W zlaczach kielichowych rur zeliwnych, ce¬ mentowych lub tym podobnych, prowadza¬ cych ciecz lub gaz pod cisnieniem, stosuje sie czesto elastyczne pierscienie uszczelniajace takie¬ go ksztaltu, by szczelny ich styk z kazda rura w miejscu polaczenia zostal uzyskany pod dziala¬ niem cisnienia, panujacego wewnatrz rurociagu.Pierscienie te sa zwykle zaopatrzone w wyzlo¬ bienie, otwarte ku wnetrzu rury i ulegajace dzialaniu cisnienia, przy czym wyzlobienie to jest ograniczone dwoma pierscieniowymi wystepami, przylegajacymi do scianek kazdej rury w zlaczu rurociagu.Wynalazek niniejszy dotyczy zlacza kielicho¬ wego, którego pierscien uszczelniajacy wzmian¬ kowanego- rodzaju wyróznia sie tym,, ze posiada masywna czesc, z której wystaja wzglednie krót¬ kie i cienkie wystepy, stanowiace przedluzenie masywnej czesci tak, iz pierscien ten wraz z wy¬ stepami przed zalozeniem do zlacza posiada zew¬ natrz i wewnatrz ksztalt cylindryczny.Dzieki takiej postaci, polozenie powierzchni styku pierscienia nie ulega znaczniejszym zmia¬ nom wskutek katowych odchylen i podluznych przesuniec obu rur wzgledem siebie,, wobec c?e- go szczelnosc zlacza nie nadwyreza sie wskutek wzmiankowanych wzglednych ruchów.W zlaczu wedlug wynalazku koniec jednej rury, wsuniety w kielich drugiej rury, zaopatrzo¬ ny jest w odpowiednie wyzlobienie do ^umiesz¬ czenia wzmiankowanego pierscienia, kielich zas jest wewnatrz cokolwiek stozkowaty lub kulisty, w celu zapewnienia zacisniecia pierscienia w kie¬ runku promieniowym, w chwili wsuniecia jednej rury do drugiej. •' . Dalsze szczególy wynalazku wynikaja z^ na*stepujacego opisu przykladów wykonania, przed¬ stawionych na rysunku.Fig. I przedstawia zlacze rurowe czesciowo w. przekroju podluznym, fig. II — czesc zlacza w przekroju w wiekszej podzialce; fig. III — zlacze w przekroju, w którym rury sa odchylone pod pewnym katem wzgledem siebie; fig. IV — IX przedstawiaja odmiany zlacza wedlug wyna¬ lazku w przekrojach podluznych; fig. X — zlacze dwóch rur za pomoca nasunietej tulei.W przykladzie wykonania, przedstawionym na fig. I — III, zlacze wedlug wynalazku jest zastosowane do dwóch rur 1 i 2. Rury te moga byc jednolite, np. z zeliwa, stali, cementu itd. lub tez moga byc wykonane z kilku materialów, np. z cementu, ewentualnie uzbrojonego, za¬ opatrzonego w oslone lub w koncówki metalowe itd. Kazda rura posiada jeden koniec 3 mniej wiecej jednej z nia srednicy oraz drugi koniec kielichowy A, którego wewnetrzna scianka 5 jest zlekka rozszerzona stozkowato. Koniec 3 posia¬ da zlobek 6, którego dno moze byc stozkowate, jak przedstawiono, cylindryczne lub inne. W zlobku 6 umieszczony jest pierscien uszczelnia¬ jacy 7, zaopatrzony (fig. II) w wyzlobienie 8 od strony dna kielicha U tak, . iz utworzone dwa wystepy 9 i 10 przylegaja szczelnie jeden do stozkowatej scianki wewnetrznej 5 kielicha 4, a* drugi do dna zlobka 6. Z drugiej strony wyzlo¬ bienia pierscien posiada czesc masywna stosun¬ kowo znacznej dlugosci.Zaleznie od rodzaju i cisnienia dieczy lub gazu prowadzonego rurociagiem pierscien 7 mo¬ ze byc wykonany z gumy pelnej, z gumy pod¬ klejonej plótnem -lub z gumy uzbrojonej. Zew¬ netrzna powierzchnia pierscienia moze byc izolo¬ wana od wzmiankowanej cieczy lub gazu przy pomocy izolacyjnej warstwy ochronnej z olowiu, sztucznej zywicy lub innego odpowiedniego ma¬ terialu. W pewnych szczególnych przypadkach mozna tez uzywac krazki kazdy z innego mate¬ rialu miekkiego, jak np. z azbestu, azbestu grafi¬ towanego, miedzi, olowiu itd.Najlepiej by pierscien przylegal do scianek bocznych 11 i 12 zlobka 6 w celu unieruchomie¬ nia go w kierunku jaodluznym.W stanie swobodnym, tj. przed osadzeniem na miejsce, pierscien 7 ma przeswit nieco mniejszy od srednicy dna zlobka tf? by pierscien ten przy¬ legal dokladnie do dna zlobka po jego umieszcze¬ niu w zlobku. Ponadto grubosc pierscienia w kierunku promieni jest nieco wieksza od szcze¬ liny pierscieniowej miedzy obiema rurami. Wsku¬ tek tego masywna czesc pierscienia 7 zostaje przygnieciona w kierunku promieni przy wsunie¬ ciu jednej rury w druga, dzieki stozkowatej po¬ wierzchni 5 wewnetrznej kielicha U i bocznym oparciom 11 i 