We frezarkach napedzanych silnikiem elek¬ trycznym zwrotnym wykorzystywanym zarazem do napedu posuwu zachodzi potrzeba stosowania w napedzie posuwu specjalnego mechanizmu zwrotnego, gdyz kierunek posuwu winien byc nie¬ zalezny od kierunku obrotów wrzeciona. Stoso¬ wane mechanizmy zwrotne skladaja sie z prze¬ kladni z kolami zebatymi; Obslugujacy musi pa¬ mietac, azeby po zmianie kierunku obrotów silni¬ ka zmienic takze przekladnie. Jesli to nie zosta¬ nie dokonane — maszyna moze ulec polamaniu, gdyz zderzaki krancowe nie sa w tym przypadku .zdolne do wylaczenia posuwu.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie, czy¬ niace zbednym stosowanie przekladni zebatej zwrotnej, upraszczajace zatem maszyne, a przez specjalne zespolenie sterowania posuwu ze stero¬ waniem silnika — upraszczajace takze obsluge, czyniac ja niezalezna od pamieci i uwagi obslu¬ gujacego.Na zalaczonym rysunku, obrazujacym jeden przyklad rozwiazania urzadzenia, fig. 1 przed¬ stawia przekrój pionowy, fig* 2 zas — przekrój poziomy tegoz urzadzenia. W saniach i, w któ¬ rych prowadzi sie stól 2, znajduje sie znana prze- suwka 3 do sterowania kierunku pusuwu mecha¬ nicznego, na przyklad przy pomocy dwu sprze¬ giel — prawego i lewego, napedzajacych srube pociagowa stolu.Do przesuwu przesuwki 3 sluzy raczka A o- sadzona na walku 5, na którym zaklinowane sa takze dzwignia dwuramienna 6 i tarcza zatrzas¬ kowa 7 z trzema wycieciami pryzmowymi na ob¬ wodzie a, w które zaskakuje zatrzask 8, w celu ustalenia polozenia dzwigni sterujacej 10, docis¬ kany sprezyna ,9. Zespól ten jest przesuwny wzdluz osi walka 5 w polozenie górne lub dolne.Dla utrzymania zespolu tego w polozeniu dol¬ nym lub górnym sluzy sruba 11, umieszczona w saniach ./, której czop wchodzi w rowek / lub wyciecie g tarczy zatrzaskowej 7.Dzwignia dwuramienna 6 posiada dwa czopy — przedni b i tylny d umieszczone na róznych poziomach. Ruch tej dzwigni jest przenoszony na dwuramienna dzwignie sterujaca 10 w ksztalcie wycinka kola z dwoma wycieciami c, e, lezacymina osi symetrii tego wycinka, w które wchodzi czop przedni b lub tylny d, zaleznie od osiowego ^polozenia zespolu- zwrotnego U — 7.Tarcza 7 posiada równiez zatoczenia stozko¬ we h, naprzeciw których na róznych wysokos¬ ciach znajduja sie dwa sworznie 12, osadzone przesuwnie w saniach 1.Naprzeciw sworzni 12 znajduje sie przelacz¬ nik elektryczny dwuguziczkowy, sterujacy kie¬ runek obrotów elektrycznego silnika. Dzieki te¬ mu urzadzeniu dolne polozenie zespolu zwrotne¬ go U — 7 powoduje nacisniecie dolnego guzika i ruch wrzeciona na przyklad prawy, podczas gdy w górnym polozeniu zespolu zwrotnego U — 7 zostanie nacisniety górny guzik, dajacy obroty wrzeciona na przyklad w lewo.Przy takim ukladzie nie mozna zmienic kie¬ runku obrotów wrzeciona bez równoczesnie wy¬ maganego przestawienia osiowego zespolu zwrot¬ nego U — ? W tych warunkach ruch raczki U w lewo daje zawsze posuw stolu 2 w lewo — bez wzgledu na to czy silnik obraca sie w prawo czy w lewo.Przestawianie osiowe zespolu zwrotnego U—7 moze byc dokonywane tylko w polozeniu zero¬ wym, to jest w tym polozeniu, w którym obydwa czopy b i d dzwigni dwuramiennej 6 znajduja sie na osi symetrii dzwigni sterujacej 10. Aby nie dopuscic do przestawiania osiowego w innych po¬ lozeniach anizeli zerowe — dzwignia 10 ma ksztalt wycinka kolowego o takiej szerokosci, aby obydwa czopy byly tym wycinkiem w kazdym po¬ lozeniu zakryte.Urzadzenie wedlug wynalazku w polozeniu dolnym, wskazanym na rysunku dziala nastepu¬ jaco: czop przedni b dzwigni 6 wspólpracuje z wycieciem c dzwigni sterujacej 10, podczas gdy czop tylny d równoczesnie przesuwa sie swobod¬ nie ponizej tej dzwigni. Przy przesuwaniu ze¬ spolu zwrotnego w polozenie górne czop mprzedni b wysuwa sie z prowadnicy c, natomiast czop tylny d wchodzi w prowadnice tylna e dzwigni sterujacej 10. W dolnym polozeniu zespolu ruch raczki U w prawo powoduje ruch przesuwki 8 równiez w prawo. Natomiast w górnym poloze¬ niu zespolu ruch raczki U w prawo powoduje ruch przesuwki 3 w lewo, dajac naped na przyklad srubie pociagowej stolu od innego sprzegla niz poprzednio.Jak z tego widac, urzadzenie spelnia zadanie przekladni zebatej zwrotnej, omówionej na wste¬ pie, Zatózmy na przyklad, ze przy prawych obro¬ tach wrzeciona frezarki zespól zwrotny U — 7 znajduje sie w dolnym polozeniu. Zalózmy rów¬ niez, ze ruch stolu 2 w lewo uzyskuje sie przez ustawienie raczki k w lewo.Bltknr 1 — 150 zam. 1052 Otóz, jezeli teraz zmieni sie kierunek obrotów .' silnika i przesunie sie zarazem zespól zwrotny U — 7 z polozenia dolnego w polozenie górne — ruch raczki U w lewo spowoduje i tym razem ruch stolu 2 w lewo. PL