Przedmioteim wynalazku jest uklad wskazniczy do ksiazek lub podobnych ze¬ spolów kartek gietkich, ujetych w oprawe.Uklady wskaznicze, stosowane dotych¬ czas do ksiazek takich jak slowniki, prze¬ wodniki, zbiory przepisów, biblie, dzien * niki, rejestry itd., sluza do oznaczania wiekszych rozdzialów, przy czym poszcze¬ gólne rozdzialy róznia sie nieraz miedzy soba znacznie pod wzgledem liczby kar¬ tek. Przy pomocy takich ukladów wskaz¬ niczych trudno jest odnalezc w danym dziale kartke szukana. Te i inne trudnosci powiekszaja sie jeszcze, gdy ksiazka jest wzglednie cienka w stosunku do liczby za¬ wartych w niej kartek, gdyz liczba zna¬ ków wskazniczych, które mozna umiescic w sposób czytelny jest wówczas ograni¬ czona.Wynalazek ma na celu usuniecie po¬ wyzszych niedogodnosci i utworzenie u- kladu wskazniczego, który by umozliwial szybkie wyszukanie w ksiazce miejsca za¬ danego, przynajmniej z dokladnoscia do paru kartek.Uklad wskazniczy wedlug wynadaizku umozliwia równiez oznaczanie w calej ksiazce malych rozdzialów, zlozonych z kilku kartek, a nawet oznaczanie kazdej kartki ksiazki.Wynalazek przewiduje przy tym zasto¬ sowanie znaków wskazniczych do ozna¬ czania poszczególnych stron ksiazki.Uklad wskazniczy wedlug wynalazku jest ponadto wykonany w taki sposób, ze dzieki wykrojom na ostatnich kartkach rozdzialów ulatwia otwarcie ksiazki od- razu na stronie zadanej.Wazna cecha ukladu wskazniczego we¬ dlug wynalazku jest mozliwosc zastoso¬ wania w nim duzej liczby dobrze widocz¬ nych i latwo czytelnych znaków wskazni- czych.Ponadto uklad wskazniczy wedlug wy- nalaizku jest wykonany tak, ze przy prze¬ suwaniu kciuka po krawedziach kartek zgietych ksiazka otwiera sie samoczynnie na stronie szukanej.Uklad wskazniczy wedlug wynalazku daje sie zastosowac do kazdej ksiazki bez jej uszkodzenia i jest praktyczny w uzy¬ ciu.Na rySunku uklad wskazniczy wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dowych postaciach wykonania.Fig. 1 przedstawia w widoku perspekty¬ wicznym ksiazke zlozona plasko, zaopa¬ trzona w uklad wskazniczy wedlug wyna¬ lazku, fig. 2 przedstawia te ksiazke w po¬ lozeniu zgietym tak, iz jej brzeg, zaopa¬ trzony w uklad wskazniczy jest rozlozony, fig. 3 przedstawia przekrój wzdluz linii 3 — 3 na fig. 2, fig. 4 przedstawia w po¬ wiekszeniu czesc brzegu ksiazki z inn:\ postacia wykonania ukladu wskazn:czego, fig. 5 — szczegól dotyczacy jednej iz kar¬ tek ksiazki przedstawionej na fig. 4, fig. 6 przedstawia jeszcze inna postac wykona¬ nia ukladu wskazniczego wedlug wyna¬ lazku.Ogólna zasada wynalazku polega na tym, ze kartki ksiazki lub podobnego ze¬ spolu zaopatruje sie w znaki, rozmiesz¬ czone na plaskiej powierzchni kartek tuz przy ich wolnej (nieoprawionej) krawedzi oraz na powierzchni utworzonej przez kra¬ wedzie kartek nie ujete grzbietem. Znaki te skladaja sie ze wskazników, wskazuja¬ cych rozmieszczenie poszczególnych roz¬ dzialów i z oznaczen tresciowych, charak¬ teryzujacych te wskazniki. W celu uzy¬ skania dostatecznie duzej powierzchni dla pomieszczenia duzej liczby oznaczen sa one umieszczane w polozeniu zgietym ksiazki, a wiec, gdy powierzchnia wskaz- nicza jest rozsunieta.Wynalazek polega zatem na wyzyska¬ niu tej wlasciwosci ksiazki i podobnych zespolów kartek, ze przy zgieciu ksiazki w plaszczyznie równoleglej do powierzch¬ ni zaopatrzonej we wskazniki powierzch¬ nia ta zostaje rozciagnieta i oznaczenia wskaznicze rozszerzaja sie tak dalece, ze staja sie Latwo widoczne i dobrze czytel¬ ne. Okazalo sie, ze najkorzystniejsze roz¬ ciagniecie powierzchni wskazniczej uzy¬ skuje sie wówczas, gdy ksiazke zgina sie tak, by powierzchnia ta byla cztery do pieciu razy szersza, anizeli przy zwyklym polozeniu ksiazki. Takie znaczne rozsze¬ rzenie powierzchni wskazniczej umozliwia zastosowanie bardzo duzej liczby dobrze widocznych wskazników i oznaczen tre¬ sciowych, albo tez mniejszeij liczby wskaz¬ ników w polaczeniu z obszernymi ozna¬ czeniami tresciowymi.Na rysunku liczba 10 oznacza, ksiazke, zaopatrzona w uklad wskazniczy wedlug wynalazku. Wskazniki moga wskazywac badz to umiejscowienie ostatniej strony rozdzialu o malej liczbie kartek, badz tez moga oznaczac rozleglosc tego rozdzialu.Czynnikiem decydujacym o wyborze jed¬ nego lub drugiego sposobu oznaczania mo¬ ze byc albo liczba kartek zawartych w rozdziale, albo tez szerokosc wolnego miejsca, jakie pragnie sie uzyskac na le¬ wo od strony oznaczonej do wydrukowa¬ nia tam oznaczenia tresciowego.Przedstawiona na rysunku ksiazka 10 sklada sie z duzej liczby gietkich kartek 12, oprawionych w okladki 14 i 16. Na po¬ wierzchni wskazniczej 18 ksiazki, to zna¬ czy na powierzchni przeciwleglej do grzbietu 20, wydrukowanych jest wiele 2wskazników 22 i oznaczen tresciowych 24.Wskazniki 22 moga miec ksztalt dowolny, np. ksztalt klinów. Kliny te sa rozmiesz¬ czone w ten sposób na powierzchni wkaz- niczej 18, ze kazdy wierzcholek 26 klina wskazuje na strone bezposrednio przyle¬ gajaca do pierwszej strony danego roz¬ dzialu.Wskazniki klinowe 22 moga byc wierz¬ cholkami wskazujacymi 26 zwrócone w prawo1 lub w lewo. Na fig. 2 /kilka pierw¬ szych klinów jest skierowanych wierz¬ cholkami wskazujacymi 26 w lewo tak, a- by oznaczenia tresciowe mogly byc umie¬ szczone po- ich stronie prawej, gdzie znaj¬ duje sie odjpowiedniie dla nich wolne1 miej¬ sce.Wysokosc i szerokosc oznaczen 24 win¬ na byc talk dobrana, aby byly one nalezy¬ cie widoczne na powierzchni wskazniczej w stanie rozlozonym. Wskazniki 22 nie powinny byc ani za szerokie ani zbyt roz¬ rzucone taik, aby mozna bylo pomiescic odpowiednia ich liczbe. Na przyklad wskazniki 22 $a rozmieszczone na po¬ wierzchni wskazniczej 18 ksiazki lOi w o- smdu rzedach pionowych, z których kazdy zawiera dwadziescia piec znaków. W ten sposób ksiazka 10 o szesciuset stronicach moze byc z latwoscia zaopatrzona w dWie- soile wskazników brzegowych. Kazdy roz¬ dzial, liczacy przecietnie trzy kartki czyli szesc stron, posiada w ten sposób wlasny wskaznik 22.