12. W fen sposób masywna czesc pierscienia zapewnia uszczelnienie zlacza przed, napelnieniem rurociagu, i przed wzrostem cisnie¬ nia, dociskajacego zeberka 9 i 10 do odpowied¬ nich scianek obu rur z tym wieksza sila, im wie¬ ksze jest to cisnienie, zapewniajac natychmiasto¬ we i niezawodne uszczelnienie, korzystne zwlaszcza w chwili napelniania rurociagu, które uskutecz¬ nia sie bez przerw, w chwili zas opróznienia ru¬ rociagu zapobiega przenikaniu substancyj z zew¬ natrz.Pierscien wedlug wynalazku pozwala bez naj - mniejszej trudnosci i bez nadwyrezenia uszczel¬ nienia na znaczne podluzne przesuwanie lub ka¬ towe odchylenie sie rur wzgledem siebie, ;ak przedstawia fig. III wedlug której osie rur tWo- rza miedzy soba kat x. Z jednej bowiem strony stosunkowo znaczne przesuwanie sie rur powodu¬ je jedynie nieznaczna zmiane uzytkowej czesci wnetrza 5 kielicha wskutek jego ksztaltu zlekka stozkowego, a z drugiej strony katowe odchyle¬ nia nie powoduja znaczniejszej zmiany czesci wnetrza kielicha 5 w kierunku promieni. Zale¬ ta ta jest szczególnie znaczna w przypadku ruro¬ ciagów podziemnych, narazonych na zapadanie lub przesuwanie sie terenu; ponadto w przypadku ru¬ rociagów, podlegajacych znacznym zmianom tem¬ peratury, rozszerzenia i kurczenia nie maja naj¬ mniejszego wplywu na szczelnosc zlacza z piers¬ cieniem 7.Poza wyzej omówionymi zaletami przy na¬ pelnianiu i opróznianiu rurociagu zlacze wedlug wynalazku przewyzsza bezwarunkowo dotych¬ czas uzywane zlacza samoczynne, które zacho¬ wuja swa sprawnosc jedynie wtenczas, jezeli kolejne rury nie doznaly znaczniejszego przesu¬ niecia wzgledem siebie.Zlacze wedlug wynalazku jest tez o wiele prostsze i ekonomiczniejsze, niz dotychczas zna¬ ne zlacza niesamoczynne, wymagajace szczegól¬ nych narzadów do stlaczania pierscienia uszczel¬ niajacego.Wreszcie ksztalt zlobka, rograniczonego z trzech stron, ulatwia w znacznym stopniu nale¬ zyte umieszczenie pierscienia, polaczenie rur na miejscu ukladania rurociagu i dobre zabezpiecze¬ nie tegoz pierscienia.Fig. IV.przedstawia odmiane zlacza, wedlug której pierscien 7 zaopatrzony jest w zlobek ze-' wrietrzny 13, ujety w dwa wystepy 1U i 15, które utrzymuja szczelnosc zlacza w przypadku pod¬ cisnienia wewnatrz rurociagu. Ponadto, w tej od¬ mianie zlobek 6 do umieszczenia pierscienia: 7 jest wykonany w sciance gladkiej rury bez zgru¬ bienia jak w przykladzie wedlug fig..I—III. Po¬ nadto, wewnetrzna powierzchnia 5 kielicha U ma — 2 -Itsztalt kulisty, który pozwala na jeszcze znacz¬ niejsze odchylenia rur wzgledem siebie.W odmianie przedstawionej. na fig. V pier¬ scien uszczelniajacy jest umieszczony w zagle¬ bieniu 16, wykonanym w wewnetrznej powierz¬ chni kielicha U- Koniec 3 rury posiada czesc 17 w ksztalcie stozka scietego (kulistego lub podob¬ nego) o srednicy zmniejszajacej sie ku koncowi..Czesc 17 nie ma zadnego wydrazenia i sluzy do stlaczania pierscienia 7 w kierunku promieni przy, ustawieniu "jednej rury do drugiej.Zamiast zlobka 6, wykonanego w zgrubieniu lub' wystepie na zewnetrznej powierzchni rury, jak w przykladzie wedlug fig. I -^- III, lub w sa¬ mej sciance rury, jak przedstawiono na fig. IV i V, moze byc /zastosowany (fig. VI) wystep 12 na rurze 1 i oporek 18, wykonany na rurze przez nawiniecie lub nasuniecie na rure pierscie¬ nia umocowanego za pomoca srub spawania itd.W .odmianie przedstawionej na fig. VII, zlo¬ bek 6 jest wykonany w pierscieniu 19, nasadzo¬ nym na rure 1 i umocowanym przez lutowanie lub spawanie w miejscach 20 i 2l\ Fig. VIII przedstawia inna odmiane bez wy¬ stepu koncowego.'Pierscien uszczelniajacy moze byc zaopatrzo¬ ny równiez tylko w wystepy zewnetrzne (fig. IX), ¦zwlaszcza yt .przypadku podcisnienia w rurociagu.- Wreszcie pierscien ten nadaje sie do uzytku nie tylko w przypadku rur prostych, lecz równiez w przypadku' kolanek i krócców. Pierscien ten mozna tez zastosowac w przypadku polaczenia dwóch rur 1 i 2 za pomoca nasuwanej tulei 21 (fi*. X).- Oczywiscie,- zlacze wedlug wynalazku niniej¬ szego nie ogranicza sie do przykladów wykona¬ nia, opisanych i przedstawionych na rysunku.Nadaje sie ono zwlaszcza do rur lub czesci ruro¬ wych kielichowych. PL