Wynalazek dotyczy ukladu sygnalizacji elek- rycznej po przewodach elektroenergetycznej sie¬ ci wysokiego napiecia, zasilajacej pewna liczbe sieci niskiego napiecia.W ukladach tego rodzaju, jesli chodzi o sy¬ gnalizacje z jednego punktu do kilku sieci nis¬ kiego napiecia, stosuje sie obecnie na ogól obwo¬ dy sygnalizacyjne, przylaczane wprost do sieci wysokiego napiecia, co wymaga' kosztownej apa¬ ratury i urzadzen zabezpieczajacych oraz. jest klopotliwe w obsludze. Wynalazek umozliwia wy¬ konanie zcentralizowanej sygnalizacji tego, typu bez potrzeby przylaczania obwodów sygnaliza¬ cyjnych wprost do sieci wysokiego napiecia.Wedlug wynalazku w ukladzie oygnalizacyj- nym, w którym prad wielkiej czestotliwosci jest przesylany po przewodach elektroenergetycznych w celu uruchomienia urzadzen rozrzadczych, roz¬ rzad jest wykonywany z jednego punktu i obej¬ muje swym dzialaniem pewna liczbe sieci niskie¬ go napiecia, zasilanych ze wspólnej sieci wyso¬ kiego napiecia, przy czym prad wielkiej czestotli¬ wosci wlacza sie na jedna z sieci niskiego napie¬ cia i przesyla do innych przez siec wysokiego na¬ piecia.Równiez wedlug wynalazku w ukladzie sygna¬ lizacji, w którym prad wielkiej czestotliwosci jest przesylany po przewodach elektroenergetycznych w celu uruchomienia urzadzen rozrzadczych, prad wielkiej czestotliwosci jest wlaczany do jednej z. sieci niskiego napiecia i przesylany przez siec wysokiego napiecia do innej sieci niskiego na¬ piecia, gdzie powoduje zadzialanie drugiego ge¬ neratora wielkiej czestotliwosci w celu wytworze¬ nia pradu do uruchomienia urzadzen rozrzad¬ czych, przylaczonych do drugiej sieci niskiego na¬ piecia.Ponizej podano tytulem przykladu opis jed¬ nego ukladu wedlug wynalazku. W ukladzie^ tym sygnaly sa przysylane z jednej trójfazowej^rsieci elektroenergetycznej do-podobnej sieci po¬ przez przewody wysokiego napiecia. W obu sie¬ ciach sygnaly moga byc wykorzystane do roz¬ rzadu oswietlenia ulic, do przylaczania zadanej taryfy w wielotaryfowych licznikach energii elek¬ trycznej lub do innych celów.Rysunek przedstawia dwie podstacje elek¬ tryczne SUBl i SUB2, zasilajace dwie odrebne trójfazowe sieci elektroenergetyczne z przewoda¬ mi fazowymi A, B, C i z przewodem zerowym N.Podstacje ' sa zasilane z elektrowni poprzez siec wysokiego napiecia HT i transformatory obniza¬ jace napiecie.W celu przeslania sygnalu z podstacji SUBl do postacii SUB2 zamyka sie na chwile za po¬ moca wylacznika samoczynnego CN obwód pier¬ wotnego uzwojenia transformatora D. Wtórne uzwojenia transformatora D, wytwarzajace na¬ piete rzedu 6000 V, zasila obwód generatora wielkiej czestotliwosci, obejmujacy iskiernik G, kondensator F i pierwotne uzwojenie transfor¬ matora E, którego wtórne uzwojenie^ jest przy¬ laczone do wtórnego uzwojenia jednej z faz glównego transformatora podstacji.Zamkniecie wylacznika samoczynnego CN wy¬ woluje przeskok iskier w iskierniku G i powsta¬ nie w obwodzie generatora pradu wielkiej czesto¬ tliwosci rzedu 3000 okresów na sekunde. Obwód wtórnego uzwojenia transformatora podstacji jest dostrajany do rezonansu z obwodem generatora za pomoca zmiennego kondensatora VCl. Transfor¬ mator podstacji doprowadza prad sygnalizacyjny wielkiej czestotliwosci do sieci wysokiego napie¬ cia HT, przez która prad ten plynie do wszyst¬ kich pozostalych podstacyj. Rysunek przedstawia podstacje SUB2, jako typowa podstacje odbior¬ cza.Na kazdej podstacji odbiorczej prad sygnali¬ zacyjny przenosi sie poprzez glówny transfor¬ mator do obwodu strojonego, zawierajacego cew¬ ke H i kondensator zmienny VC2. Cewka H jest slabo sprzezona z cewka / w obwodzie, strojonym kondensatorem zmiennym VC3. W obwodzie tym prad wielkiej czestotliwosci, wyprostowany przez prostownik MR, doprowadza potencjal dodatni do okladziny kondensatora FC i siatki lampy ka¬ todowej VI. Gdy urzadzenie jest"w stanie spo¬ czynku, do siatki jest doprowadzony potencjal ujemny, wskutek czego nie plynie prad anodowy.Z chwila opisanej zmiany potencjalu* siatki na dodatni, powstajacy pod wplywem pradu sygnali¬ zacyjnego prad anodowy magnesuje