ sunku do tlenu wypelniajacego lampe.Na stopien przyspieszenia reakcji aktynicz¬ nej wplywa poza tym szybkosc spalania sie ma¬ terialu wchodzacego w reakcje aktyniczna, co wplywa na maksymalny czas blysku. Czas ma¬ ksymalny oznacza ten okres czasu, który uplywa od chwili zwarcia kontaktu, az do chwili, w któ¬ rej jasnosc blysku osiaga najwieksze natezenie.Jezeli wiec material wchodzacy w reakcje akty¬ niczna z tlenem reaguje w lampie fotograficznej wolniej tak, ze lampa posiada dluzszy czas ma¬ ksymalny, to istnieje moznosc wyboru wiekszej liczby gazów pomocniczych, których cieplo spa¬ lania przekracza 250 kal/mol i które zadowalaja¬ co przyspieszaja reakcje. Przy stosowaniu zaS materialu, którego reakcja aktyniczna z tlenem jest szybka, liczba odpowiednich gazów pomoc¬ niczych jest ograniczona.W lampie wedlug wynalazku mozna z ko¬ rzyscia stosowac materialy posiadajace stosun¬ kowo gruba strukture i wykazujace wolna re¬ akcje aktyniczna z tlenem, gdyz wyrób takiego materialu jest z reguly tanszy niz materialu o szybkiej reakcji aktynicznej i strukturze drob¬ niejszej.Stwierdzono, ze w danej lampie blyskowej, której maksymalny czas blysku wynosil. 40 mi¬ lisekund, przez zastosowanie gazu pomocniczego skrócono go do 20 milisekund.Przyspieszenie reakcji aktynicznej powoduje równiez skrócenie 50% czasu blysku, to jest ok¬ resu czasu, który uplywa od chwili, gdy nate¬ zenie swiatla wzrasta od 50% wartosci maksy¬ malnej do tej wartosci maksymalnej i nastepnie maleje do tej samej wartosci 50%. Krótki czas 50% jest korzystny; gdy przy fotografowaniu po¬ ruszajacych sie przedmiotów pozadanym jest uzyskanie bardzo ostrego obrazu przy nadzwy¬ czaj krótkim czasie naswietlenia.Jako przyklady gazów pomocniczych, nada¬ jacych sie szczególnie dobrze w lampie wedlug wynalazku, wymienic nalezy: chlorek A7-butylu, benzen, eter dwuetylowy oraz mieszaniny gazów znane pod nazwa handlowa „butagaz" i „propa- gaz", z których pierwsza sklada sie glównie z butanów i butenów. Zwlaszcza bardzo odpowied¬ ni jest butagaz, albowiem maly Jego dodatek znacznie przyspiesza reakcje aktyniczna Nale¬ zy przy tym zaznaczyc, ze gazy te w temperatu¬ rze, w której maja zastosowanie, moga byc w stanie plynnym, musza wiec posiadac tak wiel¬ ka preznosc pary, azeby mozliwym bylo osia¬ ganie pozadanego stezenia gazu w lampie.Przy zastosowaniu gazu przyspieszajacego reakcje aktyniczna mozliwe jest niestosowanie masy zaplonowej.Jesli, jako material reagujacy aktynicznie, stosuje sie glin albo stop glinowo-magnezowy, to w niektórych przypadkach wytworzony stru¬ mien swiatla jest zbyt maly. Niedogodnosci tej mozna uniknac przez uzycie cyrkonu, jako ma¬ terialu reagujacego aktynicznie.Cyrkon wykazuje te zalete, ze ilosc tlenu potrzebna do osiagniecia tego samego nateze¬ nia swiatla jest mniejsza, niz przy zastosowaniu glinu albo stopu glinowo-magnezowego. W tym przypadku jednak wagowa ilosc cyrkonu jest znacznie wieksza i wynosi w przyblizeniu dwu¬ krotnie tyle, co ilosc wagowa glinu rjbo stopu glinowo-magnezowego.Azeby wynalazek byl calkowicie jasny, przedstawiono w tabeli I wplyw róznych gazów pomocniczych na maksymalny czas blysku lampy fotograficznej danej budowy, której banka zawiera tlen oraz stop glinowo-magnezowy jako material reagujacy aktynicznie.Tablica