Znane sa rózne nowoczesne sposoby ksiegowania przebitkowego. Jednym z naj¬ bardziej znanych systemów ksiegowosci przebitkowej jest system znany pod nazwa ,,Definitiv" oraz system „Wernera". Wy¬ mienic ponadto mozna na tej samej zasa¬ dzie oparte systemy ksiegowosci przebit¬ kowej typu „Schneidera", firmy „Yelo*" wzglednie typu „Weigang". Wszystkie te systemy zasadniczo malo róznia sie mie¬ dzy soba i polegaja na odpowiednim sku¬ mulowaniu tak pewnego rodzaju czynno¬ sci, jak równiez na ulozeniu przebitkowej kartoteki wedlug odpowiednich kont. Przy zapisywaniu danej zmiany na koacie, skla¬ dajac odnosna karte konta na strone sta¬ nowiaca dziennik, zapis «ia tej karcie od¬ bija sie za pomoca kalki w odpowiednim miejscu i pod odpowiednia rubryka dzien¬ nika. W tych systemach poszczególne kon¬ ta sa podzielone wedlug nastepujacych grup: odbiorcy — dostawcy — rzeczowe, kartoteka zas towarowa jest podzielona na dwie grupy, a mianowicie zakup i sprzedaz. Te uklady zostaly zasadniczo przejete z rozdzialu kont wedlug dawnej riormalnej ksiegowosci, tak zwanej amery¬ kanskiej, i jedynym ich udogodnieniem jest to, ze nie powtarza sie tego samego zapisu raz na odpowiednim koncie a potem w od¬ powiedniej rubryce dziennika, przez co oczywiscie mogly powstac omylki, co jest wykluczone przy ksiegowaniu przebitko¬ wym.Stosowane do tego celu .kartki kontowe, wykonane o jednakowych, znormalizowa¬ nych wymiarach posiadaja trzy rubryki, przy czym grupa ,,odbiorcy" jest w rub¬ ryce 1, a rubryki 2 i 3 sa nieczynne przy ksiegowaniu, dla odróznienia zas karta ta¬ ka posiada grzbiet czerwony, grupa ,,do¬ stawcy" np. z grzbietem zielonym ma rub¬ ryki nieczynne 1 i 3 zas czynna 2, grupa ,.rzeczowe" nieczynne rubryki 1 i 2, czyn¬ na zas rubryke 3 i grzbiet np. bialy. Po¬ dobne rubryki posiada kartoteka towa¬ rowa.Stosowanie takich ukladów i takiego po¬ dzialu kart kontowych i dziennika posia¬ dalo znaczne wady i niedogodnosci. Prze¬ de wszystkim prowadzenie niezaleznej ksiegi obrotów, w której nie stosuje sie przenoszenia systemem przebitkowym, jest zródlem bledów i wymaga osobnego na¬ kladu pracy a poza tym wady tych syste¬ mów uwydatniaja sie szczególnie przy ze¬ stawieniach bilansów, 'inwentaryzowaniu magazynów, sporzadzaniu okresowych wy¬ ciagów z kont oraz obliczaniu poszczegól¬ nym odbiorcom, czy dostawcom odsetek od rachunków.Zestawienie bilansu wymaga przy stoso¬ waniu tych systemów ksiegowosci prze¬ bitkowej znacznego nakladu pracy i rózni sie malo od dawnego sposobu zestawienia bilansu, gdyz wymaga zmudnej pracy, ta¬ kiej, jak np. sprawdzania i zliczania danych z róznych ksiag pomocniczych i ewentual¬ nego wyszukiwania niezgodnosci miedzy dowodami buchalteryjnymi a zapiskami na konto, czyli jak to w jezyku fachowym jest utarte wymaga ,,kolacjonowania". ln- wentaryzowanie magazynów przez rozbi¬ cie kartoteki na zakup i sprzedaz wyma¬ galo równiez podobnego nakladu pracy, w celu zas zestawienia wyciagu z konta dla klienta trzeba bylo karte kontowa przepisywac, co nie wykluczalo pomylek, a jezeli ten sam klient byl jednoczesnie dostawca i odbiorca zachodzila koniecz¬ nosc skladania wyciagu z dwóch kont, w celu podania konta ogólnego.Klopotliwa byla tez praca obliczania od¬ setek od niewyrównanych sald, gdyz wy¬ magala specjalnych sporzadzen drabinek procentowych.Tych wszystkich niedogodnosci znanych systemów ksiegowosci przebitkowej unika sie, stosujac sposób ksiegowania wedlug wynalazku niniejszego.Wedlug tego sposobu uklad kont dzieli sie wedlug zupelnie innych kryteriów, a mianowicie nie rozróznia sie dostawców i odbiorców, natomiast notuje i prze¬ bija sie na dziennik obroty, wyprowadza¬ jac dla kazdej pozycji odrazu ostatnie sal¬ do, które równiez przebija sie na dziennik, oraz notuje sie odrazu termin platnosci i przy zamknieciu oblicza ewentualny pro¬ cent za zaleglosc, przenoszac na dobro wzglednie na obciazenie. Te czynnosci