Przedmiotem wynalazku niniejszego jest spo¬ sób wykonczania obrzezy obuwia, zwlaszcza obu¬ wia kolkowanego za pomoca gwozdzi, klamer itp., oraz urzadzenie do wykonywania tego spo¬ sobu. Wykonczanie takie wykonywano dotych¬ czas zwykle przez zaklepywanie. Wynalazek do¬ tyczy zwlaszcza wykonczania obrzezy nosków obuwia.- Przy zwyklym kolkowaniu nosków obuwia za pomoca kolkownicy naciagnieta wierzchnia czesc obuwia wraz z brzegiem noska i wysciólki, zagi¬ na sie nad brzegiem kopyta i podeszwy we¬ wnetrznej (branzoli), przy czym w miejscach najwiekszej wypuklosci nieco nacina sie brzeg nozem, aby material lepiej przylegal. W poloze¬ niu zgietym przymocowuje sie podeszwe we¬ wnetrzna zwykle przez przybicie (przykolko¬ wanie).Przy takim kolkowaniu gromadzi sie, zwla¬ szcza w miejscach najwiekszej wypuklosci, tyle materialu, ze przy dalszym wykonczaniu obuwia, tj. przy przymocowywaniu wlasciwej podeszwy, nalezy nagromadzony material usuwac; trzeba przy tym poprawiac krawedzie obuwia w miej¬ scach odgiecia brzegu wierzchniej czesci obuwia ponad podeszwa wewnetrzna i wreszcie wygla¬ dzac sfaldowania; powstajace na krawedziach czesci wierzchniej. Powyzszym niedogodnosciom, wystepujacym przy kolkowaniu obuwia, zapo¬ biega sie przez zastosowanie maszyny do zakle- pywania, dzialajacej recznie lub samoczynnie;. maszyny te za pomoca udarowych pierscieni, osadzonych na bebnie obrotowym, obciagaja do¬ datkowo material wzdluz brzegów podeszwy we¬ wnetrznej, wygladzaja sfaldowania, zaostrzaja krawedzie i wygladzaja wadliwe nagromadzenia, materialu na sklepieniu noska buta. Czesto za¬ chodzi przy tym potrzeba skrawania tego nad¬ miaru materialu. Praca za pomoca takiej recz¬ nej maszyny nalezy do najciezszych rodzajów pracy przy mechanicznej produkcji obuwia. Pra ca ta jest nieco lzejsza przy samoczynnych ma¬ szynach zaklepujacych; jednak i te maszyny nie odpowiadaja calkowicie wymaganiom nowoczes-nej produkcji, gdyz stanowia one glówne ziódlo halasu w mechanicznych warsztatach produkcji obuwia.Sposób i urzadzenie wedlug Wynalazku znacz¬ nie ulatwiaja prace, jak równiez zapobiegaja po¬ wstawaniu halasu przy zaklepywaniu. Ponadto uzyskuje sie czyste i ostre krawedzie cbuwia, wlasciwe naciagniecie materialu oraz dokladne wygladzenie i rozprasowywanie wszelkich wadli¬ wych nagromadzen materialu.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze zamiast dotychczasowego zaklepywania buta po wykonaniu kolkowania poddaje sie go zgniata¬ niu, dzieki czemu przykolkowana wierzchnia czesc obuwia zostaje w' sposób ciagly i bezglosny obciagnieta wzdluz krawedzi kopyta i podeszwy wewnetrznej, material zas nagromadzony na nosku zostaje rozprowadzony. Ponadto ewen¬ tualnie zle wbite kolki zostaje wtloczone do po¬ deszwy wewnetrznej. Urzadzenie do wykonywa¬ nia tego sposobu sklada sie z dwuczesciowej for¬ my, której obie czesci sa osadzone przesuwnie wzgledem siebie, oraz z zapietka, który wtlacza przykolkowany but pomiedzy obydwie czesci for¬ my. Dobrze jest, jesli obie czesci formy sa ogrze¬ wane, wskutek czego zgniatanie przeprowadza sie na goraco i material zostaje wskutek tego czesciowo wygladzony, co dotychczas wykonywa¬ no równiez recznie po zaklepaniu buta. Odpada poza tym potrzeba wplywajacego ujemnie ra- szplowania lub usuwania w inny sposób nadmia¬ ru materialu. .Poza wyzej wymienionymi zaletami, urzadze¬ nie wedlug wynalazku przynosi jeszcze te ko¬ rzysc, ze umozliwia obsluge jego przez niewy¬ kwalifikowanych pracowników; ponadto kazdy but jest zgniatany w taki sam sp,osób, co znacz¬ nie ulatwia nakladanie podeszew wlasciwych (zewnetrznych) i zwieksza wydajnosc pracy.Na rysunku przedstawiono, „tytulem przykla¬ du, urzadzenie wedlug wynalazku, przy czym figura 1 przedstawia schematycznie w widoku z przodu urzadzenie zgniatajace wedlug wynalaz¬ ku dla pary butów; fig. 2 — widok boczny urza¬ dzenia w polozeniu poczatkowym, a fig. 3 przed¬ stawia widok boczny urzadzenia w polozeniu ro¬ boczym.Na plycie podstawowej 1 sa osadzone dwie oslony 2 dla lewej i prawej formy. Kazda for¬ ma sklada sie z dolnej czesci stalej 3 i górnej przesuwnej czesci 4, przymocowanej do oslony 2 za pomoca srub 6 i nakretek 5. Sruby 6 sa wsru- bowane w górna czesc U formy i przechodza przez podluzne otwory w oslonie 2. Górna prze¬ suwna czesc U formy posiada wglebienia 8, po¬ siadajace ksztalt noska buta, natomiast nieru¬ choma czesc 3 formy posiada