Wynalazek dotyczy urzadzenia nadawczo-od¬ biorczego na fale krótkie, w którym stosuje sie do odbioru dwa mieszacze, przy czym drgania odebrane doprowadza sie do elektrod wejscio¬ wych tych mieszaczy przeciwsobnie, a drgania miejscowe — z ta sama faza. Ten sposób odbio¬ ru posiada przy przesylaniu bardzo wielkich cze¬ stotliwosci wielkie zalety, gdyz dzieki niemu uzy¬ skuje sie male tlumienie wejsciowe i korzystniej¬ szy stosunek sygnalu do szumów.Znane sa urzadzenia nadawczo-odbiorcze, w których lampa, dzialajaca przy odbiorze jako oscylator miejscowy, uzyta jest równiez do wy¬ twarzania nadawczych drgan. Jezeli jednak do odbioru stosuje sie dwa przeciwsobnie polaczone mieszacze, zastosowanie tego sposobu sprawia trudnosci, gdyz jednofazowo wytworzone drga¬ nia miejscowe musza byc wpierw zamienione na drgania symetryczne wzgledem ziemi, azeby by¬ ly odpowiednie do nadawania antena dipolowa.Wedlug wynalazku tych trudnosci unika sie przez takie zwrotne sprzezenie mieszaczy albo tez kilku wlaczonych przed nie polaczonych prze¬ ciwsobnie wzmacniaczy wielkiej czestotliwosci, by wytwarzane byly drgania promieniowane przy pomocy anteny dipolowej.Obwód, wytworzony przez szeregowe polacze¬ nie opornosci, wspólnych dla obwodów wejscio¬ wych obu mieszaczy, z ustrojem, skladajacym sie z tych czesci obwodów wejsciowych, które nie sa wspólne, oraz z opornosci wejsciowych, który w dalszym ciagu opisu jest nazywany obwodem jednofazowym, jest nastrojony na miejscowe drgania, stosowane przy odbiorze, przy czym sto¬ suje sie przyrzady pozwalajace na takie sprze¬ ganie zwrotne mieszaczy, by w obwodzie tym powstawaly drgania miejscowe. W ten sposób uzyskuje sie te korzysc, ze niepotrzebna jest do odbioru osobna lampa oscylatorowa. Mozna sto¬ sowac jeden albo wiecej przelaczników, za po¬ moca których mozna by wlaczac dowolnie opor¬ nosci sprzezenia zwrotnego albo opory tlumiace tak, zeby wytwarzane byly albo nadawane drga¬ nia, albo tez drgania miejscowe, stosowane przy cnlbiorze.Wynalazek wyjasnia opis rysunku przedsta¬ wiajacego przyklad wykonania.-.Rysunek przedstawia urzadzenie nadawczo-odbiorcze, w którym zastosowano do nadawania i do odbioru antene dipolowa D\ D". Przy uzy¬ ciu jej jako anteny odbiorczej odebrane drgania za pomoca cewki antenowej sprzegajacej Lo prze¬ nosi sie indukcyjnie na wejsciowy obwód oscyla¬ cyjny, skladajacy sie z dwu cewek indukcyjnych LU i UU oraz kondensatora strojeniowego Ci i wlaczony pomiedzy siatki sterujace dwu przeciwsobnych triod mieszajacych T\ T". Punkt polaczenia cewek LU i UU jest uziemiony poprzez zmienny kondensator Cz i polaczony poprzez opór Ri z nie przedstawionym na rysunku zródlem napiecia, dostarczajacym odpowiedniego ujemne¬ go napiecia poczatkowego dla siatek sterujacych triod T i T\ Katody triod T i T" sa polaczone razem po¬ przez cewke indukcyjna L2. z ziemia, przy czym cewka ta jest sprzezona zi cewka Ls, lezaca; w obwodzie wyjsciowym miejscowego oscylatora O.