przebija sie na karte dziennika i wszystkie kolumny karty kontowej sa czynne a nie nieczynne, jak to mialo miejsce w dotych¬ czas znanych systemach.Rzecz prosta, ize karty dziennika stoso¬ wane w sposobie ksiegowania wedlug wy¬ nalazku niniejszego wymagaja rubrykowa- nia dostosowanego do kart kontowych, a zatem zupelnie innego rozkladu, niz na kartach ksiegowosci przebitkowej dotych¬ czas stosowanych. Zwlaszcza dziennik towarowy zawiera po prawej stronie oprócz przebitkowych dziesiec dalszych rubryk dla dowolnego rozbicia obrotów rachunku zakupu i sprzedazy, czy to dla celów statystycznych lub podatkowych, co zaoszczedza potrzebe odrebnego prowa¬ dzenia ksiegi obrotów a równiez upraszcza sama technike ksiegowania.Ksiegowanie sposobem wedlug wynalaz¬ ku niniejszego najkorzystniej jest rozbic na trzy dzialy, kazdy z swoim dzienni¬ kiem, np. dzial rachunków biezacych, dzial rachunków towarowych i dzial ra¬ chunków rzeczowych.Lacznikiem miedzy kontami, „wierzy¬ cieli i dluzników", a .kontem, kartoteko¬ wym towarowym oraz rachunkami rze¬ czowymi jest dowód kasowy wzglednie rachunek wyszczególniajacy, który dla za¬ notowania zmiany »na koncie wedruje wpierw do kartoteki „dluznicy — wierzy¬ ciele", zostaje zaopatrzony w odpowiedni symbol i znak rozpoznawczy odnotowany na koncie klietfita, którego dotyczy, prze¬ niesiony na dziennik za pomoca kalki a po tych czynnosciach wedruje do kartoteki towarowej, w której pod tym samym zna¬ kiem i symbolem zostaje wpisany na ko towarowe.Kartoteka towarowa posiada zupelnie inny uklad, równiez' i tutaj wszystkie trzy czynnosci sa zgrupowane w przeciwien¬ stwie do poprzednich sposobów, na jednej i tej sarniej karcie i przez ta karte sa prze¬ bijane na odpowiednio rubrykowany dziennik.Wszystkie trzy czynnosci sa zgrupowa¬ ne na jednej i tej samej karcie, to znaczy 1, ilosciowo Przychód — Rozchód 2, zakup ^Wimen — Ma (obrót) (zmniejszenie zakupu) 3, sprzedaz Winien — Ma (zmniejszenie (obroty) sprzedazy). które, jak wspomniano wyzej, ksieguje sie przez kalke na dziennik, w przeciwien¬ stwie do dawnych znanych systemów bu- ahalteryjnych, wedlug których stosowano dla zakupu i przychodu jedna karte, dla sprzedazy i rozchodu druga karte.Co do kont rzeczowych, to podobnie jak konta „dluznicy—wierzyciele" notuje sie wpierw na karcie wykazujacej obrót, a potem na towarowej, podajacej teraz stan inwentarza.Sposób ksiegowania przez zastosowanie w kazdym dziale osobnego dziennika, wy¬ klucza potrzebe tak zwanego „kolacjono- wania" dowodów buchalteryjnych z zapi¬ sami uskutecznianymi przez ksiegujacych, gdyz zapis uskuteczniony w jednym dzien¬ niku pod „ma" zapisany zostaje w drugim pod „winien", przy czym, sumy obrotów wszystkich dzienników mu&za sie zawsze bilansowac.Przyklad: Buchalteria dzieli sie na na¬ stepujace trzy dzialy: dzial I — Rachunek biezacy dzial II — Rachunek towarów dzial III — Rachunek rzeczowy.Wszelkie dowody ksiazkowe zaopatruje sie w numer biezacy. Nastepnie dowody sa przekladane do dzialu rachunku bieza¬ cego (Dluznicy i Wierzyciele), gdzie dowód buchalteryjny, po zakontowaniu z równo¬ czesnym saldowaniem na koncie i przez kalke na dziennik, zostaje zaopatrzony w tfiumer konta rachunku biezacego i bie¬ zaca strone dziennika.Po zaksiegowaniu wszelkich dowodów, nalezacych do rachunku biezacego, oddaje sie dowody do dzialu kartoteki towarowej, gdzie równiez po zakontowaniu w ten sam sposób zostaja zaopatrzone w numer koci- ta towarowego i strone zurnala towaro¬ wego.Nastepnie dowody przeklada sie do dzialu rachunków rzeczowych. Tamze przeglada sie od poczatku wszystkie do¬ wody i nie zakantorwane w poprzednich dzialach zostaja w tymze dziale rzeczo¬ wym zakontowane w sposób podany po¬ przednio. Nizej podano ikilka przykladów ksiegowania. a) Ksiegowanie dostawy zboza od klien¬ ta do rozliczenia Ksieguje dzial I (Rach. biez) w dobro konta (Ma) II (Rach. towarów) w obciazenie pod