Wynalazek niniejszy dotyczy obróbki welny,., a w szczególnosci sposobu oczyszczania surowej welny w celu usunieciaf z niej tluszczu i zanie¬ czyszczen. Dotychczas stosowano ogólnie prze¬ mywanie welny woda, zawierajaca pewna ilosc zasadowych czynników, przy czym tluszcz i za¬ nieczyszczenia byly usuwane przez mechaniczne mieszanie welny, zanurzonej.w wodzie przemywa¬ jacej: Stwierdzono jednak, ze tego rodzaju spo¬ sób przemywania byl szkodliwy dla wlókien wel¬ ny, poniewaz sa one wrazliwe na zasady, a poza tym maja daznosc do sfilcowywania sie: przy tego rodzaju obróbce.Celem niniejszego wynalazku jest unikniecie wyzej wspomnianych niedogodnosci, sposób zas wedlug wynalazku polega na stopniowej obróbce surowej welny za pomoca plynnego rozpuszczal¬ nika tluszczu w postaci oleju o niskiej preznos¬ ci pary, tak iz wlókna welny nie ulegaja ani uszkodzeniu ani sfilcowaniu. Nastepnie usuwa sie wieksza czesc plynnego czynnika przemywa¬ jacego wraz z rozpuszczonym w nim tluszczem, po czym grempluje tak obrobiona welne. Na ogól sposób moze byc przeprowadzony podobnie, jak w przypadku, gdy sie stosuje wode, tj. welne zanurza sie do plynnego czynnika, np. oleju, i poddaje mechanicznemu mieszaniu, przy czym mozna rozbic proces na pewna ilosc stopni, przy zastosowaniu kilku kadzi. Mozna równiez prze¬ prowadzac sposób stosujac plynacy strumien ply¬ nu, przy czym welna przesuwana jest za pomoca znanych mechanicznych srodków w przeciwpra- dzie do strumienia oleju. W obu przypadkach ob¬ róbke przeprowadza sie na zasadzie przeciwprada, tj. welna styka sie wpierw z olejem, zawierajacym juz stosunkowo wielka ilosc rozpuszczonego tlusz¬ czu, natomiast czysty olej stosuje sie w konco¬ wej fazie obróbki. W dalszym opisie nazwano czynnik przemywajacy olejem.Jezeli obróbke przeprowadzac w kilku ka¬ dziach, to jasne jest, ze w pierwszej kadzi olej bardzo szybko ulegnie zanieczyszczeniu. Azeby wiec zachowac zdolnosc rozpuszczania tluszczu, zawartosc jego w oleju musi byc utrzymana po¬ nizej pewnego procentu nasycenia, co oczywiscie odnosi sie równiez i do innych kadzi. Dlatego tez zanieczyszczony olej- musi byc usuwany z- pierwszej kadzi w sposób ciagly albo przerywa¬ nymi zastapiony olejem o nizszej procentowej zawartosci rozpuszczonego tluszczu, który nale-zy najlepiej pobrac z nastepnego z kolei stopnia przeplukujacego. Olej, pobrany w ten sposób z drugiej kadzi, zastepuje sie olejem z trzeciej ka¬ dzi itd.^ Olej, pobrany z pierwszej kadzi, mozna o- czyszczac w jakikolwiek badz znany sposób, przez co mozna- odzyskac rozpuszczony z welny, tluszcz i jinne wartosciowe skladniki. W tym przypadku bezposrednie zanieczyszczenia, jak np. sole rozpuszczalne w wodzie, piasek, zwir i tym podobne nalezy usunac wpierwr np. przez odwi¬ rowanie albo filtrowanie. Sole te sa w stanie nie- rozpuszczonym i usuwa sie je z welny mechanicz¬ nie podczas obróbki welny w oleju. Oczyszczony ?olej, który moze zupelnie dobrze zawierac nie¬ wielka ilosc tluszczu, mozna z powrotem dopro¬ wadzac do ostatniej kadzi w celu calkowitego al¬ bo czesciowego zastapienia swiezego oleju.Po wyjeqiu welny z ostatniej kadzi oczysz¬ czajacej moze ona byc poddana wyciskaniu przez walce w celu usuniecia nadmiaru oleju, a nastep- * nie poddana odwirowaniu. Po odwirowaniu ilosc przylegajacego do wlókien oleju jest tak mala, ze welna moze byc w dalszym ciagu bez trudnos¬ ci obrabiana na gremplarce, czesarce itd. Jezeli z jakichkolwiek przyczyn pozadane jest jeszcze wieksze obnizenie zawartqsdi oleju w welnie, mozna to w pewnych przypadkach uskutecznic przez przedmuchanie welny cieplym powietrzem, para albo tez innym podobnym czynnikiem, po¬ wodujacym odparowanie oleju.Jak z powyzszego wynika, celem wynalazku nfie jest calkowite usuniecie tluszczu z wlókien - ivelny, lecz obnizenie lepkosci tluszczu przez do¬ datek oleju, dzieki czemu obniza sie tarcie po¬ miedzy wlóknami tak dalece, ze moga one byc stosunkowo latwo rozdzielane. Pozostaly na wlóknach olej, który moze jeszcze zawierac pew¬ na ilosc tluszczu i przylega do wlókien podczas gremplowania, moze tam pozostawac nawet pod¬ czas dalszych faz operacji przedzenia i tkania a usuwa sie go dopiero z gotowej tkaniny w wy- konczaini przez plukanie woda. Zaleznie od oko¬ licznosci, stosuje sie do plukania rózne odpo¬ wiednie do tego celu czynniki. Uzyty do procesu olej moze byc poddany równiez odpowiedniej obróbce w celu ulatwienia usuwania go' z welny *a pomoca plukania. Pod okresleniem „olej", u- zytym w niniejszym opisie, nalezy rozumiec .przede wszystkim wlasciwe oleje pochodzjenia mineralnego albo roslinnego. Mozna jednak sto¬ sowac i inne plyny pod warunkiem, ze nie po¬ woduja one chemicznego dzialania i filcowania welny, a maja zdolnosc rozpuszczania tluszczu.Ze wzgledów praktycznych uzyty srodek powi¬ nien posiadac niewielka preznosc pary tak, aby obróbke mozna, bylo przeprowadzac w odkrytych kadziach, lecz nie moze on byc ani palny ani trujacy! " Obróbka wedlug opasanego sposobu nie po¬ woduje uszkodzenia wlókna. Ryzyko rwania sie wlókien podczas gremplowania i dalszej ich o"b- róbkir rozdzielajacej jest mniejsze, wskutek cze¬ go uzyskuje sie gatunek welny, zawierajacy wieksza przecietna dlugosc wlókna niz przy do¬ tychczasowych sposobach. Poniewaz srednia dlu¬ gosc wlókna wplywa w pewnej mierze na cene surowej welny, sposób wedlug wynalazku przed¬ stawia znaczne korzysci ekonomiczne. Poza tym, poniewaz mozliwe" jest równiez zuzytkowanie wartosciowych skladników zawartych w plynie przemywajacym, korzystnie jest nabywac runo surowe i poddawac je obróbce podanym powyzej sposobem. ^ PL