II przedstawia wplyw butagazu na reakcje aktyniczna stopu glinowo-magnezowego, folii glinowej i drutu cyrkonowego.Z przykladów podanych w tablicach wynika, ze wiekszosc gazów przy zbyt malym stezeniu wykazuje dzialanie zlekka opózniajace.TABLICA I.Gaz pomocniczy — chlorek /2-butylowy benzen eter dwuety¬ lowy „butagaz" dwusiarczek wegla „propagaz" octan etylowy keton metyIowo _ etylowy propylen chlorek etylu bromek etylu jodek etylu 1 % objetoscio¬ wych — 1 1 2 4 6 1 3 6 10 1 2 5 6 1 3 5 6 6 4 , 5 1 6 10 10 2 1 5 6 2 7 9 12 2 7 9 12 6 | 10 14 Cisnienie 1 gazu cm.| Hg 45 » j 45 50 1 45 " » " 50 50 45 1 50 45 50 M 1 » 1 " 1 " 1 czas maksy¬ malny w milisekund 33 1 39 47 24 8 44 28 14 5 1 . 45 23 15 1 9 36 19 9 8 23 30 20 12 12 7 i 38 1 19 17 40 30 15 9 | 41 41 21 11 52 1 34 17 ¦1 50 % 1 czas w mi- llisekundach 20 1 26 21 17 8 1 2I 19 19 6 1 23 20 18 10 1 20 18 9 10 21 < 19 21 14 15 8 21 1 17 18 25 19 13 10 20 17 15 12 24 19 14 1 cieplo spalania gazu 1 pomocniczego kal/mol — okolo 500 1 782 426 okolo 680 258 ¦ okolo 525 537 582 490 316 340 356 — 3 —Lampa fotograficzna, przy pomocy której jest tez mieszanina gazowa 12 o skladzie I.ciS- osiagnieto wyniki zestawione w tablicy I jest przedstawiona na fig. 1.Liczba 10 oznacza szklana kulista banke o 55 mm srednicy. W bance tej znajduje sie zwój^ drutu 11 o srednicy 32 \l i o ciezarze 54 miligra¬ mów, wykonanego ze stopu glinowego zawieraja¬ cego 7% wagowych magnezu. W bance zawarta nieniu podanym w tablicy I.Lampa fotograficzna posiada dwa przewody" 13 doprowadzajace prad, których jeden koniec jest przymocowany w znany sposób do oprawki 14, drugi zas — do drutu zaplonowego 15 pokry¬ tego masa zapalajaca 16 skladajaca sie z fosforu i nadtlenku olowiu.TABLICA II. bez gazu pomocniczego stop glino¬ wo magne¬ zowy 32/fJL drut cyrko¬ nowy 32/[x folia glino¬ wa 0,5/ |x folia glino¬ wa 0,5/ ^ ciezar w mg 14 42 17 35 czas maksy¬ malny w milisekun¬ dach 26 40 14 18 czas 50°/0 milisekund 18 20 8 8 z ilosc swia¬ tla x 103 lumen/sek 14 18 " 15 35 dodatkiem 5% butagazu czas maksy¬ malny mili¬ sekund 13 9 8 7 czas 50% milisekund 16 17 6 5 ilosc swia¬ tla x 103 lumen/sek. 9 18 13 20 Do pierwszych dwu doswiadczen, uzyto lam¬ pe fotograficzna przedstawiona na fig. 2. Lam¬ pa ta posiada banke w ksztalcie elipsoidu obro¬ towego, którego wielka os wynosi 40 mm, ma¬ la 30 mm, a objetosc w przyblizeniu 18 cm3. W bance zawarty jest drut z materialu podanego w kolumnie 1 i o ciezarze podanym w kolumnie drugiej tablicy II. Gaz wypelniajacy banke po¬ siadal cisnienie 55 cm slupa rteci i zawieral 95% objetosciowych tlenu i 5% objetosciowych ,,butagazu".Dwa przewody 23 doprowadzajace prad sa przylaczone jednym koncem w znany sposób do oprawki 21, a drugim koncem — do wlókna 25.Liczba 26 oznacza mase zaplonowa, skladajaca sie z cyrkonu i nadtlenku olowiu. Dwa dalsze doswiadczenia przeprowadzono przy pomocy lampy blyskowej, przedstawionej na fig. 1 z tym wyjatkiem, ze lampa byla wypelniona folia aluminiowa o grubosci 0,5 mikrona i ciezarze po¬ danym w kolumnie drugiej tablicy II. Gaz wy¬ pelniajacy posiadal cisnienie 45 cm slupa rteci i zawieral 95% objetosciowych tlenu i 5% obje¬ tosciowych ,,butagazu".W kolumnie 5 i 8 tablicy II zestawiono cal¬ kowita ilosc wytworzonego swiatla w 103 lu¬ men/sek. PL