Wynalazek dotyczy akumulatorowej lampy górniczej i urzadzenia stacji do ladowania jej akumulatora.Znane sa lampy górnicze reczne, w których akumulator stanowi jedna calosc z lampa, oraz lampy, przystosowane do umocowywania ich na glowie, polaczone z akumulatorem przy pomocy gietkiego przewodu. Oba te typy lamp górniczych sa znamienne budowa tego rodzaju, by górnik nie mógl ani przypadkowo, ani umyslnie spowo¬ dowac zwarcia obwodu pradu akumulatora poza oslona lampy lub poza pudlem akumulatora. Do ladowania akumulatora oslona *lampy lub akumu¬ latora jest zaopatrzona w dwie koncówki, które laczy sie z koncówkami sieci pradu zasilajacego na stacji ladowania akumulatorów. W tym celu górnik musi, trzymajac lampe w rece, odlaczyc od akumulatora przynajmniej jedna koncówke wewnatrz pudla, mieszczacego lampe lub akumu¬ lator. Nastepnie osoba obslugujaca stacje lado¬ wania przylacza akumulator do sieci zasilajacej, laczac przy pomocy klucza lub innego narzedzia koncówki wlasciwych przewodów.Przedmiotem wynalazku jest lampa górnicza oraz urzadzenie do ladowania jej akumulatora, przy zastosowaniu którego sam górnik moze bez¬ posrednio przylaczac lampe 3o sieci zasilajacej, a nastepnie odlaczac ja w celu uzycia jej w ko¬ palni.Lampa górnicza wedlug wynalazku oraz stacja do ladowania jej akumulatora sa zaopatrzone w zewnetrzne, wystajace styki. Przy tym z dwóch * styków zewnetrznych lampy, jeden jest polaczo¬ ny z biegunem akumulatora, natomiast drugi'jest zazwyczaj wylaczony (nie jest pod napieciem).Lampa jest zaopatrzona w przelacznik magne¬ tyczny. Gdy przelacznik ten jest uruchomiony, laczy on styk zewnetrzny lampy, nie znajdujacy sie zazwyczaj pod napieciem, z drugim biegu¬ nem akumulatora. Stacja ladowania akumulato¬ rów jest urzadzona przy tym w ten sposób, ze z chwila ustawienia lampy we wlasciwym polo¬ zeniu na stanowisku zasilania, zakonczenia prze¬ wodów, doprowadzajacych prad zasilajacy, zo¬ staja samoczynnie polaczone z wystajacymi ze¬ wnetrznymi stykami lampy. Stacja ladowaniajest zaopatrzona w magnes, umieszczony w ten sposób, ze z chwila ustawienia lampy na stano¬ wisku zasilajacym, magnes ten uruchamia prze¬ lacznik magnetyczny lampy, który zamyka ob¬ wód, laczacy akumulator z siecia zasilajaca.Przelacznik magnetyczny moze byc przelaczni¬ kiem dwustronnym, tzn. w polozeniu zwyklym (spoczynkowym) laczy on jeden z biegunów akumulatora z zarówka, natomiast w polozeniu roboczym laczy tenze biegun ze stykiem zew¬ netrznym lampy górniczej, nie znajdujacym sie zazwyczaj pod napieciem, przerywajac zarazem polaczenie z zarówka."Magnes na stacji ladowania moze byc tez elektromagnesem, w którego obwodzie znajduje sie wylacznik stykowy, zazwyczaj otwarty, a zwierajacy sie przy ustawieniu lampy na stano¬ wisku zasilajacym. W obwód pradu zasilajace¬ go akumulator moze byc przy tym wlaczony drugi wylacznik stykowy, który równiez jest za¬ zwyczaj otwarty i który równiez zwiera sie wsku¬ tek ustawienia lampy na stanowisku zasilaja¬ cym.Na rysunku fig. 1 przedstawia lampe górnicza wedlug wynalazku z przelacznikiem magnetycz- • nym i wystajacymi stykami ^ zewnetrznymi w . przekroju osiowym, fig. 2 — skrzynke, mieszcza¬ ca przelacznik magnetyczny i styki kontaktowe, . w widoku z dolu po usunieciu pokrywy* skrzyn¬ ki, przy czym dla lepszej przejrzystosci rysunku " pewne czesci pominieto, fig. 3 — w przekroju • poziomym stacje ladowania akumulatorów wraz z lampa jak na fig. 1, przedstawiona równiez.w przekroju poziomym w polozeniu, odpowiada^ jacym'ladowaniu akumulatora z sieci zasilajacej, fig. 4 — w przekroju poprzecznym lampe górni¬ cza do noszenia na glowie z przelacznikiem ma¬ gnetycznym i wystajacymi stykami zewnetrzny¬ mi, umieszczona na stacji ladowniczej w celu naladowania^ polaczonego z nia akumulatora, '". fig. 4a — te sama lampe w polozeniu przed u- mieszczeniem jej na stacji ladowniczej, fig. 5 — czesc przelacznika magnetycznego i schemat po¬ laczen elektrycznych, fig. 6 zas — sposób umie¬ szczania lampy w polozeniu ladowniczym na. stacji ladowniczej.Na fig. 1 i 2 przedstawiono reczna lampe gór¬ nicza znanej budowy z zarówka 1, osadzona w szklanym kloszu 2 na skrzynce przelacznika 3; przelacznik jest osadzony w metalowej obsadzie na pudle U akumulatora. Skrzynka przelacznika sklada sie z podstawy 5 oraz ze scianek bocz¬ nych, wykonanych z materialu izolacyjnego.Dno 6 chroni zawartosc skrzynki od dzialania ga¬ zów, wydobywajacych sie z akumulatora. Na fig. 2 zaznaczono liniami przerywanymi schemat polaczenia akumulatora z zarówka.Styki kontaktowe 8 i 9 przechodza poprzez scianki pudla na zewnatrz. Styk 8 jest polaczo¬ ny z jednym biegunem akumulatora; drugi bie¬ gun akumulatora jest polaczony z zaciskiem 10, który przy pomocy gietkiego przewodu 11 laczy sie z wahadelkiem 12 przelacznika magnetyczne¬ go. Wahadelko 12 waha sie okolo osi 1.3, a spre¬ zyna 14 utrzymuje je w polozeniu spoczynku (normalnym), gdy przelacznik jest nieczynny.Przelacznik magnetyczny jest przelacznikiem dwustronnym. Wahadelko <12 jest zakonczone stykiem 15, który w polozeniu spoczynku (nor¬ malnym) kontaktuje ze stykiem 16, w polozeniu zas roboczym ze stykiem 17. Styk 17 jest po¬ laczony z wystajacym stykiem zewnetrznym 9.Wskutek tego, gdy wahadelko przybiera polo¬ zenie robocze, oba bieguny akumulatora 7 zosta- '**. polaczone ^ze stykami zewnetrznymi 8 i 9.Styk zewnetrzny 9 jest zatem. stale wylaczony (nie jest pod napieciem) z wyjatkiem, gdy prze¬ lacznik zostaje uruchomiony.Styk 16 jest polaczony poprzez plytke 18 -i sprezynujacy zacisk 19 ze srodkowym stykiem 20 zarówki 1. Styk zewnetrzny 8 jest polaczony z jednym ze styków wylacznika przyciskowego 22, którego drugi styk jest polaczony z nakretka 23, a przez nia z plaszczyzna 2U oprawki 25 za¬ rówki 1. Wylacznik przyciskowy 22 moze byc ustalany w polozeniu, przewodzacym prad.Gdy wahadelko 12 przelacznika magnetyczne¬ go znajduje sie w polozeniu normalnym i jeze¬ li wylacznik 22 jest nacisniety przez nakretke 23 i oprawke 25 zarówki 1 wówczas prad prze¬ plywa z akumulatora 7 przez ramie 21a do sty¬ ku 21 i poprzez zarówke t do jej styku srodko¬ wego 20 oraz i przez zacisk 19, plytke 18, styki 16 i 15, wahadelko 12, przewód 11 do zacisku 10 i do diugiego bieguna akumulatora. Gdy* prze¬ lacznik magnetyczny jest czynny, obwód ten jest przerwany, natomiast styki 15, 16 lacza drugi biegun akumulatora z wystajacym stykiem ze¬ wnetrznym 9.Na fig. 3 przedstawiono lampe, umieszczo¬ na na stanowisku stacji ladowania akumulato¬ rów, przy czym linia przerywana zaznaczono wahadelko 12 w jego polozeniu roboczym. Sta¬ nowisko stacji zasilajacej sklada sie z dwóch scianek bocznych 26 i podstawy 27, miedzy któ¬ re wsuwa sie lampe tak, by dotykala scianki tyl¬ nej 28. Dwa»" kontakty