przekaznik J. Zadanie przekaznika J jest wyjasnione w dal¬ szej czeaci opisu.Specjalna konstrukcja cewki H y cewki prze¬ kaznika 7 pozwala na zmiane ich wzajemnego po¬ lozenia w celu osiagniecia mozliwie daleko posu¬ nietej eliminacji pradów pasozytniczych wielkiej czestotliwosci, w które obfituja sieci pradu zmiennego. Sa one wyeliminowane w sposób, nie wplywajacy na dostrojenie obwodu. Najodpo¬ wiedniejsze jest wykonanie cewki H w postaci pierscienia z dwoma uzwojeniami tak polaczony¬ mi, aby wytwarzaly zewnetrzne pole magnetycz¬ ne.Cewka 1 stanowi solenoid bez rdzenia, o osi schodzacej sie z osia pierscienia, umocowany w plaszczyznie pierscienia. Cewka H daje sie obra¬ cac dokola swej osi, przy czym ulega zmianie sprzezenie cewek i, co za tym idzie, selektywnosc obwodu; rozstrojenie obwodów jednoczesnie nie nastepuje.W ukladzie przedstawionym na rysunku prze¬ kaznik J uruchamia generator iskrowy podstacji SUB2, wlaczony strona wyjsciowa w przewód,^ uziemiajacy pujikt zerowy glównego transforma¬ tora podstacji. Prad, wytwarzany przez genera¬ tor, sluzy do uruchamiania urzadzen rozrzad- czych, nie przedstawionych na rysunku, wlaczo¬ nych np. miedzy dowolny przewód fazowy i zie¬ mie przy rozrzadzanych zdalnie lampach oswiet¬ lenia ulicznego.Styk przekaznika J zamyka obwód elektro¬ magnesu wylacznika samoczynnego K, który z kolei zamyka obwód pierwotnego uzwojenia trans¬ formatora L, podnoszacego napiecie do okolo 6000 V, polaczonego z iskiernikiem N' generato- ra* zawierajacego w swym obwodzie kondensator M i pierwotne uzwojenie transformatora O. Ge¬ nerator jest nastrojony na czestotliwosc rzedu .5000 okresów na sekunde.Czestotliwosc pradu sygnalizacyjnego, prze¬ znaczonego do uruchamiania rozrzadczych urza¬ dzen lamp ulicznych, jest znacznie wieksza, od czestotliwosci pradu sygnalizacyjnego, przycho¬ dzacego z podstacji SUB1, jednakze gdyby zacho¬ dzila obawa, ze generator podstacji SUB2, uru¬ chomiony z podstacji SUBl, nastepnie bedzie sie sam wzbudzal i podtrzymywal swe dzialanie, to mozna wykonac przekaznik J w ten sposób, aby sie samoczynnie odlaczal po uplywie okreslonego czasu od chwili-zadzialania.Urzadzenia rozrzadcze sieci, zasilanej z pod¬ stacji SUBl, sa oczywiscie przystosowane, do pracy pod wplywem pradu o mniejszej czestotli¬ wosci, wysylanego po przewodach wysokiego na¬ piecia. Urzadzenia rozrzadcze sa wlaczane w tym przypadku miedzy przewód zerowy i odpowiedni przewód fazowy.Zamiast obwodu z lampa katodowa mozna za¬ stosowac na podstacji SUB2 lampy gazowane, po¬ zostajace w stanie spoczynku pod napieciem, bar- — 2 —dzo bliskim napiecia zaplonu i zmniejszajace swa opornosc pod wplywem pradu sygnalizacyjnego z podstacji SUBi, w stopniu, pozwalajacym na zadzialanie, przekaznika J. Wedlug innej odmia¬ ny mozna by bylo magnesowac przekaznik J wprost pradem sygnalizacyjnym nie wzmacnia¬ nym; przekaznik musialby jednak byc czuly, a warunki na sieci sprzyjajace.Mozliwe jest równiez przesylanie pradu sy¬ gnalizacyjnego o jednej tylko czestotliwosci w obrebie wszystkich sieci niskiego napiecia, stosu¬ jac wzmacnianie pradu sygnalizacyjnego zamiast uruchamiania oddzielnego generatora wielkiej czestotliwosci. Wobec jednolitej .czestotliwosci na¬ lezaloby jedynie przedsiewziac srodki, zapobiega¬ jace podtrzymywaniu sie pradu we wzmacniakach, polegajace np. na wspomnianym poprzednio o- graniczeniu czasu trwania sygnalu. Istnieje poza tym mozliwosc zastosowania osobnej sieci prze¬ wodów, zasilajacych lampy oswietlenia ulicznego, w którym to przypadku sygnaly, odebrane za po¬ srednictwem sieci wysokiego napiecia, sterowaly¬ by wlaczeniem sieci oswietlenia ulicznego i nie by¬ lyby wysylane dalej przez ^nakladanie na cala siec niskiego napiecia.Zastosowanie wynalazku nie ogranicza? sie do systemu rozdzielczego opisanego scisle okreslo- n%go typu, ale nadaje sie równiez do innych u- kladów rozdzielczych, np. do linii wysokiego na¬ piecia, zawierajacych stacje transformatorowe, podwyzszajace lub obnizajace napiecie lub tez rózniace sie liczba faz po stronie wysokiego i nis¬ kiego napiecia. PL