•Za pomoca cewki L? doprowadza sie drgania miejscowe do obwodów wejsciowych triod w ten sposób, ze drgania tu wystepuja na siatkach ste¬ rujacych obu triod z ta sama faza.Obwód oscylacyjny, nastrojony na czestotli- . wosc posrednia i skladajacy sie z dwóch cewek indukcyjnych LU i UU i z dwóch kondensatorów CU i C"a, jest polaczony przeci wsobnie z anodami obu triod. Szeregowo z cewkami LU i L"a pola¬ czone sa cewki dlawikowe dla wielkiej czestotli¬ wosci LU i L'*5, zapobiegajace przenoszeniu sie odebranych drgan wielkiej czestotliwosci do czes¬ ci'odbiornika, lezacej za stopniem mieszajacym.Punkt polaczenia cewek LU i UU jest polaczony z ziemia poprzez kondensator Cs, który zwiera drgania czestotliwosci posredniej oraz poprzez opór Rz z dodatnim zaciskiem^ nie przedstawio¬ nego na rysunku zródla napiecia/anodowego. Po¬ za tym cewki LU i UU sa sprzezone indukcyjnie z drugim obwodem czestotliwosci posredniej L«, Ce, z którego pobiera sie napiecie wyjsciowe.Punkt polaczenia kondensatorów CU i CU jest przylaczony poprzez opornosci, które beda jesz¬ cze blizej opisane, z katodami obu triod. Wejscio¬ wy obwód oscylacyjny LU, UU, Ci wykonuje sie w praktyce czesto w postaci ukladu Lechera.Triody T* i T" mozna umiescic w jednej wspól¬ nej lampie i ewentualnie zaopatrzyc we wspólna katode.Azeby do siatek sterujacych triod mieszaja¬ cych doprowadzic jak najwyzsze napiecie, obwód jednofazowy, utworzony przez szeregpwe pola¬ czenie wspólnych dla obwodów wyjsciowych obu triod oporów (Lz, Ci) z ustrojem, skladajacym sie z ^czesci obwodów wejsciowych, które nie sa wspólne (LU, UU) oraz z pojemnosci wejscio¬ wych triod, nastraja sie na czestotliwosc oscyla¬ tora, np, przez nastawienie kondensatora Ca.Wedlug wynalazku w obwodach anodowych triod T\ T" umieszczone sa cewki indukcyjne LU, UU; które wraz z pojemnosciami anoda — siatka sterujaca triod powoduja tego rodzaju sprzeze¬ nie zwrotne, ze triody wytwarzaja drgania o przebiegu wzgledem ziemi symetrycznym, nada¬ wane przez antene dipolowa D\ D". Modulacje tych drgan mozna uzyskac za pomoca klucza 5 wlaczonego w szereg z oporem Rz.Indukcyjnosci LU i UU poza odtlumieniem cbwodu oscylacyjnego LU, UU i CU, wskutek cze¬ go wytwarzane sa nadawane drgania, powoduja równiez odtlumienie jednofazowego obwodu wej¬ sciowego, nastrojonego na czestotliwosc oscyla¬ tora, wskutek czego moga sie wytwarzac oprócz drgania nadawanego równiez i drganie jednofazo¬ we. Azeby temu zapobiec, przewidziano we wspól¬ nym dla obu lamp przewodzie, laczacym katode z punktem polaczenia kondensatorów CU, CU, kondensator Ci, kompensujacy odtlumienie jed¬ nofazowego obwodu.Przy przejsciu do odbioru cewki LU i UU zo¬ staja zwarte za pomoca wylaczników SU i S'U.Korzystnie jest równiez za pomoca przelacznika S2 kondensator Ci zastapic cewka indukcyjna Ls taka, by przy przelaczeniu nastepowalo odtlu¬ mienie jednofazowego obwodu wejsciowego, dzie¬ ki czemu wytwarzane byly w tym obwodzie po¬ trzebne do odbioru drgania miejscowe. W tym przypadku zbedny jest oddzielny oscylator O.Zamiast wlaczac na zmiane za pomoca wylaczni¬ ków SU, S}U i Sz opornosci sprzezenia, zwrotne¬ go LU, UU lub, 1/8 mozna wlaczac na zmiane opo¬ ry tlumiace w obwód przeciwsobny LU, UU, Ci oraz w jednofazowy obwód wejsciowy (np. sze* regowo z kondensatorem Cz). W tym ostatnim przypadku mozna sie obejsc bez .kondensatora Ci i cewki La.W niektórych okolicznosciach zbedne sa rów¬ niez opory tlumiace A mozna wytwarzac równo¬ czesnie drgania nadawane i miejscowe, potrzebne do odbioru, a wiec mozna ewentualnie równo¬ czesnie nadawac i odbierac .bez przelaczania.Drgania nadawane mozna, pobierac zamiast z mieszaczy T, T" ewentualnie z pary znajduja¬ cych sie przed nimi wzmacniaczy wielkiej cze¬ stotliwosci. PL