wykrój 9, odpowia¬ dajacy dolnej czesci buta. Wykrój 9 posiada pa¬ re szczelin 10, przebiegajacych w poprzek kopy¬ ta (fig. 1); szczeliny te maja na celu zbieranie sprasowanego materialu w kierunku osi kopyta.Dolna czesc 3 formy posiada ponadto grzejnik 11 do ogrzewania formy.Dalsza istotna czescia urzadzenia wedlug wynalazku jest zapietek 12, zaopatrzony w wy¬ mienna wkladke 13.Zapietek 12 jak równiez przesuwna górna czesc U kazdej z form sa rozrzadzane np, za po¬ moca dzwigni recznej 1 4, zamocowanej na wale 15, który^jest ulozyskowany w plycie podstawo¬ wej 1. Na wale i 5 sa równiez zamocowane wi¬ delki 16, polaczone przy pomocy trzpienia 17 z drazkiem 18, osadzonym obrotowo na trzpieniu 19. Trzpien 19 jest osadzony obrotowo w dwóch dzwigniach 20, które sa równiez osadzone obro¬ towo na trzpieniu 21, zamocowanym sztywno w plycie podstawowej 1. Na trzpieniu 19 sa poza , tym zawieszone jeszcze dwa drazki pociagowe 22, których przeciwlegle konce sa zaczepione o irzpie- nie 23 zapietka 12. Zapietek 12 osadzony jest wahliwie okolo trzpienia 2U na dzwigni 25 za po¬ moca trzpieni 23. Trzpien 2U jest osadzony w ply¬ cie podstawowej 1. Ruch wahadlowy dzwigni 25 dokola trzpienia 2A. przenosi sie na ruchoma gór¬ na czesc U formy za pomoca drazka pociagowego 26, osadzonego jednym koncem na trzpieniu 27 w górnej czesci U formy, podczas gdy drugi je¬ go koniec przechodzi luzno przez trzpien 28 i za¬ konczony jest nakretka 29. Trzpien 28 osadzony jest luzno (obrotowo) w tulei 30, przymocowa¬ nej do dzwigni 25. Zacisniecie przesuwnej czesci U formy uskutecznia sie przy pomocy zapietka 12 wprost za posrednictwem obrabianego buta, co zostanie wyjasnione w dalszej czesci opisu.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w spo¬ sób ppnizej podany.Jak widac z fig. 1, lewa forma znajduje sie pod naciskiem, podczas gdy forma prawa znaj¬ duje sie w polozeniu poczatkowym, przedstawio¬ nym na fig. 2. Robotnik wklada kopyto z goto¬ wym, nakolkowanym butem, osadzajac nosek bu¬ ta luzno we wglebieniu 8 górnej czesci U formy; jak przedstawiono na fig. 2, zapietek 12 jest od¬ suniety do tylu, aby nie przeszkadzal osadzeniu buta w formie. Robotnik pociaga prawa reka na dól podniesiona dzwignie reczna 1U w kierunku oznaczonym strzalka Si, podczas gdy lewa reka przytrzymuje but we wglebieniu formy. Przesu niecie tej dzwigni powoduje wychylenie ramion widelek 16 w kierunku oznaczonym strzalka S-2 Pod naciskiem drazka 18 nastepuje podniesienie trzpienia 19 z dzwigniami 20, które obracaja sie dokola trzpieni 21 w kierunku oznaczonym strzal -t ka Ss. Przy tym podnoszeniu trzpieni 19 drazki pociagowe 22 podnosza sie równiez do góry i po¬ ciagaja zapietek 12, który przez wkladke 13 na¬ ciska silnie napietek buta 31, wsuwajac najpierw but do wglebienia wysunietej górnej czesci U for¬ my (fig. 2), a nastepnie wsuwajac forme do wnetrza oslony 2. Przy ruchu tym dolna czesc noska buta zostaje wtloczona do wykroju 9 nie¬ ruchomej czesci 3 formy, kolkowany zas nosek buta zostaje uksztaltowany, wygladzony i spra¬ sowany. Szczeliny 10 ulatwiaja przy tym wlas¬ ciwe sciagniecie sprasowanego materialu w kie¬ runku ku ' osi kopytal Na fig. 3 przedstawiono drazek dzwigni w polozeniu koncowym. Bul po¬ zostaje w tym polozeniu w ogrzanej formie w ciagu czasu potrzebnego do wymiany drugiego buta w formie sasiedniej. Forma sasiednia znaj¬ dowala sie podczas opisywanych zabiegów w po¬ lozeniu przedstawionym na fig. 3. Przez podnie¬ sienie dzwigni 1U do polozenia przedstawionego na fig. 2 forme te przedstawia sie w polozenie poczatkowe, przy czym przez cofniecie zapietka 12 okolo trzpienia 2A, uruchomiony 70staje trzpien 28 z nakretka 29 i drazek pociagowy 26 wysuwa czesc U formy z oslony 2. Wskutek tego but zostaje zwolniony i wszystkie czesci urzadze¬ nia przybieraja polozenie przedstawione na fig. 2, robotnik zas wyjmuje but z urzadzenia i za¬ klada nastepny. Opisane zabiegi robocze wyko¬ nuje sie kolejno w obydwóch sasiednich formach.Nalezy dodac, ze przy zgniataniu buta w for¬ mie wszystkie ewentualnie niedokladnie wbite gwozdzie, klamry itd. zostaja calkowicie wtlo¬ czone do podeszwy wewnetrznej, wskutek czego po wyjeciu sprasowanego buta z maszyny jest on calkiem wykonczony. Urzadzenie pracuje zupel¬ nie cicho, nawet w przypadku zastapienia nape¬ du recznego napedem mechanicznym, co jest rów¬ niez objete zakresem wyrfalazku niniejszego. PL