Znane urzadzenia do urabiania wegla w rodzaju wrebówek uzywanych do podcina¬ nia pokladów wegla, które nastepnie rozbi¬ ja sie recznie lub za pomoca strzelania, wy¬ krawaja w zlozach wegla szczeliny o szero¬ kosci do 20 cm. Takie podcinanie pokladów uskutecznia sie za pomoca,nozy z twardej stali, dzialajacych na wegiel podobnie jak noze, uzywane przy obróbce metali. Jed¬ nakze taki zabieg skrawania nadaje sie dob¬ rze do.materialów ciagliwych, np. metali, nie jest jednak odpowiednim do skrawania ma¬ terialów lupiacych sie, a nie ciagliwych, do jakich zalicza sie wegiel. Wegiel mozna w rzeczywistosci latwiej oddzielic od zloza przez odlupywanie, niz przez odkrawanie.Przy skrawaniu wegiel kruszy sie na mial, co nie jest pozadane, gdyz przyczynia sie do obnizenia wartosci wydobytego wegla.Wynalazek niniejszy usuwa wspomniane wady, gdyz umozliwia oddzielanie bryl we¬ gla od zloza przez odlupywanie, a nie przez skrawanie, przy czym w ten sposób oddzie¬ la sie cale pasmo wegla, wskutek czego sta¬ je sie zbedna dalsza praca urabiania wegla recznie lub tez przez strzelanie. Wynalazek niniejszy polega na tym, ze urzadzenie za¬ wiera szereg dlut, poruszajacych sie nieza¬ leznie od siebie dzieki znanemu dzialaniu dwóch szybko wirujacych mas osadzonych mimosrodowo, osobno dla kazdego dluta lub dla grupy dlut. Naped poszczególnych dlut za pomoca wirujacych mas uskutecznia sie przy zastosowaniu jednego walka wspólne¬ go dla kilku lub dla wszystkich dlut. Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku niniejszego, w porównaniu z innymi znanymi podobnymi urzadzeniami, jest to, ze moze byc ono lat-wo dostosowane do grubosci wydobywane¬ go zloza przez odpowiedni dobór wiekszej lub mniejszej liczby dlut oraz do jakosci zloza przez bardziej lub mniej zwarte roz¬ mieszczenie dlut- Poniewaz ruchy dlut sa indywidualnie niezalezne od siebie i do¬ brane w ten sposób, ze dluta nie uderzaja jednoczesnie, lecz kolejno w pewnym po¬ rzadku, przeto unika sie silnych wstrzasów, szkodliwych i niebezpiecznych* dla obslugi przy slabych stropach lub przy niedosta¬ tecznej obudowie.Na rysunku uwidoczniono, tytulem przy¬ kladu, urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego, przy czym fig. 1 przedstawia widok boczny urzadzenia, fig. 2 — widok z góry, fig- 3 — przekrój poprzeczny uchwytu dlut, & fig. 4 — przekrój wzdluz linii A — A na «g. 3.Do napedu dlut sluzy silnik 1, napedza¬ jacy wal 2, np. za pomoca pasa klinowego 20. Na tym wale jest osadzony szereg kólek zebatych 3, zazebiajacych sie z kólkami ze¬ batymi 4, ulozyskowanymi w oslonach 5, np. za pomoca lozysk tocznych. Kazda para kó¬ lek zebatych 3 i 4 jest umieszczona w osob¬ nych oslonach 5. Walek 2 jest osadzony w lozyskach 6, sztywnie polaczonych z pod¬ stawa urzadzenia. Kólka 3 i 4 wiruja w przeciwnych kierunkach i sa zaopatrzone w dwa jednakowe ciezarki 7, obracajace sie w przeciwnych kierunkach. Dzialanie takich ciezarków mozna np. uzyskac przez wyko¬ nanie (przez frezowanie) glebokich rowków 19, na jednej stronie kólek 3 i 4. Przy obra¬ caniu sie tych kólek w kierunkach przeciw¬ nych powstaja sily wypadkowe, zmienne co do wielkosci i kierunku, dzialajace jednak stale wzdluz tej samej linii. Sily te powo¬ duja wahania oslony 5 dokola walka 2, i sa przenoszone za pomoca zderzaków 8 na sprezyny 9, na koncach których osadzone sa dluta 10.Dluta te, uderzajac szybko w poklad we¬ gla, odlupuja go od zloza. Wegiel odlupy- wany spada na umieszczona przy scianie tasme 16, przenoszaca go do miejsca prze¬ znaczenia. Dzialanie sprezyn 9 na dluta 10 odpowiada zasadzie dzialania równoleglo- boku sil, dzieki czemu ruch dluta nastepuje mniej wiecej wzdluz linii prostej. Przy tym sprezyny 9 przy ruchu powrotnym diut 10 gromadza energie, oddajac ja w chwili ude¬ rzenia dluta o poklad wegla. Konce sprezyn 9, przeciwlegle dlutom, sa umocowane na belce 11, na której sa umocowane równiez lozyska 12, w których sa osadzone wahliwie oslony 5. Cale urzadzenie jest umieszczone na sztywnej podstawie 13 w postaci san lub wózka, dajacej sie przesuwac wzdluz ura¬ bianych pokladów wegla. Do przesuwania urzadzenia moze sluzyc lina lub lancuch 17 lub wlasny naped ruchomego podwozia. Na takim podwoziu mozna z korzyscia zastoso¬ wac kolowrót 14, posiadajacy krazek kie¬ rowniczy 15 do odchylania liny lub lancu¬ cha 17. PL