sprezynowe 29, umiesz¬ czone na bocznych sciankach stanowiska, lacza sie przy tym z wystajacymi stykami zewnetrzny¬ mi 8, 9, skoro tylko lampa zostanie ustawiona we wlasciwy sposób. Kontakty sprezynowe 29 sa polaczone z przewodami doprowadzajacymi prad; w ten sposób przez samo tylko ustawienie lampy* w stanowisku stacji ladowniczej, styki 8,$ zostaja polaczone z siecia pradu zasilajaca .akumulator.Przy tylnej sciance 28 stanowiska stacji la- c downiczej umieszczony jest magnes, którego bieguny 30 dotykaja tylnej scianki 'skrzynki przelacznika magnetycznego naprzeciw wahadel¬ ka 12. Wskutek tego z chwila ustawienia lam¬ py w stanowisku stacji ladowniczej, wahadelko 12, pod wplywem przyciagania magnesu, zwie¬ ra styki kontaktowe 15 i 17, laczac w ten spo¬ sób styk zewnetrzny 9 z akumulatorem. Akumu¬ lator zostaje zatem przylaczony do sieci pradu zasilajacego, natomiast obwód zarówki zostaje przerwany, co jest konieczne, gdyz napiecie pra¬ du zasilajacego jest wyzsze od dopuszczalnego woltazu zarówki.Magnes 30 moze^byc magnesem trwalym lub elektromagnesem, zaopatrzonym w uzwojenia SI. W tym ostatnim przypadku obwód uzwojen elektromagnesu moze byc rozrzadzony przez wy¬ lacznik stykowy 82, umieszczony w ^oslonie 33 poza tylna scianKa 28. Styki tego wylacznika sa zazwyczaj otwarte, zwieraja sie natomiast pod naciskiem tylnej scianki lampy, ustawionej w stanowisku stacji ladowniczej. W ten sposób elektromagnes jest wzbudzany tylko wtedy, gdy lampa znajduje sie w stanowisku.Jesli urzadzenie ma byc pod napieciem tylko wówczas, gdy lampa znajduje sie na miejscu w stanowisku, mozna w obwód pradu zasilajacego wlaczyc drugi wylacznik stykowy 3U- Styki te¬ go wylacznika zwieraja sie równiez pod wply¬ wem ciezaru lampy, ustawionej w stanowisku stacji ladowniczej, tzn. pod naciskiem wylaczni¬ ka 32 i plytki 35 z materialu izolacyjnego. Cie¬ zar lampy wraz z akumulatorem jest wystarcza¬ jacy do przezwyciezenia sprezynowania styków.Przy tej budowie lampy i stacji zasilajacej zaswiecenie sie zarówki z chwila wyjecia lampy lub akumulatora ze stanowiska stacji ladowni¬ czej lub z chwila uruchomienia wylacznika, o ile w obwodzie pradu znajduje sie wylacznik recz¬ ny, jest wskazówka, iz wystajacy styk zewne¬ trzny zostal odlaczony (nie jest pod napieciem).Zapobiega to uzyciu lampy, której styk zewne¬ trzny znajduje sie pod napieciem wskutek tego, iz przelacznik magnetyczny nie powrócil do swe¬ go polozenia spoczynkowego (normalnego). Na¬ tomiast zgasniecie zarówki, która swiecila sie jeszcze przy ustawianiu lampy w stanowisku stacji ladowniczej, jest dowodem, iz. akumulator • ustawiony zostal do ladowania prawidlowo.W przepadku zastosowania wynalazku do lampy, noszonej na glowie, z oddzielnym akumu¬ latorem, przelacznik magnetyczny jest umieszczo¬ ny w pudle 'akumulatora, a styki zewnetrzne wy¬ staja na zewnatrz tego pudla. Mozna jednak równiez przelacznik ten umiescic w oslonie lam¬ py, przy czym styki zewnetrzne wystaja z tylnej plaszczyzny tej oslony i sa polaczone poprzez przelacznik z akumulatorem przy pomocy gietkie¬ go przewodu. Lam£y do noszenia na glowie sa zaopatrzone zazwyczaj z tylu w sprezynowy uch¬ wyt, przy pomocy którego osadza sie je na odpo¬ wiednich wspornikach ha stacji zasilajacej.Wsporniki te sa wówczas zaopatrzone -w styki, które przy zawieszaniu lampy na.wsporniku lacza sie z