- W przypadku gdy wskazniki 22 biegna przez wszystkie kartki danego rozdzialu, wskazniki te moga byc cale j&dnakowej wysokosci, albo tez moga byc nizsze na poczatku a wyzsze na koncu rozdzialu, wskazujac stosownie do przyjetego sche¬ matu pierwsza lub ostatnia strone roz¬ dzialu.Jak wspomniano, oznaczenia tresciowe 24 moga byc umieszczone po prawej lub po lewej stronie wskaznika. Jednak wska¬ zane jest dla unikniecia pomylek, by wszystkie oznaczenia tresciowe calej .ksiazki lub jej wazniejszych czesci znajdo¬ waly sie. po jednej stronie wskaznika. Ta ogólna zasada rozmieszczania wskazni¬ ków i oznaczen tresciowych moze byc jed¬ nak zmieniona, jesli chodzi o poczatkowe lub koncowe rozdzialy ksiazki, gdyz, jak to przedstawiono na Mg. 2, po wlasciwej stronie wskaznika moze pozostawac zbyt malo miejsca dla oznaczen tresciowych.Oznaczenia tresciowe 24 moga posiadac dowolny wyglad, przy czym wysokosc tych oznaczen winna byc dostosowana do wysokosci wskazników; Oznaczenia tre¬ sciowe moga oczywiscie byc utworzone z wszelkiego rodzaju znaków, np. liter, liczb, slów, barw itd. .Wskazany jest taki dobór oznaczen tre¬ sciowych i wskazników rozdzialów ksiaz¬ ki, aby dzialy, którym odpowiadaja po¬ szczególne znaki, nie tylko skladaly sie z jak najmniejszej liczby kartek, ale tez by liczba 'kartek w poszczególnych dzialach byla mniej wiecej równa. Dzieki temu o- soba poslugujaca sie ksiazka moze odra- zu z duzym przyblizenieni oznaczyc, gdzie znajduje sie kartka zadana.Jest rzecza wskaizana, by ksiazka, zao¬ patrzona w ulklad wskazniiezy wedlug wy¬ nalazku, dawala slie zginac W obu kierun¬ kach. Wskazniki 22 i oznaczenia 24 moga byc wykonane na.ksiazce w sposób do¬ wolny, n£. przez drukowanie lub wytlai- czanie.Oznaczenia wedlug wynalazlku, moga byc umieszczone na plaszczyznie kartek lub powierzchni wskazniczej, utworzonej przez zgiecie ksiazki. Oba te sposoby mo¬ ga byc stosowane lacznie. Na przyklad wskazniki moga byc drukowane#na plasz¬ czyznie kartek 12, natomiast oznaczenia tresciowe moga byc umieszczone na po¬ wierzchni wskazniczej ksiazki w jef, polo¬ zeniu zgietym. rJafciQ; srodek ppmocnjczy do- okreslenia, czy przewracajac kartki ksiazki wybrano wlasciwa kairtke, np. pierwsza kartke da-nego rozdzialu, mozna pierwsza kartke kazdego rozdzialu zaopatrzyc w dodatko¬ wy znak 30, uzupelniajacy wskaznik 22 tegoz rozdzialu. Znak 30 winien miec ten sann ksztalt i rozmiary co wskaznik 22, talk, iz okio moze natychmiast zauwazyc ukazanie sie strony zadanej. Ponadto znak 30 mioze byc polaczony z oznaczeniem tre¬ sciowym 32 na, plaszczyznie kartki, jako z dalszym oznaczeniem wybiorczym. Znak 30 moze byc wydrukowany z obu stron kartki talk, iz osoba korzystajaca z ksiaz¬ ki moze rozpoznac wlasciwa kartke prze¬ wracajac kartki ksiazki zarówno w prawa, jak i w lewa strone, W przykladowej postaci wykonania wy¬ nalazku (fig. 2) wskazano zastosowanie szeregu oznaczen tresciowych 24, do ksia¬ zek telefonicznych. Wskazniki te sa tak