ru¬ bryke zakupu (Wi¬ nien) ,, III nie zachodzi.I 3 —b) Ksiegowanie deputatu dla /pracowni¬ ków Ksieguje sie: dzial I nie zachodzi f, II Rach. towarów w dobro pod rubry¬ ke sprzedaz (Ma) ,, III Rach, na koszty robocizny (Wi¬ nien) c) Ksiegowanie przekazu gotówki z jed¬ nego konta rachunku biezacego »na dru¬ gie.Ksieguje tylko dzial I Rachunek bieza¬ cy ,,Winien i Ma".Z powyzszego wynika, ze kazdy dzial ma pewna ograniczona funkcje, to znaczy, jez«eli dzial I (rachunek biezacy) ksieguje w rubryce dobro, to drugi wzglednie trze¬ ci dzial musi ksiegowac tylko obciazenie albo przeciwnie I dzial w rubryce „dlug" — II wzglednie III w rubryce ,,dobro".Ten sposób ksiegowania osobno „Wi¬ nien" i osobno „Ma" wyklucza kolacjo¬ nowanie.Sposób' ksiegowania wedlug wynalazku niniejszego umozliwia zatem nadzwyczaj szybkie zestawienie bilansów,' gdyz ogól¬ ne obroty i salda sa w zurnalu biezaco no¬ towane, jak równiez biezaco notowany jest stan magazynu i inwentarza, przy czym jedne dane kontroluja drugie. To szybkie zestawienie bilansów jest jeszcze udogodnione tym, ze odpada koniecznosc tak zwanego kolacjonowania dowodów z zapisami, co bylo nieodzowne przy daw¬ nych systemach ksiegowosci przebitkowej.Stosujac poza tym sposób ksiegowania wedlug wynalazku niniejszego, mozna kaz¬ dej chwili, po uniewaznieniu czesci nieza- pisanej, wysylac klientom wyciagi z kont, bez koniecznosci specjalnego przepisywa¬ nia, gdyz karty kontowe wedlug wynalaz¬ ku niniejszego skladaja sie z podwójnej karty w odróznieniu od kart pojedynczych, dotychczas stosowanych we wszystkich sy¬ stemach ksiegowosci przebitkowej.Uzupelnieniem calego urzadzenia do wykonywania sposobu ksiegowania wedlug wynalazku jest blok przebitkowy dowo¬ dów kasowych. Przebitka sluzy dla wpla¬ cajacego jako pokwitowanie, oryginal — dla odbierajacego gotówke, jako zawiado¬ mienie o obciazeniu konta.Na rysunkach przedstawiono, tytulem przykladu, karty kontowe i karty dzien¬ nika wykonane wedlug wynalazku niniej¬ szego.(Na fig. 1 uwidoczniono karte kontowa wedlug wynalazku niniejszego.Jak wskazuja napisy uwidoczniione na fig. 1, karta jest podzielona na 10 rubryk, w pierwszej wpisuje sie rok gospodarczy, w drugiej — dzien i miesiac, w trzeciej— strone dziennika, w czwartej -— nr dowo¬ du, w piatej — tresc czynnosci, w szós¬ tej — ilosc, w siódmej — obrót dluznika ozy wierzyciela z przedsiebiorstwem ksie¬ gujacym, w ósmej — stan konta, w dzie¬ wiatej i dziesiatej — obliczenie procento¬ we za niewyrównane saldo. Pierwsza od góry rubryka pozioma sluzy do nacinania w celu wskazania odnosnej pozycji konta w kartotece. Miejsce, w drugiej rubryce poziomej po stronie lewej jest przeznaczo¬ ne dla uwidocznienia wlasciciela konta, po prawej stronie tej rubryki podaje sie grupe, a w koncu nr konta i strone.Fig. 2 przedstawia rozlozona karte kon-; towa ksiegi dluzników i wierzycieli we¬ dlug fig. 1. Karta posiada takie same ru¬ bryki z dwóch stron i jest podzielona per¬ foracja czv nacieciem lub sfaldowaniem a, wzdluz którego sklada sie ja przy ksiego¬ waniu umieszczajac miedzy tak zlozona karte, kalke. Piszac na górnej stronie pizebiia sie adnotacje na dolna'karte, przy- czym kalka lez/aca na dzienniku pod wy¬ mienionymi dwoma kartami przenosi je¬ dnoczesnie te adnotacje do odpowiedniej rubryki dziennika.Fig. 3 przedstawia karte kontowa kar¬ toteki towarowej wedlug wynalazku. Kar ta ta, jak wskazuja napisy, jest podzielona na odpowiednie rubryki, przy czym trzy i 4 _ostatnie podaja stan magazynu, zakup i sprzedaz.Fig. 4 uwidocznia karte dziennika „Dluz¬ ników — Wierzycieli", Fig. 5 przedstawia karte dziennika to¬ warowego z rubrykami, które dawniej u- mieszczano w osobnych ksiegach obrotu oraz fig. 6 — karte dziennika kont rzeczo¬ wych.Oczywiscie konta mozna podzielic je¬ szcze inaczej anizeli na rysunkach, lecz nie zmienia to zasady umieszczania na jednej karcie wszystkich czynnych rubryk. PL