wystajacymi stykami zewnetrznymi lampy.Równoczesnie na drodze magnetycznej urucho- ,miony zostaje przelacznik magnetyczny w sposój) wyzej opisany.Na fig. 4, 4a, 5 i 6 przedstawiono wynalazek w zastosowaniu do lampy górniczej, noszonej na glowie, przy czym 36 oznacza oslone lampy, 37 — reflektor, 38 zas — szybe przednia. Lampa jest zaopatrzona w sprezynowy zacisk 89 i wahadel¬ ko magnetyczne 12, osadzone wahliwie na osi 13 w oslonie tak, iz przytyka dolnym swym koncem do tylnej scianki 4,0 lampy. W polozeniu spo¬ czynkowym (normalnym) wahadelko jest docis¬ kane sprezyna 14 do styku 16. Styki zewnetrzne 8, 9 wystaja poprzez tylna scianke 40 oslony lampy nazewnatrz. . , Gdy wahadelko znajduje sie w polozeniu nor¬ malnym, przedstawionym na fig. 4a,'prad prze¬ plywa z akumulatora 7 przez styk 8 i oprawke 25 zarówki do zarówki, po czym przez jej styk srod¬ kowy 20 i sworzen 19 do styku 16 (fig. 4) i dalej przez wahadelko 12 (oraz gietki przewód 11 i za¬ cisk 10 — fig. 5) do drugiego bieguna akumula¬ tora. Gdy przelacznik magnetyczny jest czynny, opisany obwód pradu zostaje przerwany, a wa¬ hadelko 12 laczy sie za posrednictwem styku 17 z przedstawionym na fig. 5 wystajacym stykiem zewnetrznym 9 tak, iz akumulator 7 zostaje po¬ laczony z obu stykami zewnetrznymi S, 9.Na fig. 4 przedstawiono lampe, osadzona na stacji ladowniczej na wsporniku 41 z materialu ^ izolacyjnego. Magnes 42, bedacy w tym przykla¬ dzie magnesem trwalym, jest osadzony na pod¬ stawie 43 i katowniku -4-4. Bieguny magnesu prze¬ chodza przez otwory'we wsporniku 41 i dotykaja* tylnej scianki 40 oslony lampy, tak iz moga przyciagac wahadelko 12. Wglebienia 45 we wsporniku kryja wystajace styki zewnetrzne 8 i 9, dzieki czemu tylna scianka 40 lampy przylega scisle do wspornika i do biegunów magnesu.Na wsporniku 41 sa umieszczone sprezynuja¬ ce styki 29, doprowadzajace prad ladujacy. Kon¬ ce tych styków przechodza przez otwory 46 we wsporniku, tak'iz stykaja sie z wystajacymi sty¬ kami zewnetrznymi 8 i 9, gdy lampa jest osadzo-na na wsporniku. Z chwila osadzenia lampy na wsporniku wahadelko 12 zostaje przyciagniete przez magnes i laczy styk 9 z akumulatorem, przylaczajac go do sieci zasilajacej, podobnie jak to przedstawiono na fig. 1 — 3. W przypadku lampy do noszenia na glowie akumulator 7 jest polaczony z lampa przy pomocy gietkiego prze¬ wodu U7; linia przerywana (fig. 4 i 4a) oznacza schemat polaczen elektrycznych.Jesli *chodzi o lampe do noszenia na glowie, to przelacznik magnetyczny i styki zewnetrzne moga byc umieszczone równiez na pudle akumu¬ latora. W przypadku tym czesci te moga byc roz¬ mieszczone w sposób, przedstawiony na fig. 1 — 3, przy czym lampa nie jest umieszczona na pudle akumulatora, lecz jest polaczona z zaciskami 18 i 23 za pomoca gietkiego przewodu.Wynalazek nadaje sie zatem do zastosowania zarówno w lampach recznych, jak i noszonych na glowie.Zastosowanie stacji ladowniczej i lamp górni¬ czych wedlug wynalazku umozliwia górnikowi za¬ równo samodzielne umieszczenie lampy, na sta¬ cji ladowniczej w celu naladowania akumulatora, jak i zabieranie jej stamtad do pracy w kopalni.Lampa górnicza wedlug wynalazku ma przy tym te zalete, ze nie posiada ani zadnych otwo¬ rów, ani zewnetrznych czesci ruchomych, potrze- ,¦' bnych do ladowania akumulatora, kt.óre moglyby ulegac zanieczyszczeniu i zatkaniu przez pyl we¬ glowy. PL