dobrane, ze kazdy rozdzial obejmuje mniej wiecej trzy kartki. Pierwsze oznaczenie w drugim rzedzie BUR oznacza trzy pierw¬ sze litery pierwszego- nazwiska, np. na stronie 150. Nastepne oznaczenie CAL znajduje sie na stronie 156, CAP — na stronie 162, CAR — na stronie 168, zas CEN na stronie 174.Wynalazek przewiduje równiez inne srodki pomocnicze majace na celu ulat¬ wienie wybrania pierwszej strony zadane¬ go dzialu. W tym celu brzegi kartek w po^ blizu ostatniej kartki rozdzialu sa tak u- ksztaltowane, ze przy przewracaniu kar¬ tek ksiazki w poiszulkiwaniu danego roz¬ dzialu, palec zatrzymuje sie samoczynnie na t.ej kartce. Mozna to uzyskac zwlasz¬ cza przez wykonanie na brzegu ksiazki wglebienia lub schodka w kilku kartkach poprzedzajacych ostatnia kartke sasied¬ niego rozdzialu. Ten schodek 34, odpo¬ wiadajacy wskaznikom 22 przewidzianym dla tego rozdzialu, moze byc szerokosci konca palca. Dzieki takiemu wyHkonaniu wielki pailec osoby przewracajacej kartki ksiazki, przesuwajac sie po kolejnych kartkach w poszukiwaniu poczatku roz¬ dzialu, zeslizguje sie po schodku 34 i j&3l- trzymuje sie na wystepie, utworzonym przez pierwsza kartke poszukiwanego rozdzialu.W postaci wykonania przedstawionej na fig. 4 i 5 kazda strona ksiazki 10 jest zaopatrzona we wskaznik 40* Wskazniki te sa nadruikowane na plaskiej powierzch¬ ni strony i przylegaja do krawedzi kartek ksiazki. Wskazniki te sa rozmieszczone wedlug tych samych: zasad, jak wyzej przedlstawitóno, to znaczy w sposób stop¬ niowy, tworzac linie nachylona pod ma¬ lym katem do brzegu okladki. Oznaczenia tresciowe 24 moga byc nadrukowane badz to na plaszczyznie stron, badz tez na po¬ wierzchni wslkazniczej ksiazki przy jej po¬ lozeniu zgietym.Przy korzystaniu z ksiazki, zaopatrzo¬ nej w uklad wskaznicizy przedstawiony na fig. 4 i 5, nalezy umiescic wielki palec na jednej linii z wybranym wskaznikiem 40 i z oznaczeniem tresciowym 24 i przesuwac nim poprzez kartki w poblizu (kartki po¬ szukiwanej, az wskaznik 40 likaze sie na stronie otwartej pod palcean. Jesli ksiazka jest przy, tym dostatecznie zgieta, mozna bardzo latwo umiescic palec wprost na zadanym wskazniku i w ten sposób na¬ tychmiast otworzyc 'ksiazke na stronie wlasciwej.Wskazane Jest, aby przy stosowaniu wskazników, umieszczonych tylko na je¬ dnej kartce, pozostalo jak, najwiecej miej¬ sca dla oznaczenia tresciowego 24.Powierzchnia wskaznicza 18 w postaci wykonania, przedstawionej na fig. 6, jest zaopatrzona w schodki, nadajace jej polo¬ zenie skosne w stosunku do okladek 14y 16, gdy ksiazka znajduje 'sie w polozeniu plaskim. Jak wspomniamo, zarówno licz¬ ba schodków, jak i ich nachylenie moga byc xjjrane dowolnie. Dla polepszenia wi¬ docznosci powierzJchnia wskaznicza moze miec ksztalt lukowy. — 4 —Chociaz opisywane postacie wykonania wynalazku dotyczyly ksiazek o znacznej grubosci i zlozonych z duzej liczby kartek, wynalazek mozna z korzyscia stosowac równiez w ksiazkach, których grubosc nie przekracza 3 mm. PL